BỘ SÁCH GIÁO KHOA

SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC

LỚP 5

Nguyễn Thị Toan (Tổng CB) 

Trần Thành Nam (Chủ biên)

Nguyễn Thị Hoàng Anh

Nguyễn Ngọc Dung

​

ĐẠO ĐỨC

MỤC TIÊU TẬP HUẤN

• Nêu được những điểm cơ bản của Chương trình GDPT môn Đạo đức.
• Phân tích được nội dung, cấu trúc của SGK, chủ đề/bài học Đạo đức 5, cách khai thác, sử dụng SGK Đạo đức 5.

• Thiết kế kế hoạch bài dạy Đạo đức 5 phát triển PC, NL HS.
• Tổ chức hoạt động dạy học môn Đạo đức 5 phát triển PC, NL HS.

LÍ THUYẾT

THỰC HÀNH

I. CHƯƠNG TRÌNH MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 2018

(MÔN ĐẠO ĐỨC CẤP TIỂU HỌC)

​

​

​

​

​

7

✓ Về nội dung

Chương trình được xây dựng theo hướng đồng tâm và phát triển, xoay quanh 4 mạch nội dung cơ bản: Giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, kinh tế và pháp luật.

2. NỘI DUNG VÀ THỜI LƯỢNG

​

8

• Về nội dung

Chương trình 2006: xoay quanh 5 mối quan hệ: quan hệ với bản thân; quan hệ với công việc; quan hệ với người khác; quan hệ với cộng đồng, đất nước, nhân loại; quan hệ với tự nhiên.

Chương trình 2018: xoay quanh 4 mạch nội dung giáo dục: Giáo dục đạo đức, GD kĩ năng sống, GD kinh tế và GD pháp luật.

• Về thời lượng: 35 tiết/năm học
• Về số lượng bài học:

Chương trình 2006: 14 bài x 2 tiết = 28 tiết + 3 tiết dành cho địa phương + 4 tiết KT, ĐG.

Chương trình 2018: Linh hoạt trong chia bài, chia tiết.

​

SO SÁNH VỚI CHƯƠNG TRÌNH ĐẠO ĐỨC 2006

Thầy/Cô hãy so sánh Chương trình Đạo đức lớp 5 cũ và mới?

GD đạo đức

55%

25%

1. GD đạo đức

CĐ 1: Biết ơn những người có công với quê hương, đất nước

CĐ 2: Tôn trọng sự khác biệt của người khác

CĐ 3: Vượt qua khó khăn

CĐ 4: Bảo vệ cái đúng, cái tốt

CĐ 5: Bảo vệ môi trường sống

2. GD kĩ năng sống

CĐ 6: Lập kế hoạch cá nhân

CĐ 7: Phòng, tránh xâm hại

3. GD kinh tế

CĐ 8: Sử dụng tiền hợp lí

​

​

GD KNS 25 %

​

KT, ĐG

10%

NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN ĐẠO ĐỨC 5

Học kì I

1. Em là HS lớp 5

2. Có trách nhiệm về việc làm của mình

3. Có chí thì nên

4. Nhớ ơn tổ tiên

5. Tình bạn

Thực hành kĩ năng giữa kì I

6. Kính già yêu trẻ

7. Tôn trọng phụ nữ

8. Hợp tác với những người xung quanh

Thực hành kĩ năng cuối học kì I

​

11

​

​

​

Chương trình Đạo đức lớp 5 2006

Học kì II

9. Em yêu quê hương

10. Ủy ban nhân dân xã (phường) em

11. Em yêu Tổ quốc Việt Nam

Thực hành kĩ năng giữa kì II

12. Em yêu hòa bình

13. Em tìm hiểu về Liên hợp quốc

14. Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên

Dành cho địa phương

Thực hành kĩ năng cuối học kì II và cuối năm

3. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐẠO ĐỨC

Chú trọng tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập, rèn kĩ năng cho HS

Kết hợp linh hoạt, phù hợp, hiệu quả các hình thức, phương tiện dạy học

Phối hợp với GĐ, nhà trường và XH trong giáo dục HS

Kết hợp PPDH truyền thống và PPDH hiện đại, tăng cường sử dụng các phương pháp dạy học tích cực hoá hoạt động của HS

MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG CƠ BẢN

13

3/8/2026

Một số PP, kĩ thuật dạy học môn Đạo đức phát triển NL HS

​

• Mục tiêu: Cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về mức độ đáp ứng YCCĐ của chương trình và sự tiến bộ của HS để hướng dẫn hoạt động HT, điều chỉnh hoạt động DH, quản lí và phát triển CT, bảo đảm sự tiến bộ của từng HS và nâng cao chất lượng GD.
• Căn cứ: Các yêu cầu cần đạt về PC và NL trong CT môn Đạo đức.
• Đối tượng: Sản phẩm và quá trình học tập, rèn luyện của HS.
• Hình thức: Đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì.
• Phương pháp: quan sát, vấn đáp, viết, các sản phẩm học tập…

​

​

4. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN ĐẠO ĐỨC

Yêu cầu

về phân tích, đánh giá, nhận xét hoạt động học của HS

HS có tham gia hoạt động tìm hiểu bài học không?

HS có tham gia thảo luận nhóm không?

HS có tham gia đề xuất ý tưởng không?

HS có đưa ra và thực hiện kế hoạch hoạt động không?

HS có phản hồi kết quả học tập không?

​

​

​

​

II. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA

VÀ CÁC NGUỒN HỌC LIỆU BỔ TRỢ MÔN ĐẠO ĐỨC 5

​

Ý tưởng biên soạn SGK Đạo đức 5

1. Tuân thủ định hướng đổi mới GDPT

2. Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới theo Thông tư 33/2017 của Bộ GD-ĐT.

​

3. Bám sát mục tiêu, nội dung, yêu cầu cần đạt trong CTGDPT.

Quan điểm chung của bộ sách

4. Phù hợp đặc điểm tâm - sinh lí và trải nghiệm của HS, phản ánh và giải quyết những vấn đề của cuộc sống.

1. Thể hiện chính xác, đầy đủ, sinh động, hấp dẫn những yêu cầu cần đạt của CT môn Đạo đức lớp 5.

2. Đảm bảo tính thực tiễn, phù hợp với đặc điểm tâm - sinh lí và trải nghiệm của HS lớp 5.

3. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển.

4. Đảm bảo tính hệ thống theo ma trận các chủ đề/bài học thống nhất toàn cấp học.

5. Chú trọng tích hợp nội môn và liên môn.

6. Chú trọng yêu cầu dạy học phân hoá; đảm bảo tính đa dạng vùng miền; sự cân bằng về giới.

​

7. Đảm bảo tính mở

1. QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

2. CẤU TRÚC

GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ

Hướng dẫn sử dụng sách: Giới thiệu nội dung, �ý nghĩa những hoạt động trong sách.

Lời nói đầu: Giới thiệu nội dung và các hoạt động chủ yếu trong từng chủ đề/bài học.

Mục lục: Trình tự sắp xếp các chủ đề/bài học và số trang bắt đầu của bài học trong SGK.

Chủ đề/Bài học: Giới thiệu các chủ đề/bài học theo yêu cầu của chương trình.

Giải thích thuật ngữ: Làm rõ ý nghĩa thuật ngữ quan trọng liên quan tới nội dung chủ đề/bài học.

​

CẤU TRÚC SÁCH

GD đạo đức

55%

25%

1. GD đạo đức

CĐ 1: Biết ơn những người có công với quê hương, đất nước (4 tiết)

CĐ 2: Tôn trọng sự khác biệt của người khác (3 tiết)

CĐ 3: Vượt qua khó khăn (4 tiết)

CĐ 4: Bảo vệ cái đúng, cái tốt (3 tiết)

CĐ 5: Bảo vệ môi trường sống (4 tiết)

2. GD kĩ năng sống

CĐ 6: Lập kế hoạch cá nhân (4 tiết)

CĐ 7: Phòng, tránh xâm hại (5 tiết)

3. GD kinh tế

CĐ 8: Sử dụng tiền hợp lí (4 tiết)

​

​

GD KNS 25 %

​

KT, ĐG

10%

Nội dung và thời lượng

� Mạch Giáo dục đạo đức

1

Mạch Giáo dục kĩ năng sống

2

Mạch Giáo dục kinh tế

3

Nhận biết – Thấu hiểu – Tin tưởng – Hành động tự giác

Khám phá

Khởi động

​

​

Vận dụng

Luyện tập

Mục tiêu

THÔNG ĐIỆP

CẤU TRÚC BÀI HỌC

KHỞI ĐỘNG

Mục tiêu

Hình thức

• Tạo tâm thế và hứng thú học tập cho HS.
• Huy động kiến thức, kinh nghiệm nền của HS, giúp HS nhận ra những gì chưa biết và muốn biết (đặt vấn đề).

