ASIM BULUT�Ziraat Mühendisi��ARALIK 2021

AVOKADO YETİŞTİRİCİLİĞİ

AVOKADONUN ANAVATANI VE GEN KAYNAĞI

-Avokado (Persea americana Mill.), Meksika’nın merkez ve doğusunda bulunan dağlık alanlardan başlayarak Guatemala ile Orta Amerika’nın Pasifik sahilleri boyunca geniş coğrafi alana yayılan, yayvan, bazen dikine gelişen herdem yeşil 6-20 m yükseklikte polimorfik (çok farklı görünüşte) bir ağaç türüdür.

2

Ticari anlamda avokado yetiştiriciliği ise, 1911 yılında ‘Fuerte’ çeşidinin Meksika’dan seçilerek Kaliforniya’ya getirtilmesi ile birlikte başlamıştır. Bu tarihten itibaren Meksika, Bileşik Amerika, Şili; İsrail, İspanya, Avustralya ve Endonezya gibi birçok ülkede hızlıca yayılmıştır.

3

Dünya’da 5 kıta ve 50’ye yakın ülkede yetiştirilmektedir. Avokadonun yetiştiricilik alanlarının sınırlı olması, yüksek besin değerinin ve kendine özgü tadının bulunması nedeniyle, pazarda yüksek fiyatla alıcı bulmaktadır.

4

5

DÜNYA AVOKADO ÜRETİM MİKTARLARI

6

7

Ülkemizde ise avokadonun ticari yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması amacıyla; 1970’li yılların başında FAO aracılığıyla Kaliforniya’dan ‘Fuerte’. ‘Hass’. ‘Bacon’ ve ‘Zutano’ olmak üzere 4 önemli çeşit getirtilmiştir. Bu çeşitler Antalya, Dalaman-Muğla, Alata-Mersin, Adana ve İskenderun-Hatay ekolojik koşullarında denemeye alınmıştır.

Türkiye’deki avokado üretiminin yaklaşık % 80 ’i Antalya’da, % 15’si Mersin’de ve % 5’i diğer illerde (Muğla ve Hatay) üretilmektedir. Bunun sonucunda, son zamanlarda yerel pazarlarda çok fazla avokado yer almaktadır.

8

Cilt Sağlığının korunması

Karaciğer yağlanmasının önlenmesi

Osteoporoz (kemik erimesi) önleme

Obezite önleyici kilo kontrolü

Kemik rahatsızlığı

Diyabet kontrolü

Kalp ve damar rahatsızlığı

Tansiyon kontrolü

Hazımsızlık ve mide rahatsızlığı

Kanser koruma

9

Avokado gıda endüstrisinde tüketilmesinin yanında yağ içeriklerinden dolayı, kozmetik endüstrisinde kullanılan önemli bir hammaddedir.

10

Avokado Yetiştiriciliğinde Nelere Dikkat Etmeliyim?

11

• Bölgenin ekolojik koşulları
• Çeşitlerin birbirini tozlama durumu
• Pazar durumu
• Hasat mevsimleri
• Taşımaya uygunluğu ve,
• Ticari değerleri dikkate alınmalıdır.

12

Avokado çeşitleri soğuklara dayanıklılık açısından farklılıklar göstermektedir. Bu bakımından çeşit seçiminde bahçe kurulacak yerin iklim özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır. Soğuklardan zararlanma derecesi, soğuğun süresi, meydana geldiği mevsim, ağacın gelişme dönemi ve sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişmektedir.

13

Çeşitlerin seçiminde, ayrıca çeşitlerin birbirlerini tozlama durumu, hasat mevsimleri, taşımaya uygunluğu ve ticari olarak değerleri dikkate alınmalıdır.

Bahçede birden fazla çeşidin bulunması, yabancı tozlanma ile verimin artmasını sağladığından, bahçenin birden fazla çeşitle tesis edilmesi zorunluluğu vardır.

14

AVOKADO ÇEŞİT VE ANAÇ ÖZELLİKLERİ

15

16

AVOKADO ÇEŞİTLERİ

17

18

19

20

21

22

23

24

DÜZENLE

25

26

FİDAN DİKİMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ÖNEMLİ HUSUSLAR

27

28

29

30

31

32

Avokado ağaçlarının kök dağılımları ‘turunçgiller’ ile benzerlikler göstermektedir. Bundan dolayı; aynı büyüklükteki ‘turunçgil ağaçları’ ile sulama miktarı ve sulama aralığı paralellik göstermektedir. Avokado bahçelerinde yağmur sularının etkinliğini kaybettiği, özellikle yaz döneminde sulanması gerekmektedir

33

En fazla sulama yılın en sıcak ayları olan Temmuz ve Ağustos’ta yapılmalıdır. Bu aylarda, fidan ve ağaçlar susuz bırakılmamalıdır. Eğer susuz bırakılırlarsa, şiddetli meyve dökülmeleri ortaya çıkmaktadır.

34

Bahçe kurulacak yerde yeterli ve kaliteli sulama suyu bulunmalıdır. Avokado ağaçları tuzlara (klor ve sodyum) duyarlıdır. Sulama suyunda 100 ppm’den daha fazla klor içermesi halinde, orta ve şiddetli yaprak ucu yanıklıklarına neden olmaktadır. Sodyum fazlalılığı da benzer etki yapmaktadır. Bu nedenle sulamada kullanılacak suların kalitesinin belirlenmesi çok önemlidir.

35

80 lt

310 lt

125 lt

130 lt

1175 lt.

161 lt.

