2 of 22

Trochę o historii naszej wsi...

Proszówki to stara wieś, licząca sobie blisko

630 lat.

Pierwsza wzmianka o Proszówkach pochodzi

z 1388 r., kiedy to część wsi należała do

przedstawicieli rodu Strzemieńczyków.

Kilkadziesiąt lat później, a dokładniej

w 1411 r. wieś posiadała prawo niemieckie.

Pod koniec XV wieku Proszówki miały kilku

właścicieli szlacheckich - Boszowskich,

Otłucznich, Kuroszów oraz Zborowskich.

W XVI wieku Proszówki i sąsiednie

Krzyżanowice Małe należały do rodziny

Sudów.

Od czasów średniowiecza do dziś wieś należy

do parafii Krzyżanowice.

Proszówki na najstarszej mapie austriackiej z 1783 r.

3 of 22

Na przełomie XVIII i XIX w. Proszówki

należały do Józefa Wielogłowskiego, a po

jego śmierci w 1801 r. do jego żony Józefy

z Badenich.

To właśnie ona wychowywała w Proszówkach

swojego wnuka Walerego Wielogłowskiego,

który był w późniejszych latach uczestnikiem

powstania listopadowego. Był on też

emigrantem, działaczem społecznym, jak i pisarzem organicznym.

W swoich pismach opisuje m.in. dwór i jego

otoczenie, na które składały się kaplica

dworska, oficyna, pomieszczenia dla służby,

stajnie, stodoły, spichlerz, browar, ogród

oraz duży sad. �

W 1813 r. dwór stał się miejscem schronienia

dla mieszkańców wsi w czasie wielkiej

powodzi.

Walery Wielogłowski

Działalność Walerego Wielogłowskiego

4 of 22

Po wybuchu Powstania Styczniowego

w 1863 r. dwór w Proszówkach przez blisko

rok służył jako tajny magazyn broni dla

powstańców.

Podczas II wojny światowej we dworze

przebywali Niemcy, którzy niedaleko wsi, na

obrzeżach Puszczy Niepołomickiej,

dnia 25 sierpnia 1942 r. rozstrzelali ok. 500

Żydów z getta bocheńskiego.

Wyzwolenie Proszówek spod okupacji

niemieckiej miało miejsce parę miesięcy

później - 20 stycznia 1945 r.,

w tym czasie również na tereny

Bocheńszczyzny wkroczyły oddziały Armii

Radzieckiej. Wycofujący się Niemcy zdążyli

wysadzić most na Rabie.

Dwór w Proszówkach na fotografii z początków XX w.

Życie wokół dworu

5 of 22

W czasach przedrozbiorowych część dzieci

z Proszówek uczyła się w szkole

parafialnej w Krzyżanowicach, istniejącej

przy kościele św. Ducha od XVI w.

W 1597 r nauczycielem w tej szkole był Jan

Kwiatek z Rzezawy, a w 1618 – Jan Rawski

(także z Rzezawy). W 1664 r. oprócz

kierownika szkoły pracuje kantor (nauczyciel

śpiewu).

Już w czasach austriackich, w 1875 r.,

w swoim prywatnym domu uczył pan Wójcik

Mateusz.

W roku 1878 nauka została przerwana

wskutek epidemii cholery.

Początki oświaty

Kościół parafialny w Krzyżanowicach, przy którym w czasach staropolskich funkcjonowała pierwsza szkoła

6 of 22

Początki właściwej szkoły ludowej w

Proszówkach sięgają roku 1900, kiedy to

utworzono tu jedną klasę, w której

pierwszym nauczycielem był Zygmunt

Muszyński.

Dwa lata później do grona nauczycieli szkoły

jednoklasowej dołączyła Stefania

Rydarowska.

W latach 1904-1905 nauczał sam Zygmunt

Muszyński.

Początkowo szkoła nie miała własnego

budynku, a lekcje odbywały się w wynajętej

izbie chłopskiej w domu Szymona Kołodzieja.

W 1903 r. przystąpiono do budowy własnego

budynku szkolnego.

Pierwsze lata szkoły ludowej

7 of 22

Budowę tej pierwszej szkoły, zakończono

w 1906 r. a dzieci mogły się uczyć we

własnych dwóch salach lekcyjnych.

Szkoła była dwuklasowa z dwoma

nauczycielami.

Od 1907 istniała przy szkole wypożyczalnia

książek; najstarsze dokumenty informują o

98 czytelnikach. Księgozbiór liczył 140

egzemplarzy.

W przededniu wybuchu I wojny światowej

(1914 r.) szkoła była w dalszym ciągu

dwuklasowa, a kierownikiem był Zygmunt

Muszyński, któremu pomagała w edukacji

nauczycielka Lepszowa Maria.

W niepodległej Polsce, szkoła w Proszówkach

powiększa się do sześciu oddziałów

klasowych (lata 1923 -1939), które uczyły się

w dwóch salach lekcyjnych.

We własnym budynku

Budynek starej szkoły pochodzący jeszcze z czasów zaboru austriackiego

8 of 22

Szkoła w czasie II wojny światowej

W czasie okupacji szkoła zajęta była na kwatery przez wojska niemieckie, natomiast

w 1943 i 1944 r. stale przez teatr wojskowy

(frontowy).

Ówczesny kierownik szkoły Batys Tomasz

chcąc utrzymać naukę wynajął salę

w miejscowej ochronce, gdzie uczono

się od rana do wieczora.