Hát, chia sẻ trải nghiệm,…

KHÁM PHÁ

Mục tiêu

Hình thức

Hình thành, phát triển ở HS những chuẩn mực hành vi và sự cần thiết phải thực hiện theo các chuẩn mực đó.

Đọc truyện, quan sát tranh ảnh,…

LUYỆN TẬP

Mục tiêu

Hình thức

Củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng.

• Bày tỏ ý kiến.
• Nhận xét hành vi.
• Xử lí tình huống...

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

VẬN DỤNG

Mục tiêu

Hình thức

Ứng dụng tri thức vào giải quyết vấn đề cụ thể trong cuộc sống với không gian mới, tình huống mới.

- Liên hệ bản thân.

- Tạo sản phẩm thể hiện kết quả học tập có thể đánh giá được.

VẬN DỤNG

Mục tiêu

Hình thức

​

HS nhớ được chuẩn mực hành vi đã học một cách cô đọng nhất.

​

Văn vần

Thông điệp

Bài minh hoạ

Bài minh hoạ

36

3. KHAI THÁC ĐIỂM NỔI BẬT CỦA SGK ĐẠO ĐỨC 5

1) Tiếp cận năng lực

Thiết kế hài hòa giữa hoạt động khám phá kiến thức, rèn luyện kĩ năng, phát triển ở HS năng lực điều chỉnh hành vi, phát triển bản thân, thực hành những bài học trong thực tiễn cuộc sống.

2) Khoa học, chuẩn mực: Thể hiện chính xác, đầy đủ những yêu cầu cần đạt của chương trình môn Đạo đức lớp 5 mới. Ngôn ngữ phổ thông, trong sáng, văn phong khoa học. Nguồn trích rõ ràng, thông tin chuẩn xác.

3) Kế thừa và phát triển: Kế thừa truyền thống giáo dục của dân tộc, tinh hoa giáo dục và kinh nghiệm biên soạn SGK của các quốc gia có nền giáo dục tiên tiến, đảm bảo tính hệ thống theo ma trận các chủ đề/bài học thống nhất qua các lớp học.

4) Tích hợp:

+ Tích hợp nội môn: lồng ghép, tích hợp nhuần nhuyễn giữa các mạch nội dung giáo dục.

+ Tích hợp liên môn: vẽ tranh, hát, đọc truyện, viết bài luận,…

5) Phân hoá, đa dạng: Chú trọng yêu cầu dạy học phân hoá theo năng lực HS; đảm bảo tính đa dạng vùng miền và sự cân bằng về giới.

45%

45%

6) Sinh động, hấp dẫn qua những câu chuyện, trường hợp, tình huống và hoạt động đa dạng.

45%

45%

7) Đảm bảo tính thẩm mĩ

- Kênh hình: tranh ảnh 4 màu trau chuốt, sinh động, giúp HS phát triển được xúc cảm thẩm mĩ, hứng thú hơn với bài học.

- Kênh chữ: ngôn ngữ phổ thông, văn phong mạch lạc, trong sáng, chuyển tải chính xác, sinh động các nội dung giáo dục.

45%

45%

• Hướng khai thác những điểm mới, điểm nổi bật của SGK Đạo đức 5 trong quá trình dạy học?

​

45%

45%

​

• Phương pháp dạy học

Các hoạt động trong sách mang tính mở giúp GV có thể phối hợp nhiều phương pháp, kĩ thuật và hình thức tổ chức dạy học khác nhau, thiết kế nhiều hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực người học; khuyến khích HS tích cực, chủ động tham gia các hoạt động học tập phong phú, đa dạng: quan sát tranh, nghe/đọc/kể chuyện, thảo luận nhóm để khám phá tri thức mới, chơi trò chơi, đóng vai, xử lí tình huống,... tạo ra sản phẩm thể hiện kết quả học tập của mình.

• Định hướng kiểm tra, đánh giá

Hệ thống câu hỏi và bài tập phong phú, đa dạng, đáp ứng yêu cầu đổi mới kiểm tra, đánh giá căn cứ vào sự phát triển phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù của môn học.

