3 of 32

Η Ελλάδα δεν ήταν μόνο:

1.φτωχή

2. με απαρχαιωμένες παραγωγικές δομές.

3. Ήταν επίσης μικρή στην έκταση

4. Και ολιγάνθρωπη.

Ποια ήταν η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας μετά την επανάσταση του 1821;

4 of 32

Φτωχή, απαρχαιωμένη, μικρή, ολιγάνθρωπη!!!

5 of 32

Ο χώρος του ελληνικού κράτους περιελάμβανε :

Η γραμμή Αμβρακικού- Παγασητικού αποτελούσε τα σύνορα του νέου ελληνικού κράτους.

Από τα νησιά του Αιγαίου στην Ελλάδα ανήκαν μόνο οι Βόρειες Σποράδες και οι Κυκλάδες.
Ο κορμός της χώρας ήταν η Ρούμελη και ο Μωριάς, όπως στα επαναστατικά χρόνια.
Το 1864 προστέθηκαν τα Ιόνια νησιά και τα
το 1881 η Θεσσαλία.

Έτσι, τα βόρεια σύνορα άγγιξαν τον Όλυμπο και τη Μακεδονία.

6 of 32

Ο χώρος του ελληνικού κράτους περιελάμβανε :

Η γραμμή Αμβρακικού- Παγασητικού αποτελούσε τα σύνορα του νέου ελληνικού κράτους.

Από τα νησιά του Αιγαίου στην Ελλάδα ανήκαν μόνο οι Βόρειες Σποράδες και οι Κυκλάδες.
Ο κορμός της χώρας ήταν η Ρούμελη και ο Μωριάς, όπως στα επαναστατικά χρόνια.
Το 1864 προστέθηκαν τα Ιόνια νησιά και τα
το 1881 η Θεσσαλία.

Έτσι, τα βόρεια σύνορα άγγιξαν τον Όλυμπο και τη Μακεδονία.

9 of 32

🡺 Πώς διαμορφώθηκαν τα σύνορα της Ελλάδας από τα πρώτα χρόνια της Ανεξαρτησίας μέχρι και το 1881;

◄ http://2dim-kalam.thess.sch.gr/?p=130

10 of 32

Να συγκρίνετε την πυκνότητα του ελληνικού πληθυσμού με την αντίστοιχη των ευρωπαϊκών κρατών. Σε ποια κατάσταση βρισκόταν η ελληνική ύπαιθρος τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια;

Η πυκνότητα του πληθυσμού κυμαινόταν από 15 (1828) σε 43 (1911) κατοίκους στο τετραγωνικό χιλιόμετρο, 🡺 όταν σε πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης οι ίδιοι αριθμοί ήταν τριψήφιοι.

1828	1911
15 κάτοικοι / km2	43 κάτοικοι / km2

Πανόραμα της Αθήνας

στα 1830-1840

Οι εικόνες που μας έρχονται από εκείνη την εποχή μαρτυρούν την εξάντληση του τόπου και των ανθρώπων.
Γύρω από τις πόλεις τα εδάφη ήταν γυμνά, εξαντλημένα:

❶ από την υπερβόσκηση και ❷ την υλοτομία και

τα χωράφια έμοιαζαν χέρσα,

εξαιτίας της εκτεταμένης αγρανάπαυσης,
με την οποία οι αγρότες πάσχιζαν να βελτιώσουν τις αποδόσεις τους.

Τα περιφραγμένα περιβόλια πολύ λίγο βελτίωναν την αίσθηση εγκατάλειψης που απέπνεε το τοπίο.

11 of 32

Να συγκρίνετε την πυκνότητα του ελληνικού πληθυσμού με την αντίστοιχη των ευρωπαϊκών κρατών. Σε ποια κατάσταση βρισκόταν η ελληνική ύπαιθρος τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια;

1828	1911
15 κάτοικοι / km2	43 κάτοικοι / km2

Πανόραμα της Αθήνας

στα 1830-1840

Οι εικόνες που μας έρχονται από εκείνη την εποχή μαρτυρούν την εξάντληση του τόπου και των ανθρώπων.
Γύρω από τις πόλεις τα εδάφη ήταν γυμνά, εξαντλημένα:

❶ από την υπερβόσκηση και ❷ την υλοτομία και

τα χωράφια έμοιαζαν χέρσα,

εξαιτίας της εκτεταμένης αγρανάπαυσης,
με την οποία οι αγρότες πάσχιζαν να βελτιώσουν τις αποδόσεις τους.

