MỜI CÁC EM ĐẾN VỚI �BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!
KHỞI ĐỘNG
Một CSDL lưu dữ liệu trên hệ thống máy tính dưới dạng các tệp có cấu trúc được thiết kế để nhiều người dùng có thể cùng khai thác dữ liệu trong CSDL đó. Tuy nhiên, không phải tất cả người dùng đều biết về cấu trúc các tệp lưu dữ liệu và tự viết chương trình khai thác dữ liệu.
Theo em, có thể giải quyết vấn đề này như thế nào?
KHỞI ĐỘNG
Lưu dữ liệu dưới dạng một phần mềm hệ thống quản trị mà ai cũng có thể dễ dàng truy vấn.
Bài 12. �HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU �VÀ HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU
T
01
Khái niệm hệ quản trị cơ sở dữ liệu
NỘI DUNG BÀI HỌC
Hệ cơ sở dữ liệu
02
Hệ cơ sở dữ liệu tập trung và phân tán
03
01.
Khái niệm hệ quản trị cơ sở dữ liệu
Hoạt động 1
Thảo luận về một phần mềm hỗ trợ thao tác dữ liệu
Để tạo ra, lưu trữ và sửa đổi một văn bản trên máy tính chúng ta cần một phần mềm soạn thảo văn bản. Để tạo ra và cập nhật một bảng tính điện tử chúng ta cần một phần mềm bảng tính.
Theo em, một phần mềm hỗ trợ làm việc với các CSDL cần thực hiện được những yêu cầu nào dưới đây?
✔
✔
✔
Phần mềm hỗ trợ làm việc với CSDL
Cập nhật dữ liệu và tự động kiểm tra tính đúng đắn của dữ liệu
Hỗ trợ truy xuất dữ liệu
Cung cấp công cụ tạo lập CSDL để có thể thiết kế các bảng dữ liệu theo cấu trúc phù hợp
Để hỗ trợ làm việc với các CSDL người ta xây dựng những bộ phần mềm chuyên dụng gọi là hệ quản trị cơ sở dữ liệu (gọi tắt là hệ QTCSDL).
Làm việc nhóm: Đọc thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi:
Khái niệm: Hệ QTCSDL là phần mềm cung cấp phương thức để lưu trữ, cập nhật và truy xuất dữ liệu của CSDL, bảo mật và an toàn dữ liệu.
Chức năng
Nhóm chức năng định nghĩa dữ liệu.
(a)
Nhóm chức năng cập nhật và truy xuất dữ liệu.
(b)
Nhóm chức năng bảo mật, an toàn CSDL.
(c)
a. Nhóm chức năng định nghĩa dữ liệu
Khai báo CSDL với tên gọi xác định.
Tạo lập, sửa đổi kiến trúc bên trong mỗi CSDL
Cho phép cài đặt các ràng buộc toàn vẹn dữ liệu 🡺 kiểm soát tính đúng đắn của dữ liệu.
b. Nhóm chức năng cập nhật và truy xuất dữ liệu
Chức năng cập nhật đữ liệu.
Chức năng truy xuất dữ liệu theo những tiêu chí khác nhau.
c. Nhóm chức năng bảo mật, an toàn CSDL
Hệ QTCSDL còn cung cấp Giao diện lập trình ứng dụng (Application Programing Interface – API). API cung cấp cách thức làm việc trực tiếp với CSDL, phương thức để những người làm phần mềm ứng dụng có thể cập nhật, truy xuất CSDL từ mô đun chương trình mà họ sẽ viết.
Làm việc cá nhân: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
Nếu không có hệ QTCSDL 🡺 người dùng phải tự xây dựng lấy giải pháp trực tiếp tổ chức lưu trữ, cập nhật, truy xuất dữ liệu.
Câu 1
Hướng dẫn trả lời
Điều này kéo theo những khó khăn trong việc phát triển phần mềm, lãng phí nguồn lực và các tài nguyên khác.
Câu 2
Nhóm chức năng định nghĩa dữ liệu:
Câu 2
Nhóm chức năng cập nhật và truy xuất dữ liệu (thao tác dữ liệu):
Nhóm chức năng bảo mật, an toàn CSDL:
Ghi nhớ
02.
Hệ cơ sở dữ liệu
Hoạt động 2
Thảo luận về tra cứu trực tuyến điểm thi
Khi lên mạng để tra cứu điểm thi vào lớp 10, thông thường trên màn hình chỉ yêu cầu nhập vài dữ liệu tối thiểu. Ví dụ sau khi nhập số báo danh gần như ngay lập tức em nhận được đầy đủ thông tin họ tên, trường lớp, điểm thi cùng kết quả xét tuyển.
Vậy, ngoài CSDL điểm thi, hệ thống tra cứu trực tuyến cần có những gì để có thể cung cấp cho em thông tin như vậy?
Ngoài CSDL điểm thi, hệ thống tra cứu trực tuyến cần: một phần mềm ứng dụng CSDL tra cứu điểm thi được thiết kế với giao diện đơn giản, dễ dàng nhất cho người dùng và hệ QTCSDL quản lí điểm thi.
Trả lời:
Làm việc cá nhân: Đọc thông tin mục 2 trong SGK và tìm hiểu mô hình tổ chức phần mềm của các hệ QTCSDL
Thành phần
Thành phần “chủ”: tính toán, xử lí dữ liệu.
Thành phần “khách”: tổ chức giao diện tương tác với người dùng, kết nối với phần “chủ”, hiển thị kết quả tính toán xử lí dữ liệu.
