DUNG DỊCH VÀ NỒNG ĐỘ
Tiết - Bài 4
NỘI DUNG BÀI HỌC
I
III
II
IV
Dung dịch, chất tan
và dung môi
Độ tan
Nồng độ dung dịch
Thực hành pha chế
dung dịch theo nồng độ
cho trước
I
Dung dịch, chất tan và dung môi
“Trên một số nhãn hóa chất/ dung dịch có ghi con số. Vậy con số này có ý nghĩa gì?”
Con số đó chỉ nồng độ phần trăm của dung dịch.
1. Nêu định nghĩa dung dịch, huyền phù, nhũ tương?
2. Hoàn thành bảng sau.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 1
TT | Các tiến hành | Hiện tượng | Kết luận về hỗn hợp | ||
Không phải là dung dịch | Là dung dịch | ||||
Chất tan | Dung môi | ||||
Cốc 1 | 20 mL nước + 1 thìa (khoảng 3g) muối ăn hạt. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
Cốc 2 | 20 mL nước + 1 thìa (khoảng 3g) copper (II) sufate. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
Cốc 3 | 20 mL nước + 1 thìa (khoảng 3g) sữa bột. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
Cốc 4 | 20 mL nước + 4 thìa (khoảng 3g) muối ăn. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
TT | Các tiến hành | Hiện tượng | Kết luận về hỗn hợp | ||
Không phải là dung dịch | Là dung dịch | ||||
Chất tan | Dung môi | ||||
Cốc 3 | 20 mL nước + 1 thìa (khoảng 3g) sữa bột. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
Cốc 4 | 20 mL nước + 4 thìa (khoảng 3g) muối ăn. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
2. Hoàn thành bảng sau.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 1
1. Định nghĩa dung dịch, huyền phù, nhũ tương
+ Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của chất tan và dung môi.
+ Huyền phù là một hỗn hợp không đồng nhất gồm các hạt chất rắn phân tán lơ lửng trong môi trường chất lỏng.
+ Nhũ tương là một hỗn hợp không đồng nhất gồm một hay nhiều chất lỏng phân tán trong môi trường chất lỏng nhưng không tan trong nhau.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 1
2. Hoàn thành bảng sau.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 1
TT | Các tiến hành | Hiện tượng | Kết luận về hỗn hợp | ||
Không phải là dung dịch | Là dung dịch | ||||
Chất tan | Dung môi | ||||
Cốc 1 | 20 mL nước + 1 thìa (khoảng 3g) muối ăn hạt. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
Cốc 2 | 20 mL nước + 1 thìa (khoảng 3g) copper (II) sufate. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
Muối ăn tan tạo dung dịch không màu
Muối ăn
Nước
Copper (II) sufate tan tạo dung dịch màu xanh
Copper (II) sufate
Nước
TT | Các tiến hành | Hiện tượng | Kết luận về hỗn hợp | ||
Không phải là dung dịch | Là dung dịch | ||||
Chất tan | Dung môi | ||||
Cốc 3 | 20 mL nước + 1 thìa (khoảng 3g) sữa bột. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
Cốc 4 | 20 mL nước + 4 thìa (khoảng 3g) muối ăn. Khuấy đều khoảng 2 phút. |
|
|
|
|
2. Hoàn thành bảng sau.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 1
Bột không tan, hỗn hợp vẩn đục
Huyền phù
Lúc đầu, muối ăn tan tạo dung dịch.
Sau đó dung dịch này không thể hòa tan thêm muối ăn.
Muối
ăn
Nước
Nghiên cứu thông tin SGK kết hợp kết quả bảng PHT1 trả lời các câu hói sau?
?1. Trong các cốc thủy tinh ở TN trên, cốc nào chứa dung dịch bão hòa? Dung dịch chưa bão hòa. Tại sao?
?2. Nêu cách pha dung dịch bão hòa của sodium carbonate (Na2CO3) trong nước.
?1. Cốc 1: dung dịch chưa bão hòa vì dung dịch có thể hòa tan thêm muối ăn (chất tan).
Cốc 4: dung dịch bão hòa vì dung dịch không thể hòa tan thêm muối ăn (chất tan).
?2. Cho chất tan Na2CO3 vào nước, khuấy đều đến khi chất tan không tan thêm được nữa. Lọc lấy phần dung dịch, đó chính là dung dịch bão hoà của Na2CO3 trong nước.
I. Dung dịch, chất tan và dung môi
Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của chất tan và dung môi.
Ở nhiệt độ, áp suất nhất định, dung dịch có thể hòa tan thêm chất tan gọi là dung dịch chưa bão hòa. Dung dịch không thể hòa tan thêm chất tan gọi là dung dịch bão hòa.
II
Độ tan
Nghiên cứu thông tin SGK trả lời câu hỏi sau:
?1. Độ tan của một chất trong nước là gì ?
?2. Viết công thức tính độ tan của một chất trong nước.
Lưu ý:
Nói chung độ tan của chất rắn sẽ tăng nếu tăng nhiệt độ. Độ tan của chất khí sẽ tăng nếu giảm nhiệt độ và tăng áp suất.
