1 of 33

Yağlı Karaciğer Hastalığında �Yeni Sınıflama

Dr. A. Emre Yıldırım

Arel Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı

Memorial Bahçelievler Hastanesi

Gastroenteroloji ve İleri Endoskopi Ünitesi

Eylül 2024

2 of 33

Yağlı Karaciğer hastalığı ile ilgili Herkesin Bildiği korkutucu Gerçekler

Yaşam tarzı ve beslenme bozuklu

DM, MetS ve Obezite artıyor

Dünya Nufusunun %30 etkilenmiş, 2030 da Kc Tx en sık nedeni olması bekleniyor.

Ülkemizde; Değertekin ve ark 🡪 NAYKH prevalansı %48,3 (VKI>25Kg/M² olanlarda %63)

Sezgin ve ark 🡪 NAYKH prevalansı %60,1 (%45 obez, %25 fazla kilolu )

3 of 33

Yağlı Karaciğer hastalığı ile ilgili Herkesin Bildiği korkutucu Gerçekler

4 of 33

Yağlı karaciğer hastalığında terminoloji nasıl değişti

5 of 33

Yağlı karaciğer hastalığında terminoloji nasıl değişti

6 of 33

Bir hastalıkta neden terminoloji değişir ki?

Hastalık farkındalığını artırmak,
Politika değişikliğini yönlendirmek,
Risk altında olanları belirlemek,

Tanı ve bakıma erişimi kolaylaştırmak

için kritik öneme sahiptir.

Dil, damgalanmayı yaratabilir veya şiddetlendirebilir
Etkilenen nüfusun kesimlerini marjinalleştirebilir
Nihayetinde sağlık eşitsizliklerine katkıda bulunabilir

7 of 33

NAFLD, NAFL ve NASH in neyi vardı ki?

"ALKOLSÜZ" terimi 🡪 etiyolojiyi doğru bir şekilde yansıtmadığı
"YAĞLI" terimi 🡪 damgalayıcı olarak kabul edilmiş

Ayrıca, hastalığın alkolik olmayan doğasını tanımlamak için kullanılan nispeten katı eşik değerlerden daha fazla alkol tüketen, tip 2 diyabet gibi NAFLD için risk faktörlerine sahip bireyler var
Bunlar mevcut isimlendirme tarafından yeterince tanınmamakta ve tedavi denemelerinden ve değerlendirmelerinden dışlanmaktadır.
Aslında, hem NAFLD hem de alkolle ilişkili karaciğer hastalığına (ALD) katkıda bulunabilecek örtüşen biyolojik süreçler olduğu artık kabul edilmektedir.

8 of 33

NAFLD, NAFL ve NASH in neyi vardı ki?

2020 yılında Eslam ve ark. bu terminoloji; alkol alım miktarı ve düzeninden bağımsız olarak yağlı karaciğeri olan hastaları içeren metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD) teriminin kullanılması önermiş.

MAFLD bazıları tarafından kabul edilirken,

Etiyolojilerin karıştırılması
Damgalayıcı olarak kabul edilen “yağlı” terimi
Popülasyonun 2 metabolik risk faktörü olanlarla sınırlandırılması
Daha liberal alkol kullanımına izin verilmesi

Biyobelirteç ve terapötik gelişim açısından endişe büyük

9 of 33

Endişeleri ortadan kaldıracak bir tanımlama�mümkün mü?

Bu endişeler, AASLD ve EASL, ALEH ile işbirliği içinde,

Hepatologlar, gastroenterologlar, hepatopatologlar
pediatristler, endokrinologlar,
halk sağlığı ve obezite uzmanları
Endüstriden, Düzenleyici kurumlardan ve Hasta savunucusu kuruluşlardan meslektaşlar

Bu endişeleri gidermek ve durumun isimlendirilmesinde ve tanı kriterlerinde bir değişiklik konusunda fikir birliği geliştirmek için bir araya gelerek

10 of 33

Terminoloji ne idi ne oldu? �NAFLD 🡪 MAFLD 🡪 SLD

NAFLD (Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı)

1. Karaciğer yağlanması gösterilmiş olmalı

Abd USG her hangi bir derecede yağlanma ya da başka bir görüntüleme yönteminde belirlenen eşik değerin üzerinde yağlanma saptanmış olması,
Karaciğer biyopsisinde histolojik olarak hepatositlerin %5’ten fazlasında yağlanma bulunması.

