KAZANIMLAR
F.6.7.1.1. Tasarladığı elektrik devresini kullanarak maddeleri, elektriği iletme durumlarına göre sınıflandırır.
F.6.7.1.2. Maddelerin elektriksel iletkenlik ve yalıtkanlık özelliklerinin günlük yaşamda hangi amaçlar için kullanıldığını örneklerle açıklar.
İLETKEN VE YALITKAN MADDELER
İLETKEN VE YALITKAN MADDELER
Elektrikli aletlerin çalışması için, elektrik kaynağına ihtiyaç vardır.
Akü, pil, batarya elektrik üretir.
Evimizde kullandığımız elektrik enerjisinin üretildiği yerlere elektrik santrali denir.
Elektrik kablolarla iletilir.
Elektriğin iletilmesinde iletken ve yalıtkan maddeler beraber kullanılır. (Kablonun içinde iletken bakır, etrafında yalıtkan plastik vardır.)
İLETKEN MADDELER
KATI İLETKENLER
SIVI İLETKENLER
İletken maddeler
Elektrik enerjisini ileten maddelere iletken madde denir.
İLETKEN VE YALITKAN MADDELER
YALITKAN MADDELER
KATI YALITKANLAR
SIVI YALITKANLAR
Yalıtkan maddeler
Elektrik enerjisini iyi iletmeyen maddelerdir.
İLETKEN VE YALITKAN MADDELER
İletkenlik ve yalıtkanlık belirli şartlarda geçerlidir.
Yalıtkan olan maddeler yüksek elektrik enerjisinde (Volt) iletken olabilir.
Örneğin sıvılar yüksek voltajda iletken hale geçer. Bu nedenle elektrikli araçları sıvılardan uzak tutmalıyız.�
İLETKEN VE YALITKAN MADDELER
Fırtınalı ve yağmurlu bir günde çakan şimşekle etrafımızın aydınlandığını görürüz ve bir süre sonra gök gürültüsünü duyarız. Normal şartlarda hava yalıtkandır. Ancak şimşek çaktığında ve yıldırım düştüğünde hava iletkenlik kazanır. Bunun sebebi yıldırım düşmesi ve şimşek çakması sırasında çok yüksek enerji ortaya çıkmasıdır.
İLETKEN VE YALITKAN MADDELERİN KULLANIM ALANLARI
İletken ve yalıtkan maddelerin kullanım alanları oldukça fazladır
Elektrik enerjisi iletiminde kullanılan kablolar, iletken ve yalıtkan maddelerden yapılmıştır.
İç kısmında bakır veya alüminyum teller kullanılır.
Canlıları elektrik çarpmaması için kablonun etrafı yalıtkan bir madde olan plastikle kaplanır.
İLETKEN VE YALITKAN MADDELERİN KULLANIM ALANLARI
Evimizde kullandığımız elektrik ile çalışan TV, buzdolabı, ütü gibi aletler elektrik enerjisi ile çalışır.
Elektrik enerjisinden doğabilecek tehlikelere karşı önlem olsun diye bu aletlerin dışı yalıtkan bir malzeme ile kaplanmıştır.
Elektrikli aletlerde en çok kullanılan yalıtkan malzeme plastik, kauçuk ve porselendir.
İLETKEN VE YALITKAN MADDELERİN KULLANIM ALANLARI
Altın ve gümüş, bakır ve alüminyuma göre daha iyi iletken olmalarına rağmen şehir elektriğinin iletiminde tercih edilmez.
Çünkü altın ve gümüş, bakır ve alüminyuma göre daha pahalıdır.
ELEKTRIK KAZALARI VE ALINABILECEK TEDBIRLER
1. Yıpranmış fiş, kablo ve prizleri kullanmamak.
2. Bir prize birden fazla fiş takmamak.
3. Elektrik prizlerine herhangi cisim sokmamak.
4. Elektrik direklerine tırmanmamak.
5. Banyo gibi ıslak ortamlarda elektrikli araçları kullanmamak.
6. Elektrik kablolarını ısıdan uzak tutmak.
7. Elektrikli araçlarda TSE belgesi bulunmalıdır.
8. Prizlerin üzerine kapak takılmalıdır.
9. Elektrikle çalışan araçlara topraklama hattı konulmalıdır.
ELEKTRIK ÇARPMASI
İnsan zayıf bir iletkendir. 3-5 volt gerilimde elektriği iletmez.
İnsan vücudu 220 voltluk şehir elektriğini iletir, elektrik çarpması gerçekleşir.
Elektrik çarpmalarında şunlara dikkat edilmelidir.
Elektrik bir enerji çeşididir.
Elektriği iyi ileten maddelere elektrik iletkeni maddeler denir.
Elektriği ileten her madde aynı zamanda ısıyı da iletme özelliğine sahiptir.
Şekerli su, etil alkol gibi maddeler elektrik iletkeni sıvılara örnektir.
Tüm iletken maddeler elektriği farklı oranlarda iletir.