Làm việc nhóm: Đọc thông tin trong SGK và thực hiện nhiệm vụ
Thành phần
Phần mềm ứng dụng CSDL
Thành phần chủ của hệ QTCSDL
Các CSDL
Hệ QTCSDL và hệ CSDL khác nhau như thế nào?
Trả lời:
Ghi nhớ
03.
Hệ cơ sở dữ liệu tập trung và phân tán
a. Hệ CSDL tập trung
Khái niệm: Hệ CSDL mà CSDL được lưu trữ tập trung trên một máy tính được gọi là hệ cơ sở dữ liệu tập trung.
Người dùng
Làm việc nhóm: Đọc thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi:
Hướng dẫn trả lời
Nhược điểm
Ưu điểm
b. Hệ CSDL phân tán
Khái niệm: Hệ CSDL được gọi là phân tán nếu thành phần CSDL của nó được lưu trữ phân tán trên các máy tính khác nhau (gọi là trạm CSDL cục bộ (hay vùng/địa phương) trong mạng máy tính.
Ví dụ 1: Một doanh nghiệp có trụ sở chính tại Hà Nội và các chi nhánh tại Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ 🡺 Mỗi máy tính tại các trụ sở hình thành 1 trạm; các trạm này được kết nối với nhau với một mạng máy tính.
Mạng
Hà Nội
Đà Nẵng
TP. Hồ Chí Minh
Cần Thơ
Ví dụ 2: CSDL công dân của một quốc gia.
CSDL về công dân
Thành phố Hà Nội
Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Đà Nẵng
Em hãy nêu ưu, nhược điểm của CSDL phân tán.
Ưu điểm
Tính sẵn sàng cao, dễ dàng mở rộng
Độ tin cậy và an toàn được nâng cao
Em hãy nêu ưu, nhược điểm của CSDL phân tán.
Nhược điểm
Kiến trúc phức tạp:
Tính nhất quán của dữ liệu có thể bị ảnh hưởng
Hệ CSDL tập trung và hệ CSDL phân tán khác nhau như thế nào?
Sự khác biệt chính
Tập trung: Được lưu trữ tập trung trên một máy tính
Phân tán: Được lưu trữ phân tán tại nhiều máy tính trong hệ thống máy tính
Điểm phức tạp hơn về kiến trúc và vận hành
Điểm phức tạp hơn về kiến trúc và vận hành
Hệ QTCSDL phân tán hỗ trợ người dùng làm việc mà không biết đến sự phân tán của dữ liệu.
Hỗ trợ quản trị dữ liệu phân tán.
LUYỆN TẬP
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng
Câu 1: Trong các hệ QTCSDL được dùng phổ biến hiện nay, hệ QTCSDL nào không được sử dụng cho các ứng dụng phức tạp:
A. Oracle
B. MySQL
C. Microsoft Access
D. PostGreSQL
C. Microsoft Access
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng
Câu 2: Khẳng định sau đúng hay sai: Hệ QTCSDL hỗ trợ tạo lập, cập nhật, truy xuất tất cả các CSDL khác nhau theo cùng phương thức xác định.
A. Đúng
B. Sai
A. Đúng
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng
Câu 3: Những phần mềm ứng dụng CSDL là:
A. Phần mềm mua hàng trực tuyến
B. Phần mềm thanh toán ngân hàng (mobile banking)
C. Phần mềm đặt xe taxi công nghệ
D. Cả A, B, C đều đúng
D. Cả A, B, C đều đúng
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng
Câu 4: Những hệ CSDL nào được tổ chức ở dạng hệ CSDL phân tán:
A. Facebook
B. Google
C. Amazon
D. Cả A, B, C đều đúng
D. Cả A, B, C đều đúng
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng
Câu 5: Mô hình máy chủ tệp (file server)là:
A. Một hệ CSDL tập trung
B. Một hệ CSDL tập trung nhưng xử lí dữ liệu phân tán
C. Một hệ CSDL phân tán
D. Một hệ CSDL trung tâm
B. Một hệ CSDL tập trung nhưng xử lí dữ liệu phân tán
Nhiệm vụ 2. Làm Bài 1, 2 phần Luyện tập trong SGK
Bài 1
Hãy lập danh sách các chức năng của hệ QTCSDL trong từng nhóm chức năng của hệ QTCSDL.
Bài 2
Hãy phân tích điểm mạnh và điểm yếu của hệ CSDL phân tán so với hệ CSDL tập trung.
Các chức năng của hệ QTCSDL được chia thành ba nhóm: Định nghĩa dữ liệu, Cập nhật và truy xuất dữ liệu và Bảo mật, an toàn dữ liệu.
Bài 1
Bài 2
VẬN DỤNG
Bài 1: Cho ví dụ về một hệ CSDL trên thực tế, chỉ rõ những thành phần của nó.
Bài 2: Hãy tìm hiểu qua Internet tên một số hệ quản trị CSDL quan hệ được sử dụng phổ biến.
Thảo luận nhóm: Đọc và hoàn thành các bài tập dưới đây theo nhóm:
Bài 1
Một số ví dụ:
Bài 2
Gợi ý: Tìm theo từ khóa “Hệ QTCSDL thông dụng” hay “Popular DBMS”.
Một số hệ quản trị CSDL quan hệ được sử dụng phổ biến:
Biểu đồ so sánh thống kê
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
01
Ghi nhớ kiến thức trong bài.
02
Hoàn thành các bài tập trong SBT.
03
Chuẩn bị bài mới Bài 13
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!