1 of 73

NHIỆT LIỆT CHÀO ĐÓN CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI HỌC HÔM NAY!

2 of 73

KHỞI ĐỘNG

 

 

3 of 73

BÀI 4: PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN

4 of 73

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

Phương trình tương đương

02

Phương trình sinx = m

03

Phương trình cosx = m

04

Phương trình tanx = m

05

Phương trình cotx = m

06

Giải phương trình lượng giác cơ bản bằng máy tính cầm tay

5 of 73

I. PHƯƠNG TRÌNH TƯƠNG ĐƯƠNG

Khi giải phương trình, cần lưu ý điều gì đầu tiên?

Cần lưu ý tới điều kiện xác định của phương trình (hay gọi tắt là điều kiện của phương trình)

6 of 73

HĐ1

x2 ‒ 3x + 2 = 0 (1)

(x – 1)(x – 2) = 0 (2)

a) Tìm tập nghiệm S1 của phương trình (1) và tập nghiệm S2 của phương trình (2).

b) Hai tập S1, S2 có bằng nhau hay không?

Cho hai phương trình (với cùng ẩn x):

7 of 73

Giải

 

 

b) Hai tập S1, S2 bằng nhau vì cùng là tập {1; 2}.

8 of 73

ĐỊNH NGHĨA

Hai phương trình (cùng ẩn) được gọi là tương đương nếu chúng có cùng tập nghiệm.

 

9 of 73

Ví dụ 1 (SGK - tr.32)

Hai phương trình x - 3 = 0 và x2 - 6x + 9 = 0 có phải là hai phương trình tương đương không? Vì sao?

Giải

Tập nghiệm của phương trình x - 3 = 0 là S1 = {3}

Tập nghiệm của phương trình x2 - 6x + 9 = 0 là S2 = {3}

Vì S1 = S2 nên hai phương trình x - 3 = 0 và x2 - 6x + 9 = 0 tương đương.

10 of 73

Thảo luận cặp đôi

Giải

 

 

11 of 73

HĐ2

 

Giải

Phương trình 3x ‒ 6 = 0 có tập nghiệm S1 = {2}.

Phương trình 3x = 6 có tập nghiệm S2 = {2}.

Vì S1 = S2 nên hai phương trình 3x ‒ 6 = 0 và 3x = 6 tương đương.

Khi đó ta viết 3x - 6 = 0 ⟺ 3x = 6

Vậy khẳng định 3x - 6 = 0 ⟺ 3x = 6 là chính xác.

Những phép biến đổi mà không làm thay đổi tập nghiệm của phương trình giống với phương trình ở HĐ2 thì ta gọi đó là phép biến đổi tương đương.

12 of 73

ĐỊNH LÍ

Nếu thực hiện các phép biến đổi sau đây trên một phương trình mà không làm thay đổi điều kiện của nó thì ta được một phương trình mới tương đương.

  1. Cộng hay trừ hai vế với cùng một số hoặc cùng một biểu thức;
  2. Nhân hoặc chia hai vế với cùng một số khác 0 hoặc với cùng một biểu thức luôn có giá trị khác 0.

13 of 73

Ví dụ 2 (SGK - tr.33)

Giải phương trình x2 - 6x + 8 = 2 - x

Giải

Ta có: x2 - 6x + 8 = 2 - x

⟺ x2 - 6x + 8 - (2 - x) = 0

⟺ x2 - 5x + 6 = 0 ⟺ x = 2 hoặc x = 3

Vậy tập nghiệm của phương trình đã cho là S = {2; 3}

14 of 73

Giải

Luyện tập 2

Giải phương trình:

(x − 1)2 = 5x − 11

Thực hiện cá nhân

 

15 of 73

II. PHƯƠNG TRÌNH sinx = m

HĐ3

 

 

16 of 73

 

 

Giải:

17 of 73

 

Nhận xét:

 

18 of 73

CÔNG THỨC NGHIỆM

Ta có thể giải phương trình sinx = m như sau:

19 of 73

 

Chú ý

 

20 of 73

21 of 73

Ví dụ 3 (SGK - tr.34)

Giải

Giải phương trình:

 

 

 

22 of 73

 

Giải

Thực hiện cá nhân

 

 

23 of 73

Ví dụ 4 (SGK - tr.35)

Giải phương trình:

a) sin3x = sin2x; b) sinx = cos3x

Giải

 

24 of 73

 

 

 

 

25 of 73

 

Giải

Thực hiện cá nhân

 

26 of 73

III. PHƯƠNG TRÌNH cosx = m

HĐ4

 

 

27 of 73

 

 

Giải:

28 of 73

 

 

CÔNG THỨC NGHIỆM

Có thể giải phương trình cosx = m như sau:

29 of 73

 

Chú ý

 

30 of 73

 

 

31 of 73

Ví dụ 5 (SGK - tr.36)

Giải

Giải phương trình:

 

 

 

32 of 73

 

Giải

Thực hiện cá nhân

 

 

33 of 73

Ví dụ 6 (SGK - tr.37)

 

Giải

 

34 of 73

Thảo luận nhóm 4HS

Luyện tập 6:

Giải phương trình được nêu trong bài toán mở đầu

Giải

 

35 of 73

 

 

 

36 of 73

 

37 of 73

IV. PHƯƠNG TRÌNH tanx = m

Thảo luận cặp đôi

HĐ5

 

Quan sát các giao điểm của đồ thị hàm số y = tanx và đường thẳng y = 1.

b) Có nhận xét gì về nghiệm của phương trình tanx = 1?

38 of 73

 

 

Giải

39 of 73

CÔNG THỨC NGHIỆM

Ta có thể giải phương trình tanx = m như sau:

 

 

40 of 73

Ví dụ 7 (SGK - tr.37)

Giải

Giải phương trình:

 

 

 

41 of 73

Luyện tập 7:

  1. Giải phương trình:

tanx = 0

b) Tìm góc lượng giác x sao cho tanx = tan 67o

Giải

Thực hiện cá nhân

 

 

42 of 73

V. PHƯƠNG TRÌNH cotx = m

HĐ6

 

Quan sát các giao điểm của đồ thị hàm số y = cotx và đường thẳng y = -1.

b) Có nhận xét gì về nghiệm của phương trình cotx = -1?

43 of 73

 

 

Giải

44 of 73

CÔNG THỨC NGHIỆM

Ta có thể giải phương trình cotx = m như sau:

 

 

45 of 73

Ví dụ 8 (SGK - tr.38)

 

Giải

 

46 of 73

Luyện tập 8:

  1. Giải phương trình:

cotx = 1

b) Tìm góc lượng giác x sao cho cotx = tan(-83o)

Giải

Thực hiện cá nhân

 

 

47 of 73

VI. GIẢI PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN BẰNG MÁY TÍNH CẦM TAY

Ví dụ 9 (SGK - tr.38)

Sử dụng MTCT để giải mỗi phương trình sau với kết quả là radian (làm tròn kết quả đến hàng phần nghìn):

 

Hướng dẫn:

  • Chuyển máy tính sang chế độ "radian"

 

48 of 73

 

Giải

Chuyển máy tính sang chế độ “radian”.

a) Bấm liên tiếp 

 

49 of 73

 

 

50 of 73

Ví dụ 10 (SGK - tr.39)

 

Chứng minh rằng chiều rộng của khối hàng hóa đó phải nhở hơn 12,5m.

51 of 73

Giải

Với mỗi điểm M nằm trên mặt cầu, khoảng cách từ điểm M đến mặt nước tương ứng với giá trị tung độ y của điểm M.

 

52 of 73

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

 

A

 

B

 

C

 

D

 

B

 

53 of 73

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

 

A

1

B

2

C

6

D

4

C

6

54 of 73

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

 

A

3

B

2

C

0

D

1

B

2

55 of 73

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Câu 4: Nghiệm của phương trình tan(2x -15o) = 1,

với -90o < x < 90o là

x = 30o

A

x = - 60o

B

x = - 30o

C

x = - 60o; x = 30o

D

x = 30o

A

56 of 73

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

 

 

A

 

B

 

C

 

D

 

D

57 of 73

LUYỆN TẬP

 

58 of 73

Giải

 

 

59 of 73

Giải

 

 

60 of 73

Bài 2

(SGK- tr.40)

Giải phương trình:

 

 

Giải

61 of 73

 

 

62 of 73

Bài 3 (SGK - tr.40)

 

63 of 73

Giải

 

 

64 of 73

Giải

 

 

65 of 73

VẬN DỤNG

 

66 of 73

Giải

 

Vậy thành phố A có đúng 12 giờ có ánh sáng mặt trời vào ngày thứ 80 và ngày thứ 262 trong năm.

67 of 73

 

68 of 73

 

69 of 73

Bài 5 (SGK - tr40). Hội Lim (tỉnh Bắc Ninh) được tổ chức vào mùa xuân thường có trò chơi đánh đu. Khi người chơi đu nhún đều, cây đu sẽ đưa người chơi đu dao động quanh vị trí cân bằng (Hình 38).

 

70 of 73

Giải

 

71 of 73

 

72 of 73

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

01

02

03

Ôn tập kiến thức đã học

Hoàn thành bài tập trong SBT

Chuẩn bị trước bài sau - Ôn tập chương I

73 of 73

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ

THAM GIA TIẾT HỌC HÔM NAY!