NHIỆT LIỆT CHÀO ĐÓN CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI HỌC HÔM NAY!
KHỞI ĐỘNG
BÀI 4: PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN
NỘI DUNG BÀI HỌC
01
Phương trình tương đương
02
Phương trình sinx = m
03
Phương trình cosx = m
04
Phương trình tanx = m
05
Phương trình cotx = m
06
Giải phương trình lượng giác cơ bản bằng máy tính cầm tay
I. PHƯƠNG TRÌNH TƯƠNG ĐƯƠNG
Khi giải phương trình, cần lưu ý điều gì đầu tiên?
Cần lưu ý tới điều kiện xác định của phương trình (hay gọi tắt là điều kiện của phương trình)
HĐ1
x2 ‒ 3x + 2 = 0 (1)
(x – 1)(x – 2) = 0 (2)
a) Tìm tập nghiệm S1 của phương trình (1) và tập nghiệm S2 của phương trình (2).
b) Hai tập S1, S2 có bằng nhau hay không?
Cho hai phương trình (với cùng ẩn x):
Giải
b) Hai tập S1, S2 bằng nhau vì cùng là tập {1; 2}.
ĐỊNH NGHĨA
Hai phương trình (cùng ẩn) được gọi là tương đương nếu chúng có cùng tập nghiệm.
Ví dụ 1 (SGK - tr.32)
Hai phương trình x - 3 = 0 và x2 - 6x + 9 = 0 có phải là hai phương trình tương đương không? Vì sao?
Giải
Tập nghiệm của phương trình x - 3 = 0 là S1 = {3}
Tập nghiệm của phương trình x2 - 6x + 9 = 0 là S2 = {3}
Vì S1 = S2 nên hai phương trình x - 3 = 0 và x2 - 6x + 9 = 0 tương đương.
Thảo luận cặp đôi
Giải
HĐ2
Giải
Phương trình 3x ‒ 6 = 0 có tập nghiệm S1 = {2}.
Phương trình 3x = 6 có tập nghiệm S2 = {2}.
Vì S1 = S2 nên hai phương trình 3x ‒ 6 = 0 và 3x = 6 tương đương.
Khi đó ta viết 3x - 6 = 0 ⟺ 3x = 6
Vậy khẳng định 3x - 6 = 0 ⟺ 3x = 6 là chính xác.
Những phép biến đổi mà không làm thay đổi tập nghiệm của phương trình giống với phương trình ở HĐ2 thì ta gọi đó là phép biến đổi tương đương.
ĐỊNH LÍ
Nếu thực hiện các phép biến đổi sau đây trên một phương trình mà không làm thay đổi điều kiện của nó thì ta được một phương trình mới tương đương.
Ví dụ 2 (SGK - tr.33)
Giải phương trình x2 - 6x + 8 = 2 - x
Giải
Ta có: x2 - 6x + 8 = 2 - x
⟺ x2 - 6x + 8 - (2 - x) = 0
⟺ x2 - 5x + 6 = 0 ⟺ x = 2 hoặc x = 3
Vậy tập nghiệm của phương trình đã cho là S = {2; 3}
Giải
Luyện tập 2
Giải phương trình:
(x − 1)2 = 5x − 11
Thực hiện cá nhân
II. PHƯƠNG TRÌNH sinx = m
HĐ3
Giải:
Nhận xét:
CÔNG THỨC NGHIỆM
Ta có thể giải phương trình sinx = m như sau:
Chú ý
Ví dụ 3 (SGK - tr.34)
Giải
Giải phương trình:
Giải
Thực hiện cá nhân
Ví dụ 4 (SGK - tr.35)
Giải phương trình:
a) sin3x = sin2x; b) sinx = cos3x
Giải
Giải
Thực hiện cá nhân
III. PHƯƠNG TRÌNH cosx = m
HĐ4
Giải:
CÔNG THỨC NGHIỆM
Có thể giải phương trình cosx = m như sau:
Chú ý
Ví dụ 5 (SGK - tr.36)
Giải
Giải phương trình:
Giải
Thực hiện cá nhân
Ví dụ 6 (SGK - tr.37)
Giải
Thảo luận nhóm 4HS
Luyện tập 6:
Giải phương trình được nêu trong bài toán mở đầu
Giải
IV. PHƯƠNG TRÌNH tanx = m
Thảo luận cặp đôi
HĐ5
Quan sát các giao điểm của đồ thị hàm số y = tanx và đường thẳng y = 1.
b) Có nhận xét gì về nghiệm của phương trình tanx = 1?
Giải
CÔNG THỨC NGHIỆM
Ta có thể giải phương trình tanx = m như sau:
Ví dụ 7 (SGK - tr.37)
Giải
Giải phương trình:
Luyện tập 7:
tanx = 0
b) Tìm góc lượng giác x sao cho tanx = tan 67o
Giải
Thực hiện cá nhân
V. PHƯƠNG TRÌNH cotx = m
HĐ6
Quan sát các giao điểm của đồ thị hàm số y = cotx và đường thẳng y = -1.
b) Có nhận xét gì về nghiệm của phương trình cotx = -1?
Giải
CÔNG THỨC NGHIỆM
Ta có thể giải phương trình cotx = m như sau:
Ví dụ 8 (SGK - tr.38)
Giải
Luyện tập 8:
cotx = 1
b) Tìm góc lượng giác x sao cho cotx = tan(-83o)
Giải
Thực hiện cá nhân
VI. GIẢI PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN BẰNG MÁY TÍNH CẦM TAY
Ví dụ 9 (SGK - tr.38)
Sử dụng MTCT để giải mỗi phương trình sau với kết quả là radian (làm tròn kết quả đến hàng phần nghìn):
Hướng dẫn:
Giải
Chuyển máy tính sang chế độ “radian”.
a) Bấm liên tiếp
Ví dụ 10 (SGK - tr.39)
Chứng minh rằng chiều rộng của khối hàng hóa đó phải nhở hơn 12,5m.
Giải
Với mỗi điểm M nằm trên mặt cầu, khoảng cách từ điểm M đến mặt nước tương ứng với giá trị tung độ y của điểm M.
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
A
B
C
D
B
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
A
1
B
2
C
6
D
4
C
6
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
A
3
B
2
C
0
D
1
B
2
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 4: Nghiệm của phương trình tan(2x -15o) = 1,
với -90o < x < 90o là
x = 30o
A
x = - 60o
B
x = - 30o
C
x = - 60o; x = 30o
D
x = 30o
A
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
A
B
C
D
D
LUYỆN TẬP
Giải
Giải
Bài 2
(SGK- tr.40)
Giải phương trình:
Giải
Bài 3 (SGK - tr.40)
Giải
Giải
VẬN DỤNG
Giải
Vậy thành phố A có đúng 12 giờ có ánh sáng mặt trời vào ngày thứ 80 và ngày thứ 262 trong năm.
Bài 5 (SGK - tr40). Hội Lim (tỉnh Bắc Ninh) được tổ chức vào mùa xuân thường có trò chơi đánh đu. Khi người chơi đu nhún đều, cây đu sẽ đưa người chơi đu dao động quanh vị trí cân bằng (Hình 38).
Giải
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
01
02
03
Ôn tập kiến thức đã học
Hoàn thành bài tập trong SBT
Chuẩn bị trước bài sau - Ôn tập chương I
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
THAM GIA TIẾT HỌC HÔM NAY!