1 of 21

โครงการอบรมหลักสูตร

“ผู้ตรวจสอบกิจการสหกรณ์ขั้นพื้นฐาน”

กรมส่งเสริมสหกรณ์

สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์

ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 14 จังหวัดชัยนาท

2 of 21

นายต้นตระการ กันทะเรือน�ผู้อำนวยการศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 14

กรมส่งเสริมสหกรณ์

สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์

หัวข้อวิชา หลักการ วิธีการสหกรณ์ กฎหมายสหกรณ์ และ

กฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานสหกรณ์

3 of 21

เงิน

ด้านเศรษฐกิจ

คน

ด้านสังคม

- บัญชีถูกต้อง

- รายรับ-รายจ่าย

- งบทดลอง

- งบแสดงฐานะการเงิน

- งบกำไร (ขาดทุน)

  • อุดมการณ์
  • หลักการสหกรณ์
  • พ.ร.บ. สหกรณ์
  • ข้อบังคับ
  • ระเบียบ
  • มติที่ประชุม
  • คำสั่ง

สมาชิก

คณะกรรมการดำเนินการ

ผู้ตรวจสอบกิจการ

ฝ่ายจัดการ

ธุรกิจสินเชื่อ

ธุรกิจจัดหา

ธุรกิจรวบรวม

ธุรกิจแปรรูป

ฯลฯ

วัตถุประสงค์

ก่อให้เกิดประโยชน์แก่บรรดาสมาชิก

พ.ร.บ. สหกรณ์ พ.ศ.๒๕๔๒

แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒)

พ.ศ.๒๕๕๓

แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๓)

พ.ศ.๒๕๖๒

แผนงานงบประมาณ

4 of 21

5 of 21

อุดมการณ์สหกรณ์

การช่วยตนเอง

การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

  • ขยัน ประหยัด
  • พัฒนาตน หลีกพ้นอบายมุข

เสียสละเพื่อส่วนรวม ร่วมมือกันพัฒนา ซื่อตรงต่อกติกา มีเมตตารักใคร่กัน

สมาชิกมีความกินดีอยู่ดี มีความเป็นธรรม และมีสันติสุขในสังคม

เป้าหมาย

6 of 21

อุดมการณ์สหกรณ์

  • ความเชื่อร่วมกันที่ว่า การช่วยตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ตามหลักการและวิธีการสหกรณ์ จะนำไปสู่การอยู่ดีกินดี มีความเป็นธรรม และมีสันติสุขในสังคม

7 of 21

หลักการสหกรณ์ 7 ข้อ

1. เป็นสมาชิกโดยสมัครใจและเปิดกว้าง

2. การควบคุมโดยสมาชิกตามหลักประชาธิปไตย

3. การมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจของสมาชิก

4. การปกครองตนเองและมีความเป็นอิสระ

5. การศึกษา ฝึกอบรมและสารสนเทศ

6. การร่วมมือกันระหว่างสหกรณ์

7. การเอื้ออาทรต่อชุมชน

8 of 21

9 of 21

สหกรณ์ที่จะรับจดทะเบียน แบ่งได้ 8 ประเภท

1. สหกรณ์การเกษตร 5.สหกรณ์บริการ

2. สหกรณ์ประมง 6.สหกรณ์ออมทรัพย์

3. สหกรณ์นิคม 7.สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน

4. สหกรณ์ร้านค้า 8.สหกรณ์อื่นที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

10 of 21

สหกรณ์การเกษตร

  • สหกรณ์ที่จัดตั้งขึ้นในหมู่ที่มีอาชีพทางการเกษตร รวมตัวกันจัดตั้งและจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลต่อนายทะเบียนสหกรณ์ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้สมาชิกดำเนินกิจการร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาความเดือดร้อนในการประกอบอาชีพของสมาชิกและช่วยยกฐานะความเป็นอยู่ของสมาชิกให้ดีขึ้น

11 of 21

สหกรณ์ประมง

  • สหกรณ์ที่จัดตั้งขึ้นในหมู่ผู้ประกอบอาชีพชาวประมง เพื่อแก้ปัญหาและอุปสรรค ในการประกอบอาชีพ ซึ่งชาวประมงแต่ละคนไม่สามารถแก้ไขให้ลุล่วงไปได้โดยลำพัง บุคคลเหล่านี้จึงรวมตัวกัน โดยยึดหลักการช่วยตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

