A holistic approach to
person-centered
planning for people
with autism
Erasmus+ KA2: Strategic partnership for
innovation for adult education
Agr. No: 2018-1-EL01-KA204-047788
AUTISM_PCP Masterclass of facilitators
AUTISM_PCP
Ενότητα 1η – Εμπόδια στη διαδικασία Προσωποκεντρικού σχεδιασμού που σχετίζονται με τον αυτισμό
Μέρος 8ο: Κατανόηση και υποστήριξη της αντίστασης στις αλλαγές
Κεφάλαιο 2ο – Εισαγωγή στον αυτισμό
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Αντίσταση στις αλλαγές – πιθανές αγχογόνες καταστάσεις
Αλλαγή δραστηριοτήτων
Αλλαγή θέσης στα έπιπλα
Ταξίδι διακοπών
Γιορτές
Καινούρια πρόσωπα
Καινούρια ρούχα
Διαφορετικό φαγητό
Πάντα η ίδια απάντηση στις ερωτήσεις
Να θυμάστε πως γεγονότα που μπορεί να σας φαίνονται ευχάριστα – και πολλές παραδοσιακές εκδηλώσεις όπως γενέθλια, διακοπές, γιορτές, εκπλήξεις – είναι αλλαγές που μπορούν να γίνουν εφιάλτης για ένα παιδί στο φάσμα του αυτισμού και να χρειαστεί να τα ξανασκεφτείτε.
-
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Πιθανοί αγχογόνοι παράγοντες
Μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο
Φόβος – Φόβος του αγνώστου, φόβος αλλαγής
Αισθητήριοι – Αισθητηριακή υπερφόρτωση – π. χ. πολύς θόρυβος, πολλή ζέστη, πολλές εικόνες…
Σύγχυση – Δυσκολία κατανόησης/ επεξεργασίας του περιβάλλοντος / των ανθρώπων
Απογοήτευση – ανικανότητα επικοινωνίας συναισθημάτων – ανικανότητα διαχείρισης ανθρώπων
Αργός ρυθμός επεξεργασίας– καθυστέρηση στην επεξεργασία σημαίνει ότι δεν προλαβαίνουμε να κατανοήσουμε εγκαίρως μια ιδέα προτού χρειαστεί να επεξεργαστούμε την επόμενη
Υπερβολικά πολλές απαιτήσεις – έλλειψη ικανότητας για την εκτέλεση πολλών εργασιών ταυτόχρονα – ανάγκη για εστίαση σε ένα θέμα τη φορά
Φοβίες – επαφή με καταστάσεις ή πράγματα που μας προκαλούν φοβίες – π. χ. σκυλιά, παιδιά, κτλ.
Αλλαγή και μεταβάσεις
Παρεμβάσεις στα τελετουργικά και στις εμμονές
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Ρουτίνες και αντίσταση στις αλλαγές
➢
Αλλαγές στο υλικό περιβάλλον (όπως η θέση των επίπλων σε ένα δωμάτιο) ή η παρουσία καινούριων προσώπων, η απουσία οικείων προσώπων είναι θέματα που διαχειρίζονται δύσκολα.