Τα περιφραγμένα περιβόλια πολύ λίγο βελτίωναν την αίσθηση εγκατάλειψης που απέπνεε το τοπίο.

12 of 32

Δημογραφική ανάπτυξη

Παρ' όλα αυτά, ο πληθυσμός αυξανόταν με γρήγορους ρυθμούς,
χωρίς ποτέ να εξαντλούνται τα περιθώρια δημογραφικής εξέλιξης σε μια τόσο αραιοκατοικημένη χώρα.

Οικονομία

οικονομικές δυνατότητες περιορισμένες
πενιχρά παραγωγικά πλεονάσματα
αποτέλεσμα: σε περιόδους αστάθειας 🠞 καταστροφή

π.χ. Κριμαϊκός πόλεμος (1853) [Ρωσία ≠ Οθωμανική Αυτοκρατορία + Αγγλία + Γαλλία] (+σ.σ.74/75 και σ. 134)

Ναυτικός αποκλεισμός Ελλάδας από Αγγλογάλλους (1854)

πείνα,
αρρώστια,
ανθρώπινες απώλειες 🠞 επιβεβαίωση των μικρών δυνατοτήτων της χώρας.

◄ Ο Κριμαϊκός πόλεμος (1854 –1856) ξεκίνησε όταν η Ρωσία απαίτησε να προστατεύει η ίδια τους Άγιους Τόπους. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αρνήθηκε και το 1853 κήρυξε πόλεμο στη Ρωσία. Με την Οθωμανική Αυτοκρατορία συμμάχησαν η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία, που ήθελαν να σταματήσουν την επεκτατική πολιτική της Ρωσίας. Έτσι, έστειλαν στρατό στην Κριμαία, στη Μαύρη Θάλασσα. Ο πόλεμος τέλειωσε όταν η Ρωσία, που νικήθηκε, υπέγραψε συνθήκη ειρήνης το Μάρτιο του1856.

Πηγή: http://museduc.gr/docs/Istoria/C/065-084_C_GYM_KEF_04.pdf

13 of 32

Δημογραφική ανάπτυξη

Παρ' όλα αυτά, ο πληθυσμός αυξανόταν με γρήγορους ρυθμούς,
χωρίς ποτέ να εξαντλούνται τα περιθώρια δημογραφικής εξέλιξης σε μια τόσο αραιοκατοικημένη χώρα.

Οικονομία

οικονομικές δυνατότητες περιορισμένες
πενιχρά παραγωγικά πλεονάσματα
αποτέλεσμα: σε περιόδους αστάθειας 🠞 καταστροφή

π.χ. Κριμαϊκός πόλεμος (1853) [Ρωσία ≠ Οθωμανική Αυτοκρατορία + Αγγλία + Γαλλία] (+σ.σ.74/75 και σ. 134)

Ναυτικός αποκλεισμός Ελλάδας από Αγγλογάλλους (1854)

πείνα,
αρρώστια,
ανθρώπινες απώλειες 🠞 επιβεβαίωση των μικρών δυνατοτήτων της χώρας.

Πηγή: http://museduc.gr/docs/Istoria/C/065-084_C_GYM_KEF_04.pdf

14 of 32

1. Τα δημογραφικά δεδομένα��β. Οι μετακινήσεις μέσα και έξω από την Ελλάδα

Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

15 of 32

Να συγκρίνετε την κατάσταση των ελληνικών πόλεων τα πρώτα χρόνια μετά τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους με την αντίστοιχη των αστικών κέντρων της Δυτικής Ευρώπης.