36

AVOKADO HASTALIK VE ZARARLILARI

37

Dünyada avokado yetiştiriciliğinin yapıldığı bölgelerde birçok hastalık ve zararlı görülmesine rağmen ülkemizde nispeten daha az hastalık ve zararlı görülmektedir.

Dünyada avokado tarımı yapılan bölgelerde en önemli hastalık etmeni Phytophthora cinnamoni Rands. olan kök çürüklüğü mantarıdır. Bu hastalık etmeninden dolayı ağır ve su tutan yerlere avokado bahçeleri kurulmamalıdır.

38

Ülkemizde avokado yetiştiriciliğinin yapıldığı alanların büyük bir kısmında, ekonomik zarar eşiği geçilmediğinden dolayı, hastalık ve zararlılarla karşı ŞİMDİLİK TOPYEKÜN bir mücadele yapılmasına gerek duyulmamaktadır.

Ancak görülen en önemli zararlılar ise; ‘Akdeniz meyve sineği’, ‘thrips’, ‘kabuklu bitler’, ‘unlu bitler’ ve ‘limon sıçanı’ olmaktadır.

39

40

• Avokado fidanları için en uygun dikim zamanı, soğuk tehlikesinin kalktığı ilkbahar aylarının erken dönemleri olmaktadır.

​

• Bu dönemde dikilen fidanlar daha iyi ve daha uzun bir gelişme dönemine sahip olmaktadır. Geç dönemde yapılan dikimlerde ise fidanlar sıcaktan çok fazla etkilenmekte ve gelişmeleri de zayıf olmaktadır.

41

Eğer bahçe rüzgârın etkisine açık ve korumalı değilse, mutlaka rüzgârkıran tesisi yapılmalıdır.

42

FİDAN DİKİM ARALIĞIM NE KADAR OLMALI?

43

Bahçe kurulması sırasında dikim aralıklarının iyi belirlenmesi gerekmektedir. Genellikle ağaçların ulaşılması istenen en büyük taç hacmi esas alınarak dikim aralıkları belirlenmektedir.�Bahçenin ilk tesisinde sık dikim tercih edilmeli; daha sonraki dönemlerde belirli plan dâhilinde ağaçların seyrekleştirilmeleri gerekmektedir.

44

3.5 x 3.5 metre mesafede sık dikim

(1 dekar alan, 81 adet fidan)

3.5 m

46

7x7 metre mesafede fidan dikimi(1 dekar alan için, 21 adet fidan)

7 m

45

3,5 m

3,5 m

47

7 m

7 m

48

49

50

NEDEN SIRTA DİKİM

51

52

53

TOZLAYICI FİDANLARI NASIL YERLEŞTİRMELİYİM?

54

55

56

57

58

59

Bölgemizde yaz ayları çok sıcak olmasından dolayı, bahçeye dikilen fidanların dengeli bir taç teşekkülü oluşturana kadar güneş yakmalarına karşı korumak için fidanın gövdesi ve çevresi çeşitli materyallerle sarılmalıdır.

60

Mart ayı başlarında kaolin uygulaması; bitkinin yüksek yaz sıcaklarından etkilenmesini azaltıcı bir rol oynadığından dolayı mutlaka yapılması gerekmektedir.

KAOLİN UYGULAMASI

61

62

63

64

AVOKADO NEDEN VE NASIL BUDANIR?

65

Avokado ağaçları, düzgün olmayan bir dallanma yapısı meydana getirmektedir. Budama, ağacın sağlam bir yapı oluşturması için çok önemli olmaktadır. Budamanın zamanında yapılmadığı durumlarda, ağaçlar geniş ve büyük taç oluşturmaktadır. Bunun neticesinde; gerek rüzgâr ve gerekse meyve yükünden dolayı, dal kırılmaları meydana gelmektedir.

66

Ağaç tacında aşırı sıklaşmaların olması sonucunda, havalanma ve ışık girişi engellendiği için karanlık alanlar oluşmaktadır. Bu durumun sonucunda, taç içerisinde dal ve sürgünlerin gelişmediği ‘çıplak alanlar’ oluşmaktadır

67

Avokado ağaçlarında budama yaparken fazla ve gereksiz dal çıkarmalarından kaçınılmalıdır. Şiddetli ve gereksiz budama sonucunda, vegetatif gelişme teşvik edilerek verim düşürülmekte ve ağaç ‘güneş yanıklıklarına’ maruz bırakılmakta ve ağaçlar soğuklara karşı daha hassas hale gelmekte ve soğuk zararının etkisi artmaktadır.

68

• Vejetatif ve generatif gelişme arasındaki fizyolojik denge oluşur.
• Sağlam ve dengeli bir taç oluşumu sağlanır
• Güneş ışığından daha fazla faydalanılır.
• Meyve kalitesi artar.
• Ağaç büyüklüğü kontrol altında tutularak hasat masrafları düşürülür.
• Zararlı ve hastalık mücadelesi daha kolay olur.
• Yaşlı bahçeler gençleşir.

69

70

71

BUDAMA YAPMAZSAK NE OLUR?

72

7 x 7 metre mesafede dikim

73

3.5 x 3.5 m mesafede dikim

1 dekar alanda 82 ağaç

74

ÖNERİ VE TAVSİYELER

75

HASS ÇEŞİDİ YOĞUN OLMAKLA BİRLİKTE 3 ÇEŞİT SEÇİMİ

SIK DİKİM

SIRTA DİKİM

FİDANI EN AZ 3 YIL KAFES SİSTEMİ İLE KORUMA ALTINA ALMAK

ARAZİNİN ETRAFINI MUTLAKA RÜZGARKIRANLARLA ÇEVİRMEK

76

TEŞEKKÜR EDERİM