KORIDO: TULANG PASALAYSAY:
KAUGNAY NA PAKSA: Pangangayaw ng Sinaunang Austronesian
Quarter 4 Week 2 Day 1
Pagkilala sa mga natatanging kaalaman sa pagkalikha ng Ibong Adarna
ANG NAKARAAN
1. Maikling Balik-aral
a. Ito ay isa sa mga katangian ng Korido.
b. Ito ang itinataguyod na pananampalataya sa Ibong Adarna
c. Siya ang hinihingan ng gabay ng sumulat sa pag-aalay ng akda.
d. Sa bansang ito nagkaroon ng Kalakalang Galeyon ang Pilipinas at isa pinagmulan ng Korido.
e. Ito ang tawag sa sinaunang tulang Tagalog na may tigwawalong pantig din.
Mexico
Birheng Maria
Kristiyanismo
Tulang Pasalaysay
Dalit
a. Ano ang dahilan na napatanyag ang Ibong Adarna noong Panahon ng pananakop ng Espanyol?
b. Bakit malaya itong ipinababasa ng pamahalaan at kaparian?
c. Ano anong elemento ng korido bilang tulang pasalaysay?
d. Paano natiyak na ang sumulat nito ay nagsalin lamang mula sa orihinal na wika patungo sa wikang Filipino?
Learning Objectives
2. PAGPUPUNO NG SALITA SA TALUDTURAN
ANG PANALANGIN
1
O Birheng kaibig-ibig
Ina naming nasa langit,
Liwanagin yarng isip
Nang sa layo’y___________.
2
Akoy isang ___________lamang
taong lupa ang katawan,
mahina ang ___________
at maulap ang pananaw.
3
Malimit makagawa
na hakbang na___________,
ang tumpak kong ninanasa
kung mayari ay__________.
ANG PAG AALAY 1-6
Hawak
Katawan
Aawitin
Pasaliwa
Pahidwa
ANG PANALANGIN
4
Labis yaring __________ba
na lumayag na mag-isa,
baka kung mapalaot na
ang mamangka’y__________________.
5
Kaya Inang Kadakilaan
ako’y iyong _____________,
nang mawasto sa salaysay
nitong kakathaing buhay.
6
At sa tanang na naririto
nalilimping maginoo,
kahilinga’y_____________ninyo
buhay na____________ ko.
ANG PAG AALAY 1-6
Di-malihis
Patnubayan
Di-Makaya
Pangangamba
Dinggin
Pahidwa,
Pasaliwa,
Aawitin,
Di makaya,
Dinggin,
Hamak,
Patnubayan,
Pangangamba,
Katawan,
Di malihis,
a. Paano sinimulan ang akda?
b. Ano ang panalangin ng sumulat? Bakit?
c. Sa iyong pagdarasal, ano ang iyong panalangin?
d. Dapat bang magdasal para sa mga gagawin?
Paglinang sa Pag-unawa sa tula
A. Paglinang ng Talasalitaan
ANG TALINGHAGA NG PAHAYAG
Tukuyin sa loob ng pangungusap ang kahulugan ng may salungguhit.
1. Bawat utos ay kanyang napag-isipan at tunay napaglining nang maingat.
2. Ang kanyang maybahay ay uliran sa kabaitan, modelo ng kagandahan.
3. Ang mga prinsipe ay magigilas, pawang makikisig ang pangangatawan.
A. Paglinang ng Talasalitaan
ANG TALINGHAGA NG PAHAYAG
Tukuyin sa loob ng pangungusap ang kahulugan ng may salungguhit.
4. Minagaling ng ama na sanayin ang mga anak sa paghawak ng sandata dahil minabuti nilang kaharian ay paglingkuran.
5. Walang gulong dumadalaw sa kaharian, mapayapa ang pamumuhay.
ANSWERS:
ANG TALINGHAGA NG PAHAYAG
1. napag-isipan
2. modelo
3. makikisig
4. minabuti
5. mapayapa
ANG MAG-ANAK NI HARING FERNANDO
Kilalanin ang tinutukoy sa saknungan mula sa Hanay A at sa mga tauhan sa Hanay B. Ipuno sa patlang ang tinutukoy. (Tingnan sa Pahina 2 ng Sagutang Papel)
ANG AKING PAMILYA
Bumuo ng Family Portrait o Family Tree ng inyong pamilya. Ipakilala ang bawat isa sa pamamagitan ng pagbuo ng tula na may tig isang saknong na wawaluhing pantig at may tugmaan.
Pagtalakay sa Kahalagahan sa Pagkatuto sa Aralin
Panonood Ipapanood sa mag-aaral ang isang bahagi ng animasyon ng simula ng akda, pagkatapos sagutin ang mga gabay na tanong
1. Ilarawan ang pamilya ni Haring Fernando?
2. Sino sino ang bumubuo ng hari ng Berbanya? Ilarawan ang kanilang katangian bilang kapamilya:
-Haring Fernado
-asawa
-panganay
-pangalawa
-bunso
Panonood Ipapanood sa mag-aaral ang isang bahagi ng animasyon ng simula ng akda, pagkatapos sagutin ang mga gabay na tanong
3. Paano namumuno ang Hari ng Berbanya?
4. Anong klaseng ama ang haring ito?
5. Anong mahahalagang ideya ang nais nitong iparating sa mga anak?
6. Sumasang-ayon ka ba na tama ang kanyang pagpapalaki? Bakit?
Layunin:
Itambal ang bawat susing-salita sa tamang kahulugan nito. Isulat ang titik ng tamang sagot sa patlang bago ang bilang.