Οι πόλεις μεγάλωναν,

χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είχαν κάποια ομοιότητα, στο διάστημα που μας απασχολεί, με τα βιομηχανικά, εμπορικά, χρηματιστικά, αστικά κέντρα της Δύσης.

Για τα ευρωπαϊκά μέτρα οι πόλεις της μικρής Ελλάδας έμοιαζαν περισσότερο με μεγάλα χωριά.

▲ Η Αθήνα γύρω στο 1860.

16 of 32

Να συγκρίνετε την κατάσταση των ελληνικών πόλεων τα πρώτα χρόνια μετά τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους με την αντίστοιχη των αστικών κέντρων της Δυτικής Ευρώπης.

Οι πόλεις μεγάλωναν,

Για τα ευρωπαϊκά μέτρα οι πόλεις της μικρής Ελλάδας έμοιαζαν περισσότερο με μεγάλα χωριά.

▲ Η Αθήνα γύρω στο 1860.

17 of 32

Τι γνωρίζετε για τις μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών εντός και εκτός Ελλάδας ως τις αρχές του 20^ου αιώνα;

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ - ΑΣΤΥΦΙΛΙΑ

Η μετακίνηση ανθρώπων από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα:

δεν στόχευε αποκλειστικά σε εγκατάσταση στον αστικό χώρο,
όπου η αργή ανάπτυξη των παραγωγικών δραστηριοτήτων δεν έδινε στους νεοφερμένους πολλές ευκαιρίες.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ: Οι μεταναστεύσεις του αγροτικού πληθυσμού ήταν συχνό φαινόμενο:

προς τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου,

της Μαύρης Θάλασσας,
προς το Δούναβη,

τη Νότια Ρωσία,

τη Μικρά Ασία,
Και την Αίγυπτο.

ΑΜΕΡΙΚΗ

Προς το τέλος του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού, άνοιξαν οι δρόμοι προς την Αμερική.
Η σταφιδική κρίση εκείνης της εποχής προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης πέρα από τον Ατλαντικό. (+ σ. 38 και σ. 49)

18 of 32

Τι γνωρίζετε για τις μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών εντός και εκτός Ελλάδας ως τις αρχές του 20^ου αιώνα;

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ - ΑΣΤΥΦΙΛΙΑ

Η μετακίνηση ανθρώπων από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα:

δεν στόχευε αποκλειστικά σε εγκατάσταση στον αστικό χώρο,
όπου η αργή ανάπτυξη των παραγωγικών δραστηριοτήτων δεν έδινε στους νεοφερμένους πολλές ευκαιρίες.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ: Οι μεταναστεύσεις του αγροτικού πληθυσμού ήταν συχνό φαινόμενο:

προς τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου,

της Μαύρης Θάλασσας,
προς το Δούναβη,

τη Νότια Ρωσία,

τη Μικρά Ασία,
Και την Αίγυπτο.

ΑΜΕΡΙΚΗ

Προς το τέλος του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού, άνοιξαν οι δρόμοι προς την Αμερική.
Η σταφιδική κρίση εκείνης της εποχής προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης πέρα από τον Ατλαντικό. (+ σ. 38 και σ. 49)

19 of 32

Σταφίδα: μεγάλη ζήτηση στην Ευρώπη, εξελίσσεται σε μονοκαλλιέργεια στη ΒΔ Πελοπόννησο ⮚ συσσώρευση πλούτου και ευάλωτη τοπική οικονομία (π.χ. κρίση της σταφίδας).

Οι εξαγωγές σταφίδας στα 1878

▲ Δρεμόνι, δοχείο για την επεξεργασία της σταφίδας

▲ Αγρότες επεξεργάζονται σταφίδα

20 of 32

2. Οι παραγωγικές δυνάμεις μέσα και έξω από την Ελλάδα και η «Μεγάλη Ιδέα»

Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

21 of 32

Σε ποιο μοντέλο (πρότυπο) ανάπτυξης είναι προσανατολισμένη η χώρα και για ποιους λόγους αυτό δεν επιτυγχάνεται αρκετές δεκαετίες μετά την ανεξαρτησία;

Πολλές δεκαετίες, μετά την ανεξαρτησία της, η Ελλάδα εξακολουθούσε να μοιάζει περισσότερο με την Ανατολή παρά με τη Δύση,

παρ' όλο που η τελευταία υπήρξε το ζητούμενο, το επιθυμητό, το σημείο αναφοράς όλα αυτά τα χρόνια.