➢
Αυστηρές προτιμήσεις για πράγματα όπως το φαγητό(τρώει φαγητό με συγκεκριμένο χρώμα μόνο), το ντύσιμο (φορά ρούχα από συγκεκριμένο ύφασμα μόνο) ή αντικείμενα καθημερινής χρήσης (χρησιμοποιεί συγκεκριμένο τύπο σαπουνιού ή μάρκα χαρτιού υγείας)
➢
Ανάγκη για ρουτίνα σε καθημερινές συνήθειες όπως στα γεύματα ή στην ώρα του ύπνου. Οι ρουτίνες αυτές μπορεί να αποκτήσουν σχεδόν τελετουργικό χαρακτήρα και να πρέπει να τηρούνται απαρέγκλιτα, με προσοχή και στην παραμικρή λεπτομέρεια
➢
Τελετουργικά προφορικού χαρακτήρα, όπου το άτομο επαναλαμβάνει τις ίδιες ερωτήσεις ζητώντας συγκεκριμένη απάντηση
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Κατανοώντας το άγχος ως αντίδραση στην αλλαγή
Δυσκολίες επεξεργασίας / κατανόησης επικοινωνίας
Άγχος
Άγχος
Καυγάς ή φυγή αντίδραση
Εμμονές ή τελετουργικά
«απενεργοποίηση»
Αγχογόνο γεγονός - Αλλαγή
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Συνήθεις αντιδράσεις στο άγχος
Μειωμένη ικανότητα για επικοινωνία
Μειωμένη ικανότητα για λήψη λογικών αποφάσεων και επίλυση προβλημάτων
Επιθετικότητα – λεκτική ή σωματική (ήπια)
Καυγάς ή φυγή ως αντίδραση
Προκλητική συμπεριφορά
Αυτοτραυματισμός
Αυτοαπομόνωση
«Απενεργοποίηση»
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Συνέπειες του άγχους
Πλήρης απενεργοποίηση
’
Έλλειψη ικανότητας για επικοινωνία ή αλληλεπίδραση
Αυτοαπομόνωση
Προκλητικές συμπεριφορές - αυτοτραυματισμός, θυμός, επιθετικότητα
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Υποστήριξη μέσα από την αλλαγή
Θέματα για σκέψη
Είναι απαραίτητη η αλλαγή;
Είναι άμεση ή θα συμβεί «σε λίγο»;
Υπάρχει κάποιο κίνητρο που μπορούμε να προσθέσουμε για να την υποστηρίξουμε;
Πώς θα επικοινωνήσουμε την αλλαγή;
Πόσο χρόνο χρειάζεται το άτομο για να επεξεργαστεί την πληροφορία;
Εφαρμόζουμε κάποιες στρατηγικές για να μειώσουμε το άγχος;
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Διδάξετε στους μαθητές πώς να παρατηρούν και να καταγράφουν τη συμπεριφορά τους οι ίδιοι π. χ.
Αγνοήστε ανάρμοστα σχόλια και ερωτήσεις
Για να «βάλει φρένο» στην κακή συμπεριφορά
Για να αναγνωρίσει σε τι κατάσταση είναι η διάθεσή του/της
Για να υποδείξει το βαθμό κατανόησης
Το σύστημα αυτό χρησιμοποιεί την εικόνα ενός φωτεινού σηματοδότη και ένα μανταλάκι με το όνομα του παιδιού για να υποδείξει πότε συμπεριφέρεται καλά ή πότε αντιμετωπίζει δυσκολίες
Αυτοδιαχείριση και αυτοεπιτήρηση
Το σύστημα «κόκκινο φανάρι»
Κατάσταση Διάθεσης
(πρέπει να συνοδεύεται από στρατηγικές)
Κατανόηση
Αισθάνομαι θυμωμένος/η και εκτός ελέγχου
Αρχίζω να γίνομαι νευρικός/η και να αγχώνομαι
Νιώθω ήρεμος/η, χαλαρός/η και ευτυχισμένος/η
Δεν καταλαβαίνω και νιώθω θυμωμένος/η
Ανησυχώ για αυτή την αλλαγή
Καταλαβαίνω, είμαι έτοιμος/η για το επόμενο βήμα
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Πρόληψη: ενσωμάτωση δομής
Προσθέστε δομή + προβλεψιμότητα
- Περιβάλλον: τι κάνουμε, πού
- Χρόνος: πρώτα… έπειτα…
πότε ξεκινά κάτι, πότε τελειώνει και τι ακολουθεί μετά
- Ρουτίνες για εργασίες και δραστηριότητες – κλειδιά μέσα στη μέρα
1. Πού πρέπει να είμαι;
2. Πότε πρέπει να είμαι εκεί;
3. Τι θα πρέπει να κάνω;
4. Τι θα συμβεί στη συνέχεια;
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Οπτική υποστήριξη
Μορφές οπτικοποιημένων πληροφοριών:
Λειτουργικό αντικείμενο – αυτό που πραγματικά χρησιμοποιούμε για μια δραστηριότητα
Αντικείμενο αναφοράς – το αντικείμενο που αντιπροσωπεύει την εργασία/δραστηριότητα
Φωτογραφίες – φωτογραφίες κομμένες σε σχήμα αντικειμένου
Γραμμικό σχέδιο –γενικό σχέδιο που αντιπροσωπεύει το αντικείμενο
Τυπωμένο κείμενο ή χειρόγραφο
Συνδυασμός
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Οπτικοποιημένο πρόγραμμα
Τα οπτικοποιημένα προγράμματα χρησιμοποιούν εικόνες για να δείξουν τι δραστηριότητες θα γίνουν και με ποια σειρά.