3. Ở 20°C, hòa tan m gam KNO3 vào 150 gam nước thì được dung dịch bão hòa. Biết độ tan của KNO3 ở nhiệt độ đó là 30 gam. Tính giá trị của m.
Thảo luận nhóm 7’
Hoàn thành phiếu học tập số 2
Thảo luận nhóm 7’
Hoàn thành phiếu học tập số 2
II. Độ tan
III
Nồng độ dung dịch
III
Nồng độ dung dịch
III
Nồng độ dung dịch
Nghiên cứu thông tin SGK trả lời câu hỏi sau:
?1. Nồng độ phần trăm của dung dịch là gì ? Kí hiệu ?
?2. Viết công thức tính nồng độ phần trăm của dung dịch.
1. Nồng độ phần trăm (kí hiệu là C%) của một dung dịch cho ta biết số gam chất tan có trong 100 gam dung dịch.
Trong đó:
C%: Nồng độ phần trăm của dung dịch (g)
mct : là khối lượng chất tan (g)
mdd : là khối lượng dung dịch (g)
3.
2.
Bài tập 1: Hòa tan 2 g Acetic acid vào 48 g. Tính nồng độ phần trăm của dung dịch Acetic acid thu được.
Bài tập 2: Tính khối lượng Sodium hydroxide (NaOH) có trong 200g dung dịch NaOH có nồng độ 15%.
Bài tập 3: Hòa tan 20 g đường vào nước thu được dung dịch đường có nồng độ 10%. Tính khối lượng dd đường pha chế được và khối lượng nước cần dùng cho sự pha chế.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 3
BT1:
- Khối lượng dung Acetic acid là
mdd = mct + mdm = 2+ 48 = 50 (g)
-Nồng độ phần trăm của dung dịch Acetic acid là
Vậy nồng độ phần trăm của dung dịch thu được là 4%
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 3
nồng độ giấm ăn phần Mở đầu và giới thiệu giấm ăn là dd Acetic acid có nồng 2- 5%.
BT1:
- Khối lượng dung Acetic acid là
mdd = mct + mdm = 2+ 48 = 50 (g)
-Nồng độ phần trăm của dung dịch Acetic acid là
Vậy nồng độ phần trăm của dung dịch thu được là 4%
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 3
Giấm ăn là dd Acetic acid có nồng độ 2- 5%.
BT2:
-Khối lượng NaOH có trong 200 g dung dịch 15% là :
Vậy khối lượng NaOH có trong 200 gam dd 15% là 30 gam.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 3
BT3:
- Khối lượng dung dịch đường pha chế được là:
- Khối lượng nước cần dùng cho pha chế là :
mdd = mct + mdm
mdm = mdd – mct = 200 – 20 = 180 gam
Vậy khối lượng nước cần pha chế là 180g
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 3
Nồng độ phần trăm (kí hiệu là C%) của một dung dịch cho ta biết số gam chất tan có trong 100 gam dung dịch.
III. Nồng độ dung dịch
1) Nồng độ phần trăm
Trong đó:
+ C% là Nồng độ phần trăm của dung dịch (%)
+ mct là khối lượng chất tan (g)
+ mdd là khối lượng dung dịch (g)
CT chuyển đổi
III
Nồng độ dung dịch
2. Nồng độ mol
Nghiên cứu thông tin SGK trả lời câu hỏi sau:
?1. Nồng độ mol của dung dịch là gì ? Kí hiệu ?
?2. Viết công thức tính nồng độ mol của dung dịch.
Từ đó, viết công thức tính số mol chất tan, thể tích của dung dịch
Bài tập 1: Tính nồng độ mol của 400 mLdung dịch chứa 11,7 gam NaCl.
Bài tập 2: Hòa tan Ba(OH)2 vào nước được 800 mL Ba(OH)2 0,2M. Tính khối lượng của Ba(OH)2 có trong dung dịch.
Bài tập 3: Trộn lẫn 2 lít dung dịch urea 0,02 M (dung dịch A) với 3 lít dung dịch urea 0,1 M (dung dịch B), thu được 5 lít dung dịch C.�a) Tính số mol urea trong dung dịch A, B và C.�b) Tính nồng độ mol của dung dịch C. Nhận xét về giá trị nồng độ mol của dung dịch C so với nồng độ mol của dung dịch A, B.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 4
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 4
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 4
III. Nồng độ dung dịch
2) Nồng độ mol
Trong đó:
+ CM là nồng độ mol của dung dịch (mol/L)
+ n là số mol chất tan (mol)
+ V là thể tích dung dịch (L)
CT chuyển đổi:
|
Nồng độ mol (kí hiệu là CM) của một dung dịch cho ta biết số mol chất tan có trong 1 lít dung dịch.
BỆNH �TIỂU ĐƯỜNG:��Khi trong cơ thể người, lượng đường (glucozơ) trong máu tăng cao. �Nồng độ đường trên �5,6 mmol/lít �(0,0056 mol/lít)
IV
Thực hành pha chế
dung dịch theo nồng độ
cho trước
Để pha dung dịch muối ăn nồng độ 0,9% làm như thế nào ?