Απουσίαζαν τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, οι «ατμομηχανές» της οικονομικής και τεχνικής προόδου.
Πώς θα μπορούσαν άλλωστε να υπάρξουν,

όταν απουσίαζαν όλα όσα ήταν αναγκαία και προαπαιτούμενα για τη δημιουργία τους;

1. Η χώρα δεν διέθετε σημαντικές πρώτες ύλες,

2. δεν είχε πλεονάζον ειδικευμένο ή έστω φθηνό εργατικό δυναμικό,

3. η συσσώρευση κεφαλαίου, ιδιωτικού και δημόσιου, ήταν ισχνή

4. και η εσωτερική αγορά περιορισμένη έως ασήμαντη.

22 of 32

Σε ποιο μοντέλο (πρότυπο) ανάπτυξης είναι προσανατολισμένη η χώρα και για ποιους λόγους αυτό δεν επιτυγχάνεται αρκετές δεκαετίες μετά την ανεξαρτησία;

Πολλές δεκαετίες, μετά την ανεξαρτησία της, η Ελλάδα εξακολουθούσε να μοιάζει περισσότερο με την Ανατολή παρά με τη Δύση,

παρ' όλο που η τελευταία υπήρξε το ζητούμενο, το επιθυμητό, το σημείο αναφοράς όλα αυτά τα χρόνια.

Απουσίαζαν τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, οι «ατμομηχανές» της οικονομικής και τεχνικής προόδου.
Πώς θα μπορούσαν άλλωστε να υπάρξουν,

όταν απουσίαζαν όλα όσα ήταν αναγκαία και προαπαιτούμενα για τη δημιουργία τους;

1. Η χώρα δεν διέθετε σημαντικές πρώτες ύλες,

2. δεν είχε πλεονάζον ειδικευμένο ή έστω φθηνό εργατικό δυναμικό,

3. η συσσώρευση κεφαλαίου, ιδιωτικού και δημόσιου, ήταν ισχνή

4. και η εσωτερική αγορά περιορισμένη έως ασήμαντη.

23 of 32

Αναφερθείτε στις παραγωγικές δυνάμεις έξω από την Ελλάδα.

Επιπλέον, η χώρα ανταγωνιζόταν τον εαυτό της.

Ισχυρά κέντρα ελληνισμού

πνευματικά, οικονομικά, παραγωγικά, υπήρχαν έξω από τα σύνορά της, τα οποία πολλές φορές κυριαρχούσαν στο χώρο τους αλλά και σε ευρύτερες περιοχές.

Έλληνες, ελληνικά κεφάλαια

και πλούτος

Για τους Έλληνες

των περιοχών αυτών:

Ελλάδα ως καταφύγιο και πεδίο οικονομικών δραστηριοτήτων

υπήρχαν και αναπτύσσονταν από: την Ουκρανία ως το Σουδάν, από το Δούναβη ως τον Καύκασο και από τη Σμύρνη ως την Κιλικία.

το μικρό ελληνικό βασίλειο ήταν για πολλά χρόνια μια κακή ανάμνηση μάλλον, ένας φτωχός και ίσως ανεπρόκοπος συγγενής.
Οι δικές τους επιτυχίες φάνταζαν ολότελα ξένες σε σύγκριση με τη στασιμότητα και την ένδεια της μικρής Ελλάδας.

Χρειάστηκε να δυσκολέψουν γι' αυτούς οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες, προς το τέλος κυρίως του 19ου αιώνα,

για να ανακαλύψουν τη σημασία που είχε η φτωχή τους πατρίδα

24 of 32

Αναφερθείτε στις παραγωγικές δυνάμεις έξω από την Ελλάδα.

Επιπλέον, η χώρα ανταγωνιζόταν τον εαυτό της.