2. Belirlenen sınırların (kadınlarda 20 gr/gün, erkeklerde 30 gr/gün) üzerinde alkol kullanımı olmaması.

3. Sekonder karaciğer yağlanmasına yol açabilecek nedenler veya eşlik edebilecek diğer kronik karaciğer hastalıkların bulunmaması.

***NASH = HİSTOLOJİK BİR TANI

11 of 33

Terminoloji ne idi ne oldu? �NAFLD 🡪 MAFLD 🡪 SLD

MAFLD (Metabolik hastalıkla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı)

Bu tanıma göre;

Görüntüleme yöntemleri ve/veya karaciğer biyopsisi ile hepatositlerde anormal yağ birikimi saptanan hastalarda
Kriterlerden en az birinin olması;

• Kilolu olmak ya da obezite,

• Tip 2 diyabetes mellitus (T2DM)

• Metabolik disfonksiyon kriterlerinden en az ikisinin olmasıyla

****Alkol alımı miktarı ve şekline bakılmaksızın, liberal alkol kullanımı?

12 of 33

Terminoloji ne idi ne oldu? �NAFLD 🡪 MAFLD 🡪 SLD

Temmuz 2023 Delphi Çalışma paneli

Mevcut terminolojideki sorunları,
Steatohepatit tanımının önemi,
Alkolün rolünün nasıl hesaba katılacağı,
İsim değişikliğinin hastalık farkındalığını,
Klinik çalışmaları nasıl etkileyeceği ve
Terminoloji değişikliğinin heterojenliği azaltarak

Gelecekte tedavilerde ilerlemeye olanak sağlayacağı görüşüyle yeni terminolojiyi yayınlamıştır

Yeni tanımlamada özellikle ‘alkol dışı’ terimi gibi dışlama kriteri yerine belirleyici kriterler tercih edilmesi önerilmiştir

13 of 33

Terminoloji ne idi ne oldu? �NAFLD 🡪 MAFLD 🡪 SLD

Temmuz 2023 Delphi Çalışma paneli

Terminolojideki bu rasyonel değişikliğin amacı,

hastalık farkındalığını artırmak, hastaların damgalanmasını azaltmak ve yağlı karaciğer hastalığında biyobelirteç ve ilaç gelişimini hızlandırmak olmuş

14 of 33

Steatotik Karaciğer hastalığı Sınıflandırması

Lipozomal asit lipaz eksk.

Hipobetalipoproteinemi

Konj. Mtbz. Hast.

HCV

Malnutrisyon

Çölyak hastalığı

HIV

15 of 33

SLD’da Tanısal Yaklaşım

16 of 33

SLD’da Tanısal Yaklaşım

17 of 33

SLD’da Tanısal Yaklaşım

18 of 33

SLD’da Tanısal Yaklaşım

19 of 33

SLD’da Tanısal Yaklaşım

20 of 33

SLD’da Tanısal Yaklaşım

21 of 33

NAFLD, MAFLD, MASLD karşılaştırılması

Perazzo H, et al. Changing from NAFLD through MAFLD to MASLD: Similar prevalence and risk factors in a large Brazilian cohort. J Hepatol 2024;80:e72-4

Song SJ, et al. Can we use old NAFLD data under the new MASLD definition? J Hepatol 2024;80:e54-6.

He L, et al. Changing from NAFLD to MASLD: The new definition can more accurately identify individuals at higher risk for diabetes. J Hepatol 2024;80:e85-7.

Yang A, et al. Transitioning from NAFLD to MAFLD and MASLD: Consistent prevalence and risk factors in aChinese cohort. J Hepatol 2024;80:e154-5.

De A, et al. Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) definition is better than MAFLD criteria for lean patients with NAFLD. J Hepatol 2024;80:e61-2

22 of 33