Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego

Błędy leksykalne�to błędy związane z użyciem niewłaściwych słów w danym kontekście. Można je podzielić na kilka rodzajów:

Błędy słownikowe

Polegają na użyciu niewłaściwego słowa w danym kontekście – często wynika to z mylenia znaczeń wyrazów lub stosowania wyrazów w sposób niezgodny z normą językową.

🔹 Przykłady:�Powinienem przestrzegać zasad. (poprawnie)�Powinienem respektować zasady. (błąd – "respektować" oznacza "okazywać szacunek", a nie "przestrzegać")

Jego decyzja była rozsądna. (poprawnie)�Jego decyzja była racjonalna. (błąd, jeśli chodzi o decyzję kierującą się intuicją, a nie tylko logiką)

​

Błędy frazeologiczne

Polegają na błędnym użyciu utartych związków frazeologicznych – mogą dotyczyć ich przekształcania, niepoprawnego łączenia, pomylenia znaczeń lub dodawania niepotrzebnych słów.

🔹 Przykłady:�Spalić za sobą mosty. (poprawnie)�Spalić mosty za sobą. (błąd – niepotrzebne "za sobą")

Leje jak z cebra. (poprawnie)�Leje jak z cebra deszcz. (błąd – "deszcz" jest zbędny, bo frazeologizm już to sugeruje)

​

Błędy słowotwórcze

Wynikają z niepoprawnego tworzenia nowych wyrazów – mogą dotyczyć niewłaściwego dodawania przedrostków, przyrostków, łączenia rdzeni czy tworzenia form, które nie występują w języku.

🔹 Przykłady:�Poszedłem do sklepu. (poprawnie)�Poszłem do sklepu. (błąd – niepoprawna forma czasownika "iść")

Norma językowa – co to takiego?

Norma językowa to zbiór reguł określających poprawne użycie języka w danej społeczności. Wyznacza ona, które formy są uznawane za właściwe, a które stanowią odstępstwa (np. błędy językowe).

​

Norma wzorcowa – najbardziej oficjalna i rygorystyczna, stosowana w sytuacjach formalnych (np. w literaturze, mediach, aktach prawnych, urzędach).

Norma użytkowa (potoczna) – mniej rygorystyczna, stosowana w codziennej komunikacji. Dopuszcza pewne uproszczenia i odstępstwa od normy wzorcowej.

akcentowanie: fizyka,matematyka, polityka, prosiliśmy

​

sześcioro dzieci, troje cieląt

​

jeść kotlet, wysłać e-mail, pisać blog

​

tę książkę

​

odporniejszy

akcentowanie: fizyka,matematyka, polityka, prosiliśmy

​

sześć dzieci, trzy cielęta

​

jeść kotleta, wysłać e-maila, pisać bloga

​

tą książkę

​

bardziej odporny

Zwroty grzecznościowe

• Zaimki odnoszące się do osób, do których się zwracamy w listach lub e-mailach, zapisujemy wielką literą: Ty, Tobie / Ci, Twój, Wy, Was, Wam, Wasz itp.
• W e-mailach nie używamy formuły powitania witam. Ten zwrot sugeruje podrzędność odbiorcy wobec nadawcy oraz należy do słownictwa potocznego.
• Po zwrocie grzecznościowym umieszczanym w nagłówku e-maila należy postawić przecinek. Zdanie, które zapisujemy poniżej, zaczynamy wówczas małą literą.

​

Błędy gramatyczne

Błędy fleksyjne

• niewłaściwa odmiana wyrazu, np. Oni umią zamiast oni umieją
• odmienianie wyrazów, które są w polszczyźnie nie odmienne, np. Kubek kakaa zamias kubek kakao
• nieodmienianie wyrazów, które mają swój wzorzec odmiany, np. z Tadeuszem Mozal zamiast z Tadeuszem Mozalem

Błędy składniowe

• stosowanie niewłaściwych form wyrazów w związkach wyrazowych, np. Wylądować na ziemię zamiast wylądować na ziemi
• użycie niewłaściwych przyimków, np. Zdystansować się do siebie zamiast od siebie
• niepoprawne użycie imiesłowowego równoważnika zdania, np. Jadąc samochodem świeciło słońce zamiast Gdy jechałem samochodem świeciło słońce

Błędy użycia (stylistyczne)

• Użycie słownictwa niedostosowanego do charakteru i okoliczności wypowiedzi, np. W swoim wypracowaniu przedstawię fajną książkę. Bohater posiadał poczucie humoru.
• Niepotrzebne powtórzenia, np. Przeczytała książkę, której bohater mieszkał w zamku, w którym straszyło