Demir, gümüş, bakır gibi maddeler elektrik iletkeni maddelerdir.
DOĞRU
DOĞRU
DOĞRU
YANLIŞ
DOĞRU
DOĞRU
DOĞRU YANLIŞ
Maddeler elektrik iletimine göre ........................... ve ........................... madde olmak üzere iki gruba ayrılır.
İnsan vücudu ........................... maddeye örnektir.
Pense, tornavida gibi araçların tutulan kısımlarında ........................... maddeler kullanılır.
Elektrik bir ........................... çeşididir.
Şehirlerde kullanılan elektrik ........................... üretilir.
Yalıtkan sıvılara ........................... , .......................... ve ........................... örnek verilebilir.
İLETKEN
YALITKAN
İLETKEN
BOŞLUK DOLDURMA
YALITKAN
ENERJİ
SANTRALLERDE
SAF SU
ŞEKERLİ SU
KOLONYA
Soru
Aşağıdaki maddelerden hangisi yalıtkan maddedir?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Bakır
B) Alüminyum folyo
C) Tuzlu su
D) Silgi
Soru
Aşağıdaki maddelerden hangisi iletken maddedir?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Şekerli su
B) Kolonya
C) Kurşun kalem ucu
D) Hava
Soru
Aşağıdaki araçların hangisinde elektrik iletkeni ve yalıtkanı bir arada bulunmaz?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Ütü
B) Eldiven
C) Elektrik sobası
D) Televizyon
Soru
Elektrik direklerinde kablolardaki elektriğin yalıtılması için aşağıdaki maddelerden hangisi kullanılmaz?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Bakır
B) Cam
C) Porselen
D) Plastik
Soru
Elektrik direklerinde ucuz ve hafif olması nedeni ile kullanılan metal aşağıdakilerden hangisidir?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Alüminyum
B) Bakır
C) Gümüş
D) Krom
Soru
İletken maddelerin elektriği iletmeleri aynı değildir.�Aşağıdaki maddelerden hangisinin elektrik iletkenliği daha fazladır?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Bakır
B) Kalem ucu
C) Plastik
D) Saf su
Soru
Elektrik iletimi ile ilgili olarak aşağıdaki verilen cümlelerden hangisi yanlıştır?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Gazlar da iletken hale geçebilir.
B) Yalıtkan maddeler her zaman yalıtkanlık özelliği göstermez.
C) İletken maddeler elektrik iletiminde gereklidir, yalıtkan maddelere ise gerek yoktur.
D) Yıldırım ve şimşek gazların da iletken olabileceğini gösterir.
Soru
Elektik çarpan bir kişiye aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Sigortaları kapatmak.
B) Elektriğin çarptığı kişiyi elinden tutarak çekmek
C) Giysi gibi yalıtkan yerlerinden tutarak çekmek
D) Yetkili kişilere haber vermek
Soru
Aşağıdaki elektrik devresinde ampulün yanması için kabloların ucuna aşağıdakilerden hangisi yerleştirilebilir?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Metal anahtar
B) Plastik tarak
C) Kağıt
D) Cam
Soru
Aşağıdaki davranışlardan hangisi elektrik kazalarına sebep olabilir?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Bir prize birden fazla fiş takmak.
B) Kullanılan elektrikli araçların TSE belgeli olması
C) Yıpranmış fiş ve kablo kullanmamak.
D) Elektrikli araçları banyoda kullanmamak.
Soru
Elektrik iletiminde kullanılan kabloların etrafında yalıtkan maddenin bulunma sebebi aşağıdakilerden hangisi olamaz?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Elektrik çarpmalarına karşı bizi korumak
B) Elektriğin güvenli şekilde iletilmesini sağlamak
C) Elektrik kaçağını önlemek
D) Elektriğin daha hızlı iletilmesini sağlamak
Soru
Elektrik kazalarından korunmak için aşağıdaki davranışlardan hangisi yapılmamalıdır?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Yıpranmış kabloları kullanmamalıyız.
B) Prize takılan fişlerin kırık olmamasına dikkat etmeliyiz
C) Elektrikli aletleri tamir ederken bıçak kullanmalıyız.
D) Elektrik sobasının yanında kabloların bulunmamasını sağlamalıyız.
Soru
Aşağıdaki cümlelerden hangisi yanlıştır?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) İnsan vücudu elektriği iletmez.
B) Kauçuk yalıtkan bir maddedir.
C) Yalıtkan maddeler de iletkenlik özelliği kazanabilir.
D) Metaller elektrik iletkenidir.
Soru
Aşağıdaki kabloların hangisinde yalıtkan madde kullanılmamıştır?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Bilgisayar kablosunda
B) Elektrik direklerindeki kabloda
C) Üçlü priz kablosunda
D) Televizyon kablosunda
Soru
Aşağıdaki maddelerden hangisi elektriği iletir?
ÇOKTAN SEÇMELİ
A) Tuz
B) Şeker
C) Alkol
D) Alüminyum
TEŞEKKÜRLER