1.Thảo luận nhóm, đề xuất các dụng cụ - hóa chất, tính toán và nêu cách pha chế 100g dung dịch muối ăn nồng độ 0,9% vào bảng sau.
2. Dung dịch muối ăn nồng độ 0,9% ( hay còn gọi là dung dịch nước muối sinh lý) có thể sử dụng để làm gì ?
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 5
Dụng cụ - Hóa chất | Tính toán | Cách pha chế |
|
|
|
1.
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 5
Dụng cụ - Hóa chất | Tính toán | Cách pha chế |
|
|
|
Cân lấy 0,9 g NaCl cho vào cốc thủy tinh có dung tích 150 mL.
- Cân lấy 99,1 g nước cất (hoặc đong lấy 99,1 mL nước cất), sau đó đổ dần dần vào cốc đựng NaCl rồi dùng đũa thủy tinh kháy đều. Ta được chế 100g dung dịch muối ăn nồng độ 0,9%.
Hóa chất: nước cất, muối hạt (đã rang khô);
Dụng cụ: cốc thuỷ tinh 150 mL, cân, đũa thủy tinh, ống đong.
2. Dung dịch nước muối sinh lý còn có tác dụng rửa vết thương, giúp làm sạch, loại bỏ chất bẩn, vi khuẩn, ngăn ngừa viêm nhiễm và súc hòng, rửa mắt, rửa mũi …
Thảo luận nhóm
Hoàn thành phiếu học tập số 5
Tại sao cần phải dùng muối ăn khan để pha dung dịch?
Muối lẫn nước thì khi cân khối lượng muối (chất tan) sẽ không chính xác, làm nồng độ dung dịch không đúng như tính toán,
Các nhóm lựa chọn dụng cụ- hóa chất cần thiết và tiến hành thí nghiệm ha chế dung dịch muối ăn nồng độ 0,9%.
Thảo luận nhóm 5’
BT: Từ muối CuSO4, nước cất và các dụng cụ cần thiết, hãy tính toán và nêu cách pha chế: 50 mL dung dịch CuSO4
Thảo luận nhóm đôi
Cách pha chế dung dịch:
– Cân 8 g CuSO4 khan cho vào một cốc thủy tinh loại 100 mL.
– Cho từ từ nước cất vào cốc và khuấy nhẹ cho đủ 50 mL dung dịch.
– Ta được dung dịch CuSO4 1M.
IV. Thực hành pha chế dung dịch theo nồng độ cho trước
- Có 2 kiểu pha chế dd theo nồng độ cho trước.�+ Pha chế dung dịch theo nồng độ phần trăm�+ Pha chế dung dịch theo nồng độ mol.
- Lưu ý : Dù cách pha chế nào ta cũng cần xác định được chất tan, dung môi. Sau đó vận dụng CT tìm khối lượng (số mol) chất tan và có thể tìm khối lượng (thể tích) dung môi.
LUYỆN TẬP
Bài 1. Em hãy mô tả cách tiến hành những thí nghiệm sau:�a) Chuyển đổi từ một dung dịch NaCl bão hoà thành một dung dịch chưa bão hoà (ở nhiệt độ phòng).�b) Chuyển đổi từ một dung dịch NaCl chưa bão hoà thành một dung dịch bão hoà (ở nhiệt độ phòng).
BT2: Ở 20oC, độ tan của muối ăn là 36 g. Hãy tính nồng độ phần trăm của dung dịch bão hòa muối ăn.
Bài tập 1
a) Thêm nước (ở nhiệt độ phòng) vào dung dịch NaCl bão hòa được dung dịch chưa bão hòa.
b) Thêm NaCl vào dung dịch chưa bão hòa, khuấy tới khi dung dịch không hòa tan thêm được NaCl. Lọc qua giấy lọc, nước lọc là dung dịch NaCl bão hòa ở nhiệt độ phòng.
Lưu ý: Mối quan hệ giữa nồng độ phần trăm và độ tan
Trong đó S là độ tan
Bài tập 2
Từ nước cất và các dụng cụ cần thiết, hãy tính toán và nêu cách pha chế:
GV hướng dẫn HS dạng bài pha loãng một dung dịch theo nồng độ cho trước.
Thảo luận nhóm
b) Tính toán:
Khối lượng của NaCl có trong 150g dd NaCl 2,5% là:
Khối lượng dd NaCl ban đầu (có chứa 3,75 g NaCl) là:
Khối lượng nước cất cần dùng là: mH2O = 150 – 37,5 = 112,5 (g)
Cách pha chế dung dịch:
+ Cân 37,5 g dd NaCl 10% cho vào cốc thủy tinh (hoặc bình tam giác).
+ Cân 112,5 g nước cất (hoặc 112,5 ml) rồi từ từ cho vào cốc thủy tinh (hoặc bình tam giác) trên.
+ Khuấy đều ta được 150 ml dd NaCl 2,5%.
THANK YOU