Ισχυρά κέντρα ελληνισμού

πνευματικά, οικονομικά, παραγωγικά, υπήρχαν έξω από τα σύνορά της, τα οποία πολλές φορές κυριαρχούσαν στο χώρο τους αλλά και σε ευρύτερες περιοχές.

Έλληνες, ελληνικά κεφάλαια

και πλούτος

Για τους Έλληνες

των περιοχών αυτών:

Ελλάδα ως ασφαλές καταφύγιο και πεδίο οικονομικών δραστηριοτήτων

υπήρχαν και αναπτύσσονταν από: την Ουκρανία ως το Σουδάν, από το Δούναβη ως τον Καύκασο και από τη Σμύρνη ως την Κιλικία.

το μικρό ελληνικό βασίλειο ήταν για πολλά χρόνια μια κακή ανάμνηση μάλλον, ένας φτωχός και ίσως ανεπρόκοπος συγγενής.
Οι δικές τους επιτυχίες φάνταζαν ολότελα ξένες σε σύγκριση με τη στασιμότητα και την ένδεια της μικρής Ελλάδας.

για να ανακαλύψουν τη σημασία που είχε η φτωχή τους πατρίδα

25 of 32

▲ Περιοχές επιχειρηματικής δραστηριότητα των Ελλήνων ομογενών κεφαλαιούχων. Χάρτης: Λογισμικό Centennia

26 of 32

Να εξηγήσετε πώς το όραμα της “Μεγάλης Ιδέας” αποτέλεσε τροχοπέδη στην εσωτερική ανάπτυξη του ελληνικού κράτους

Η πρόοδος του εκτός συνόρων ελληνισμού ταλάνιζε το μικρό βασίλειο.

Ενίσχυε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος δεν ήταν 🠞παρά μία ημιτελής κατασκευή, τα θεμέλια απλώς για κάτι μεγαλύτερο.
Η «Μεγάλη Ιδέα» δημιουργούσε προσδοκίες για ολοκλήρωση του εθνικού οράματος,
που προϋπέθετε σημαντική διεύρυνση των συνόρων.

Η έντονη παρουσία της εθνικής αυτής ιδεολογίας:

είχε επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο,
ιδιαίτερα σε εποχές που τα προβλήματα έμοιαζαν με ανοικτές πληγές, στην περίπτωση της Κρήτης ή, αργότερα, της Μακεδονίας.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν στραμμένο το ενδιαφέρον τους αποκλειστικά στα εσωτερικά ζητήματα,

❶ στην οικονομική ανόρθωση και ❷ τη γεφύρωση του χάσματος με τη Δύση.

Όλα αυτά συνυφαίνονταν με το εθνικό όραμα,

🠞μεγαλώνοντας το κόστος των προσπαθειών

🠞και καθιστώντας συχνά τις οικονομικές πρωτοβουλίες έρμαια των εθνικών κρίσεων. (+σ.46/48/65/96/99)

27 of 32

Να εξηγήσετε πώς το όραμα της “Μεγάλης Ιδέας” αποτέλεσε τροχοπέδη στην εσωτερική ανάπτυξη του ελληνικού κράτους

Η πρόοδος του εκτός συνόρων ελληνισμού ταλάνιζε το μικρό βασίλειο.

Ενίσχυε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος δεν ήταν 🠞παρά μία ημιτελής κατασκευή, τα θεμέλια απλώς για κάτι μεγαλύτερο.
Η «Μεγάλη Ιδέα» δημιουργούσε προσδοκίες για ολοκλήρωση του εθνικού οράματος,
που προϋπέθετε σημαντική διεύρυνση των συνόρων.

Η έντονη παρουσία της εθνικής αυτής ιδεολογίας:

είχε επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο,
ιδιαίτερα σε εποχές που τα προβλήματα έμοιαζαν με ανοικτές πληγές, στην περίπτωση της Κρήτης ή, αργότερα, της Μακεδονίας.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν στραμμένο το ενδιαφέρον τους αποκλειστικά στα εσωτερικά ζητήματα,

❶ στην οικονομική ανόρθωση και ❷ τη γεφύρωση του χάσματος με τη Δύση.

