ความเป็นมา และปัญหาการทุจริต

ของโครงการอาหารเสริม (นม) โรงเรียน

สำนักมาตรการเชิงรุกและนวัตกรรม

25 มิถุนายน 2562

ปัญหาการทุจริต กรณีโครงการอาหารเสริม (นม) โรงเรียน

จากสภาพปัญหาและข้อเท็จจริงที่ปรากฏ เป็นที่น่าสังเกตว่า ในช่วงระยะเวลา ๒๐ ปีที่ผ่านมาของการดำเนินการโครงการอาหารเสริม (นม) โรงเรียน มีการเปลี่ยนแปลงองค์กรกลางที่�ทำหน้าที่ในการบริหารจัดการหลายครั้ง ก่อนที่จะมอบหมายให้ อ.ส.ค. ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจ ทำหน้าที่เป็นตัวแทนของรัฐในการบริหารจัดการจนถึงปัจจุบัน ซึ่งในระยะเวลาที่ผ่านมาได้ปรากฏข่าวและข้อมูลเกี่ยวกับการทุจริตมาโดยตลอด ไม่ว่ารัฐบาล�จะมอบหมายให้หน่วยงานใดทำหน้าที่ในการรับผิดชอบดูแล �อีกทั้งยังมีปัญหาในเรื่องคุณภาพของนมโรงเรียนปรากฏตามสื่อมวลชนอยู่บ่อยครั้งตลอดระยะเวลาของการดำเนินโครงการ

หน่วยงานต้นน้ำ

กรมปศุสัตว์ ดูแลต้นน้ำ ได้แก่ ฟาร์มเลี้ยงโคนม

ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบ และคุณภาพน้ำนมดิบ

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการดำเนินโครงการอาหารเสริม (นม) โรงเรียน

หน่วยงานกลางน้ำ

อย.และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ดูแลสถานที่ผลิตนม และคุณภาพผลิตภัณฑ์นม

หน่วยงานกลาง

อ.ส.ค. กำกับดูแลในส่วนการทำสัญญาระหว่างหน่วยงานจัดซื้อกับผู้ประกอบการและการขนส่ง เพื่อให้เป็นไปตามประกาศคณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม

​

หน่วยงานปลายน้ำ

สถานศึกษา

และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

พฤติกรรมการทุจริต

ลักลอบ

ปลอมปนนมผง

การกินหัวคิว (กำหนดเป็นเปอร์เซ็นต์�ที่ผู้ผลิตจะต้องจ่ายให้กับหน่วยงาน�ที่มีหน้าที่จัดซื้อนม)

การสมยอมการเสนอราคา (ฮั้ว) ระหว่างผู้มีอำนาจ�กับผู้ประกอบการ

ปัญหาการตรวจสอบคุณภาพนม

ขาดเครื่องมือในการตรวจสอบ�การปลอมปนในน้ำนม

ระบบการรับรองคุณภาพ �(Quality Assurance) �ในโรงงานผลิตนม ก่อนที่จะมีการสุ่มตรวจ

ควรมีหน่วยตรวจสอบ ซึ่งเป็นหน่วยงานภายนอก โดยอาจกำหนดเป็นในรูปแบบ�ของคณะกรรมการร่วมกับภาคเอกชน

ข้อเสนอแนะเพื่อป้องกันการทุจริต กรณีโครงการอาหารเสริม (นม) โรงเรียน

รัฐบาล

หน่วยงานกำหนดนโยบาย

หน่วยงานที่นำนโยบายไปปฏิบัติ

หน่วยงานกำกับดูแล ควบคุม และตรวจสอบ

ข้อเสนอต่อรัฐบาล

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ประเมินผลอย่างน้อยภาคเรียนละ 1 ครั้ง

คณะกรรมการร่วมจากหลายภาคส่วน

ประเมินผลเป็นตัวเลขหรือร้อยละ

เสนอ ครม. อย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง

ข้อเสนอต่อหน่วยงานที่ทำหน้าที่

ในการกำหนดนโยบาย

การทบทวนแนวทาง�การบริหารจัดการ�ทั้งระบบ

พิจารณาแก้ไข

และเพิ่มอัตราโทษ

ศึกษาและจัดทำแผนเกี่ยวกับ�การเลี้ยงโคนมและ�การผลิตนมในประเทศ

ทบทวนและปรับปรุงองค์ประกอบ�ของ Milk Board และคณะทำงาน/คณะอนุกรรมการ

พิจารณาศึกษากระบวนการ�จัดซื้อนมโรงเรียน�ในรูปแบบต่างๆ

ข้อเสนอต่อหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในการนำนโยบายไปปฏิบัติ

ควรมีการบูรณาการฐานข้อมูล�ในการบริหารจัดการโครงการ�อาหารเสริม (นม) โรงเรียน โดยรวบรวม�ปรับปรุงฐานข้อมูลต่าง ๆ

ให้ความสำคัญและเข้มงวดในขั้นตอน�การส่งมอบและรับมอบนมโรงเรียน

ให้ อปท. หรือปศุสัตว์จังหวัด�เป็นผู้ประสานงานในด้านต่าง ๆ

ข้อเสนอต่อหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในการกำกับดูแล �ควบคุม และตรวจสอบ

มาตรการควบคุมและเข้มงวดกับระบบการรับรองคุณภาพ (Quality Assurance)

จัดหาเครื่องมือหรืออุปกรณ์ในการตรวจสอบคุณภาพนม

ตรวจสอบความเหมาะสมของสถานที่และที่ตั้งโรงงาน รวมทั้งความพร้อมของคนงานและเครื่องจักร ทั้งก่อนและหลังการออกใบอนุญาตฯ

เปิดโอกาสให้ตัวแทน

ภาคประชาชนหรือผู้บริโภค

ได้เข้ามามีส่วนร่วม

ในกระบวนการตรวจสอบ

การบริหารจัดการ

ที่เหมาะสม

มีชุดเฉพาะกิจเพื่อบูรณาการ

การป้องกันและปราบปรามการทุจริตในแต่ละพื้นที่

เพิ่มช่องทาง

ในการประชาสัมพันธ์