A. Pagtutugma ng Kahulugan
1. Korido | A. Sukat ng pantig sa bawat taludtod ng isang tula, gaya ng wawaluhin sa korido. |
2. Tulang Pasalaysay | B. Pagkilos o kilos ng mga tauhan na nagpapagalaw sa kuwento, tulad ng pakikidigma, paghihiganti, o pagmamahal. |
3. Sukat | C. Isang anyo ng tulang pasalaysay na gumagamit ng sukat na wawaluhin at mabilis ang daloy ng kuwento. |
4. Tugma | D. Isang mahalagang anyo ng panitikan na nagkukuwento sa pamamagitan ng tula, tulad ng epiko o korido. |
5. Aksiyon | E. Paraan ng pagsasaayos ng tunog ng mga salita sa dulo ng taludtod upang magkaroon ng himig. |
C
D
A
E
B
KALIGIRANG PANGKASAYSAYAN NG KORIDO
Binalbal na salitang Mehikano na buhat sa "occurido" o isang pangyayaring naganap.
Isang awit o sayaw na isinasayaw sa saliw ng gitara katulad ng pandanggo (dela Costa).
ANYO NG KORIDO
Ang korido [Esp. corrido] ay isang anyo ng tulang Espanyol.
·May walong pantig ang bawat taludtod.
ANYO NG TULA
·Ang himig ay mabilis o allegro.
·Ang himig ay mabilis o allegro.
May kapangyarihang supernational
Ayon sa pag-aaral ni Damiana L. Eugenio:
KARANIWANG PAKSA
Ang karaniwang pinapaksa ng korido ang buhayo pakikipagsapalaran nina Charlemagne (Carlo Magno) at Haring Arthur (Arturo).
·Ang kaligiran ng Troya, Gresya, at Roma.
Isang pasalaysay na tula
ANG IBONG ADARNA AY...
-Isang tulang romansa na nag-ugat sa Balada
-Walang tiyak na pinagmulan at petsa ang tula
-Ang mga tauhan ay may pagkakatulad sa mga anyong pampanitikan sa mga bansang Europa, Gitnang Silangan at maging sa Asya.
-Nananatiling lihim ang awtor nito, bagaman may ilang naniniwala na ang nasabing tula ay isinulat ni Huseng Sisiw na palayaw ni Jose de la Cruz.
Siya ay binigyan ng karangalang Hari ng mga Makata sa katagalugan.
SINO SI JOSE DE LACRUZ?
-Isinilang siya sa Tundo, Maynila noong Disyembre 20, 1746.
·Kinilala siya sa kahusayang sumulat ng mga tula kaya marami ang nagpaturo sa kanya ng pagtutugma ng mga salita.
·Ikinapit sa kanya ang taguring Huseng Sisiw dahil kung may nagpapagawa sa kanya ng patulang liham ng pag-ibig, ang hinihingi niyang kabayaran ay sisiw.
SINO SI HUSENG SISIW?
·Ikinapit sa kanya ang taguring Huseng Sisiw dahil kung may nagpapagawa sa kanya ng patulang liham ng pag-ibig, ang hinihingi niyang kabayaran ay sisiw.
Corrido at Buhay na Pinagdaanan nang Tatlong Principeng Magcacapatid na Anac nang Haring Fernando at nang Reina Valeriana sa Cahariang Berbania.
BUONG PAMAGAT
·Ang matimyas na pag-iibigan
KASAMA RIN SA ELEMENTO NG TULA
·Angkagila-gilalas pangyayari о pantastikong
Ang relihiyosong paniniwala
KALIGIRANG PANGKASAYSAYAN NG IBONG ADARNA
-Ang koridong Ibong Adarna ay binubuo ng
1,056 saknong.
-Umabot ito sa 48 pahina.
KABUUAN NG IBONG ADARNA
Hinalaw ang Ibong Adarna, at isinapelikula, isinalin sa dulang panradyo, teatro, sayaw, at sa kung ano-ano pang pagtatanghal.
PAGGAMIT NG KORIDO
Pinakialaman din ng kung sino-sinong editor ang nasabing korido pagsapit sa teksbuk, at ang orihinal na anyo nito ay binago ang pagbaybay at isinunod ayon sa panlasa o paniniwala ng editor at publikasyon.
PAGGAMIT NG KORIDO
Sa kasalukuyan, ang Ibong Adarna ang isa sa mahahalagang akda na pinag-aaralan ngayon sa mataas na paaralan, alinsunod sa kurikulum na itinakda ng Kagawaran ng Edukasyon.