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Γραπτό πρόγραμμα
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Επιλογή & Αλλαγή
Επιλογή
Αλλαγή
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Θετική ενίσχυση και γνώση του τι θα γίνει και πότε
Τα συστήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δώσουν κίνητρο για την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων και για να ενισχύσουν θετικές αλλαγές στη συμπεριφορά
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Αντίστροφη μέτρηση για την αλλαγή
Χρονόμετρα μαγειρικής - οπτικά ή ακουστικά
Είναι πάντα τα ίδια, άρα καθησυχαστικά
Παρέχουν χρόνο για επεξεργασία της αλλαγής
Θα το κάνει γιατί έτσι λέει το χρονόμετρο
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Αλλαγή διαδρομής
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Κοινωνικές ιστορίες: Κάρολ Γκρέυ (Carol Gray)
Γεμίζουν τα κενά κατανόησης ενός ατόμου σχετικά με ανθρώπους και καταστάσεις
Βοηθούν στην προετοιμασία μιας νέας εμπειρίας
Παρέχουν ένα «σενάριο» αντιμετώπισης συγκεκριμένων κοινωνικών καταστάσεων
Μη κατευθυντικά και μη συγκρουσιακά
Παρουσιάζονται με ποικίλους οπτικούς τρόπους προσαρμοσμένους στα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Γράφοντας ένα κοινωνικό σενάριο.......
Εισαγωγή
Περιγράφει την κατάσταση παρέχοντας πληροφορίες σχετικές με το πρόβλημα
Το κυρίως μέρος μπορεί:
Να δώσει την οπτική των άλλων
Να εισάγει μία στρατηγική και να την εξατομικεύσει
Να προτείνει ένα καινούριο τρόπο σκέψης ή συμπεριφοράς
Επίλογος:
«Θα προσπαθήσω...........» - μία θετική υπενθύμιση
«Οι άλλοι άνθρωποι θα..........»
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Παράδειγμα εικονογραφημένου τύπου
- Σύντομο, γρήγορο και εύκολο στο σχεδιασμό
- Ευέλικτο σε διαφορετικές καταστάσεις
- Εύκολο στην επεξεργασία/ξεκάθαρο
- Τεχνολογία
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Ημερολόγια αντίστροφης μέτρησης
Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education
AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788
Αντιμετωπίζοντας τις ξαφνικές αλλαγές
Παραχωρούμε επιπλέον χρόνο για προσαρμογή και επεξεργασία
Ανακατευθύνουμε το άτομο προς μία δραστηριότητα που το ηρεμεί
Παραμένουμε ήρεμοι και χρησιμοποιούμε καθησυχαστικό τόνο στη φωνή μας
Προσπαθούμε να κατευθύνουμε το άτομο προς άλλες δραστηριότητες του προγράμματος
Ενσωματώνουμε τακτικά μικρές αλλαγές
A holistic approach to
person-centered
planning for people
with autism
Erasmus+ KA2: Strategic partnership for
innovation for adult education
Agr. No: 2018-1-EL01-KA204-047788
AUTISM_PCP
This project is funded by the European Commission through the Erasmus+ Programme
(KA204 - Strategic Partnerships for adult education).
The European Commission support for the production of this publication does not
constitute an endorsement of the contents which reflects the views only of the authors,
and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the
information contained therein.
Supervised by IKY (State Scolarships Foundation)
Erasmus+ National Agency Greece
This work is created under the Erasmus+ project and is licensed under
the Creative Commons Attribution-Share Alike – 3.0 License