Όλα αυτά συνυφαίνονταν με το εθνικό όραμα,

🠞μεγαλώνοντας το κόστος των προσπαθειών

🠞και καθιστώντας συχνά τις οικονομικές πρωτοβουλίες έρμαια των εθνικών κρίσεων. (+σ.46/48/65/96/99)

28 of 32

▲ Η Ελλάδα κοιμάται και ονειρεύεται τις Μεγάλες Δυνάμεις να την οδηγούν στην Κωνσταντινούπολη και στο θρόνο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

◄ Γελοιογραφία από το σατιρικό περιοδικό Νέος Αριστοφάνης: Οι «αλύτρωτες» περιοχές είναι τα πουλερικά που ταΐζει η Ελλάδα. http://museduc.gr/docs/Istoria/C/LAI_ K03_K04.pdf

29 of 32

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

30 of 32

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

�1ο ΘΕΜΑ 1.α. (Ι) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητά τους, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα από τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

Ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, που θα αποτελούσαν για την Ελλάδα τις «ατμομηχανές» της προόδου, δεν υπήρχαν για αρκετά χρόνια μετά την ανεξαρτησία της. (25428)

Η Μεγάλη Ιδέα ως εθνική ιδεολογία βοήθησε στην αντιμετώπιση των εθνικών προβλημάτων, όπως το Κρητικό Ζήτημα. (25964)

Η μετακίνηση των ανθρώπων από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα μετά την Ελληνική Επανάσταση εξασφάλιζε πολλές ευκαιρίες στους νεοφερμένους. (25979)

Η Ελλάδα, μετά την ανεξαρτησία της, άρχισε να μοιάζει όλο και περισσότερο στη Δύση. (26192)

Το 1864 τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας έφθαναν στη γραμμή Αμβρακικού Παγασητικού. (27385)

2. Η σταφιδική κρίση στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης προς την Αμερική. (27443), (29677)

Η ιδεολογία της «Μεγάλης ιδέας» δημιούργησε προσδοκίες για διεύρυνση των συνόρων της Ελλάδας. (27444)

31 of 32

Τον 19ο αι. οι μεταναστεύσεις του αγροτικού πληθυσμού προς τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας ήταν συχνό φαινόμενο. (27929)

Για τα ευρωπαϊκά μέτρα, την περίοδο μετά την επανάσταση, οι πόλεις της Ελλάδας έμοιαζαν με μεγάλα χωριά. (28552)

Το ελληνικό κράτος διευρύνθηκε με την προσάρτηση της Θεσσαλίας το 1864. (28585)

O ναυτικός αποκλεισμός από τους Αγγλο-Γάλλους κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου προκάλεσε πολλά δεινά στους Έλληνες. (28649)

2. Μετά την ανεξαρτησία της Ελλάδας παρέμειναν έξω από τα σύνορά της πολλά ισχυρά κέντρα ελληνισμού. (28649)

Η σταφιδική κρίση προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης προς την Αίγυπτο και τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. (32484)

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων:

«Μεγάλη Ιδέα» - Θέμα #27443, 30821, 33224, 33276

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ι. Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση. Α. Η ελληνική οικονομία μετά την επανάσταση, 2. Οι παραγωγικές δυνάμεις μέσα και έξω από την Ελλάδα και η «Μεγάλη Ιδέα», «[…] Στο μεταξύ η πρόοδος…σημαντική διεύρυνση των συνόρων. […]»

32 of 32

► Η μετανάστευση προς τις ΗΠΑ συνεχίζεται μέχρι το 1924. Τότε η αμερικανική κυβέρνηση κλείνει τα σύνορά της για τους μετανάστες.

► «Τα Μετέωρα», ελληνικό καφενείο

στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1910.

► Ιωάννα Καρυστιάνη, Νύφες (2005)�Η μετανάστευση στις Η.Π.Α στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα. Στο βιβλίο βασίστηκε η ομώνυμη ταινία του Παντελή Βούλγαρη(2005)