PAGGAMIT NG KORIDO
Gawain 1: Pagpapalalim sa Korido
"Sa isang kaharian sa malayong bayan,
May isang prinsesa na hindi malaman,
Kung paano naglaho’t di na natagpuan,
Dahil sa sumpa ng isang kasamaan."
·Ano ang sukat ng taludtod?
·Ano ang temang ipinapakita sa saknong na ito?
·Ano ang maaaring maging kaugnayan ng ganitong kuwento sa kasaysayan?
Basahin ang sumusunod na saknong mula sa isang korido:
Tanong:
Ilahad ang iyong sariling pananaw batay sa iyong natutuhan sa aralin. Isulat ang pahayag sa loob ng kahon.
Panuto:
Basahin nang mabuti ang bawat tanong at piliin ang titik ng tamang sagot.
1. Ano ang kahulugan ng korido?
A) Isang tulang may labindalawahing pantig na nagpapakita ng matatalinhagang pananalita.
B) Isang tulang pasalaysay na may sukat na wawaluhin at mabilis ang daloy ng kuwento.
C) Isang dula tungkol sa paglalakbay ng isang mandirigma sa isang malayong kaharian.
D) Isang panitikang nagpapakita ng kaugalian ng mga sinaunang Austronesian.
2. Alin sa mga sumusunod ang pangunahing katangian ng korido?
A) May sukat na labindalawang pantig at nagsasalaysay ng kababalaghan.
B) Nagsasalaysay ng pag-ibig, kabayanihan, at pakikipagsapalaran gamit ang mabilis na daloy ng kuwento.
C) Pinapaksa nito ang mitolohiya at ginagamitan ng malalalim na talinghaga.
D) Isang uri ng epiko na nagmula sa paniniwala ng sinaunang Austronesian.
3. Ano ang pangunahing layunin ng pangangayaw ng mga sinaunang Austronesian?
A) Upang makipagkalakalan at makipagkaibigan sa ibang tribo.
B) Upang makakuha ng yaman, alipin, o bagong teritoryo.
C) Upang turuan ang ibang tribo ng kanilang kaugalian at paniniwala.
D) Upang ipalaganap ang kanilang relihiyon sa ibang mga lupain.
4. Anong uri ng tauhan ang karaniwang makikita sa mga korido?
A) Mga maharlikang naglalakbay upang makahanap ng yaman.
B) Mga mandirigmang naglalakbay upang sumagip ng isang prinsesa o labanan ang kasamaan.
C) Mga mangangalakal na naghahanap ng bagong lugar para sa negosyo.
D) Mga aliping naghihintay ng paglaya mula sa kanilang amo.
5. Ano ang kahalintulad na elemento ng korido at pangangayaw?
A) Pakikipaglaban at kabayanihan
B) Pagtuturo ng tamang asal at moralidad
C) Pagtatampok ng makabagong teknolohiya
D) Pagtakas mula sa realidad ng buhay
ANSWER
1. Ano ang kahulugan ng korido?
A) Isang tulang may labindalawahing pantig na nagpapakita ng matatalinhagang pananalita.
B) Isang tulang pasalaysay na may sukat na wawaluhin at mabilis ang daloy ng kuwento.
C) Isang dula tungkol sa paglalakbay ng isang mandirigma sa isang malayong kaharian.
D) Isang panitikang nagpapakita ng kaugalian ng mga sinaunang Austronesian.
2. Alin sa mga sumusunod ang pangunahing katangian ng korido?
A) May sukat na labindalawang pantig at nagsasalaysay ng kababalaghan.
B) Nagsasalaysay ng pag-ibig, kabayanihan, at pakikipagsapalaran gamit ang mabilis na daloy ng kuwento.
C) Pinapaksa nito ang mitolohiya at ginagamitan ng malalalim na talinghaga.
D) Isang uri ng epiko na nagmula sa paniniwala ng sinaunang Austronesian.
3. Ano ang pangunahing layunin ng pangangayaw ng mga sinaunang Austronesian?
A) Upang makipagkalakalan at makipagkaibigan sa ibang tribo.
B) Upang makakuha ng yaman, alipin, o bagong teritoryo.
C) Upang turuan ang ibang tribo ng kanilang kaugalian at paniniwala.
D) Upang ipalaganap ang kanilang relihiyon sa ibang mga lupain.
4. Anong uri ng tauhan ang karaniwang makikita sa mga korido?
A) Mga maharlikang naglalakbay upang makahanap ng yaman.
B) Mga mandirigmang naglalakbay upang sumagip ng isang prinsesa o labanan ang kasamaan.
C) Mga mangangalakal na naghahanap ng bagong lugar para sa negosyo.
D) Mga aliping naghihintay ng paglaya mula sa kanilang amo.
5. Ano ang kahalintulad na elemento ng korido at pangangayaw?
A) Pakikipaglaban at kabayanihan
B) Pagtuturo ng tamang asal at moralidad
C) Pagtatampok ng makabagong teknolohiya
D) Pagtakas mula sa realidad ng buhay
THANK YOU