​

​

4. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC, ĐỊNH HƯỚNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ

5. TÀI LIỆU BỔ TRỢ

��

47

Mục đích

Cấu trúc

SÁCH GIÁO VIÊN ĐẠO ĐỨC 5�

Tài liệu bổ trợ, giúp GV nắm vững chương trình và SGK Đạo đức 5; hướng dẫn GV tổ chức quá trình dạy học môn Đạo đức 5 theo hướng phát triển PC, NL.

Phần 1: Hướng dẫn chung

Phần 2: Hướng dẫn dạy học các bài cụ thể

�

48

Lưu ý

Một số lưu ý khi sử dụng SGV:

- Bám sát mục tiêu đặt ra trong từng bài để tổ chức hoạt động hướng đích.

- Tổ chức các HĐ theo chu trình học tập trải nghiệm.

- PP, hình thức trong SGV chỉ mang tính gợi ý. GV phát huy tính sáng tạo khi sử dụng SGV nhằm đảm bảo tính phù hợp và làm cho các HĐ trở nên hấp dẫn, thu hút được sự tham gia tích cực của HS nhưng vẫn đảm bảo thực hiện được mục tiêu.

49

Mục đích

Dạng BT

VỞ BÀI TẬP ĐẠO ĐỨC 5�

�

Giúp HS luyện tập, củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng đã học; hỗ trợ HS hình thành các PC và NL theo yêu cầu cần đạt trong CT môn học.

Trắc nghiệm, nối chữ, điền khuyết, lựa chọn đúng/sai,...�Có nhiều tình huống đa dạng để HS nhận xét, đưa ra lời khuyên, sắm vai xử lí tình huống.

Có nhiều quan điểm để HS tranh biện, thể hiện quan điểm cá nhân và rèn luyện tư duy phản biện, tư duy sáng tạo.

KẾ HOẠCH BÀI DẠY ĐẠO DỨC 5

50

Mục đích

Thiết kế kịch bản tiến trình tổ chức hoạt động dạy học từng bài học Đạo đức 5.

GV có thể vận dụng sáng tạo để soạn kế hoạch bài dạy.

HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ

SGK Đạo đức 5 và các học liệu có trên trang:

taphuan.nxbgd.vn

​

​

​

​

​

​

III. HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG, TỔ CHỨC THỰC HIỆN

KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN ĐẠO ĐỨC 5

​

​

​

​

• Cấu trúc của Kế hoạch bài dạy

​

(Trích Công văn số 2345/BGDDT-GDTH ngày 7/6/2021)

1. THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN ĐẠO ĐỨC 5

Bước 1: Lên ý tưởng tổ chức dạy học cho toàn bài

​

​

​

• Tìm hiểu yêu cầu cần đạt.
• Tìm hiểu ngữ liệu phục vụ cho bài học.
• Xác định có những hoat động dạy học cơ bản nào.
• Dự kiến phương án chia tiết, thời gian cho từng hoạt động.
• Dự kiến phương pháp, phương tiện, hình thức cho từng hoạt động dạy học.

​

​

​

​

​

​

Bước 2: Soạn kế hoạch bài dạy chi tiết

1) Xác định yêu cầu cần đạt của bài học

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Sau bài học này, HS cần:

- Kể được tên và đóng góp của những người có công với quê hương, đất nước.

- Biết vì sao phải biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.

- Thể hiện được lòng biết ơn bằng lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi.

- Nhắc nhở bạn bè có thái độ, hành vi biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.

Từ đó, HS có cơ hội hình thành và phát triển:

- Năng lực điều chỉnh hành vi: thực hiện được những việc làm phù hợp với lứa tuổi thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.

- Phẩm chất yêu nước: thể hiện qua thái độ và việc làm biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.

Bài 1: Biết ơn người có công với quê hương, đất nước

2) Xác định các đồ dùng dạy học

- Học liệu chính: SGK, SGK

- Học liệu phụ trợ: Tranh ảnh, video…

- Thiết bị dạy học: máy tính, máy chiếu…

​

​

3) Xác định mục tiêu và các bước tổ chức từng hoạt động dạy học

PHIẾU NHẬN XÉT TIẾT DẠY

2. Phân tích video tiết dạy minh hoạ

Nhiệm vụ

​

Thầy/Cô hãy áp dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp để thiết kế và tổ chức một hoạt động dạy học Đạo đức 5 theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS.

​

3. Thực hành thiết kế và tổ chức hoạt động dạy học môn Đạo đức 5