Dzięki temu w czasie okupacji nie było

przerwy w nauce, a ponieważ edukacja

odbywała się w budynku prywatnym, można

było łatwiej prowadzić lekcje z tych

przedmiotów, które okupant wyrzucił

z programu szkolnego(historia, geografia,

język polski).

Jeden z uczniów dyrektora Batysa przerobił

cały materiał z gimnazjum i liceum

ogólnokształcącego i zdał maturę przed tajną

Komisją Egzaminacyjną w Bochni.

Wojska niemieckie w sąsiedniej Bochni.

9 of 22

W trudnych, powojennych czasach

Po zakończeniu okupacji niemieckiej

odremontowany został budynek szkolny

i rozpoczęto w nim naukę.

W 1945 kierownik szkoły Batys Tomasz

poszerzył szkołę o budynek podworski

odstąpiony przez Franciszka Klimka. Tak

więc szkoła miała dwie siedziby - stary

budynek poaustriacki i część dawnego

dworu.

Rok 1946- nauka odbywała się w pięciu

salach szkolnych (trzy sale w budynku

podworskim).

Od roku szkolnego 1946/47 szkoła w

Proszówkach jest siedmioklasową szkołą

zbiorczą (uczęszczali do niej również

uczniowie z części Damienic).

10 of 22

Łącznie uczęszczało do niej 194 uczniów.

Dyrektorem szkoły był Tomasz Batys, a

nauczycielami:

Batys Waleria, Grela Aleksandra, Bryjak

Stanisław, Bajda Henryk, Zachara Helena,

ks. Józef Skwirut.

W latach 50. XX w. w szkole uczono takich

przedmiotów jak: j. polski, matematyka,

wychowanie fizyczne, geografia,

historia, fizyka, biologia, religia, rysunek i

zajęcia praktyczne, chemia, nauka o Polsce i

świecie, j. niemiecki, j. angielski.

Do szkoły uczęszczało łącznie 174 uczniów

(klasa VII w 1951 r. liczyła 47 uczniów!)

W 1958 r. – w dalszym ciągu siedmioklasowa

Szkoła Podstawowa Zbiorcza, w której

uczniowie ze względu na małą liczbę sal (4)

uczą się na dwie zmiany.

Ksiądz Skwirut wraz z uczniami szkoły w Proszówkach

Coraz więcej uczniów...

11 of 22

Mimo trudności lokalowych Szkoła

Podstawowa w Proszówkach w latach 70.

i 80. funkcjonuje jako szkoła ośmioklasowa

i dobrze kształci i wychowuje kolejne pokolenia mieszkańców wsi.

W roku 1970 dyrektorem szkoły był Henryk

Bajda, a w następnych latach Franciszek

Radłowski.

W 1984 r. dyrektorem szkoły została Maria

Bilicka.

Dyrektor Maria Bilicka wraz z uczniami szkoły w Proszówkach

Następne dekady

12 of 22

Obrazy z życia “starej” szkoły

13 of 22

Z życia “starej” szkoły (2)

14 of 22

Z życia “starej” szkoły (3)

15 of 22

�Gdy w 1991 r. szkole wymówiono

użytkowanie pomieszczeń w dawnym

dworze, stało się jasne, że budynek

macierzysty jest za mały by w dłuższym

czasie mogła w nim funkcjonować szkoła

podstawowa.

W 1993 roku zostały rozpoczęte prace nad

budową nowej szkoły.

Dużą pomoc niosły władze Gminy Bochnia z

wójtami: Ludwikiem Węgrzynem i Jerzym

Lysym, dyrektor szkoły Maria Bilicka oraz

Społeczny Komitet Budowy Szkoły na czele z

przewodniczącym Franciszkiem Pajorem.

W wielu pracach bezinteresowną pomoc

nieśli mieszkańcy Proszówek.

Budowa nowej szkoły

Pierwsze prace ziemne przy budowie szkoły

16 of 22

Prace przy budowie nowej szkoły

17 of 22

�Po czterech latach, nowy budynek szkoły został uroczyście otwarty 29 sierpnia 1997 r.�

W nowoczesnej szkole znalazło się 13 klas lekcyjnych, a wkrótce wybudowano dużą salę gimnastyczną z widownią.

W grudniu 2000 r. nowoczesny kompleks

oświatowy został wzbogacony o budynek

nowej Krytej Pływalni.

Otwarcie nowego budynku szkolnego

18 of 22

�

Budowa sali gimnastycznej i basenu

19 of 22

�Po reformie oświaty w 1999 r. w Proszówkach

oprócz Szkoły Podstawowej zaczyna

funkcjonować 3-letnie Gimnazjum.

Dyrektorem Szkoły Podstawowej zostaje

Wojciech Muniga, a Gimnazjum - Maria

Bilicka.

W 2005 r. organ prowadzący szkoły, czyli

Gmina Bochnia, tworzy funkcjonujący po dziś

dzień Zespół Szkół Gminnych w Proszówkach.

Obecnie Zespół Szkół Gminnych w Proszówkach

to największa i najnowocześniejsza placówka oświatowa na terenie Gminy Bochnia

Od podstawówki do Gimnazjum i Zespołu Szkół Gminnych

20 of 22

Nadanie imienia i sztandaru Szkole Podstawowej w Proszówkach

Uchwałą Rady Gminy Bochnia patronem szkoły został ogłoszony ksiądz Józef Skwirut.

Uroczystość nadania imienia miała miejsce 3 czerwca 2017 r.

Wtedy też Szkoła Podstawowa otrzymała własny sztandar

1 of 22