12 of 21

สหกรณ์นิคม

  • สหกรณ์การเกษตรรูปแบบหนึ่งที่มีการดำเนินการจัดสรรที่ดินทำกินให้ราษฎร (ตาม พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อ การครองชีพ พ.ศ.2511) การจัดสร้างปัจจัยพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกให้ผู้ที่อยู่อาศัยควบคู่ไปกับ การดำเนินการจัดหาสินเชื่อ ปัจจัยการผลิตและสิ่งของที่จำเป็น การแปรรูปการเกษตร การส่งเสริมอาชีพ รวมทั้งกิจการให้บริการสาธารณูปโภคแก่สมาชิก

13 of 21

สหกรณ์ออมทรัพย์

  • สถาบันการเงินรูปแบบหนึ่ง ที่มีสมาชิกเป็นบุคคลที่มีอาชีพอย่างเดียวกัน หรืออาศัยอยู่ในชุมชนเดียวกัน (องค์กรหรือหน่วยงานเดียวกัน และเป็นผู้มีเงินเดือนหรือค่าจ้างประจา) มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมสมาชิกให้รู้จักการออมทรัพย์ และให้กู้ยืมเงินเมื่อเกิดความจำเป็น หรือเพื่อก่อให้เกิดประโยชน์งอกเงย และได้รับการจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติสหกรณ์ โดยยึดตามอุดมการณ์สหกรณ์ ในการช่วยตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

14 of 21

สหกรณ์ร้านค้า

  • สหกรณ์ที่ผู้บริโภครวมตัวกันจัดตั้งขึ้น เพื่อจัดหาสินค้าอุปโภคบริโภคมาจำหน่าย แก่สมาชิกและบุคคลทั่วไป โดยจดทะเบียนตามกฎหมายสหกรณ์ ซึ่งสมาชิกผู้ถือหุ้นทุกคนเป็นเจ้าของ สมาชิกลงทุนร่วมกันในสหกรณ์ด้วยความสมัครใจ เพื่อแก้ไขความเดือดร้อน ในการซื้อเครื่องอุปโภคบริโภค และเพื่อผดุงฐานะทางเศรษฐกิจของตนและหมู่คณะ

15 of 21

สหกรณ์บริการ

  • สหกรณ์ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติสหกรณ์ เพื่อทำหน้าที่ในการจัดหาและให้บริการแก่สมาชิกในด้านต่างๆ นอกเหนือไปจากสหกรณ์ประเภทต่างๆ เช่น สหกรณ์บริการเดินรถ สหกรณ์เคหสถาน

16 of 21

สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน

  • เป็นสหกรณ์อเนกประสงค์ จัดตั้งในหมู่ประชาชนที่มีอาชีพต่าง ๆ ซึ่งสมาชิกมีวงสัมพันธ์เดียวกัน เช่น อาศัยในชุมชนเดียวกัน ประกอบอาชีพเดียวกัน หรือมีกิจกรรมร่วมกัน โดยมุ่งให้สมาชิกรู้จักการประหยัดและอดออม รู้จักการช่วยเหลือตนเองเป็นเบื้องต้น และเป็นพื้นฐาน ในการสร้างความมั่นคงให้แก่ตนเองและครอบครัว

17 of 21

ความแตกต่างระหว่างสหกรณ์กับห้างหุ้นส่วนและบริษัท จำกัด

ลักษณะ

สหกรณ์ 

ห้างหุ้นส่วน /บริษัทจากัด

1. วัตถุประสงค์

 

1. ดำเนินธุรกิจและบริการเพื่อ

ช่วยเหลือสมาชิกแก้ไขปัญหา

1. ดำเนินธุรกิจเพื่อการค้า

ทาธุรกิจกับบุคคลภายนอก

2. ลักษณะการรวมกัน

2. มุ่งด้านการรวมคนมากกว่า

รวมทุน

2. มุ่งด้านรวมทุนต้องการทุน

ในการดำเนินงาน

3. หุ้นและมูลค่าหุ้น

 

3. ราคาคงที่ และอัตราต่ำ

มีจานวนไม่จำกัด

3. ราคาหุ้นเปลี่ยนแปลงตาม

ฐานะกิจการ จำนวนหุ้นมีจำกัด

18 of 21

ความแตกต่างระหว่างสหกรณ์กับห้างหุ้นส่วนและบริษัท จำกัด

ลักษณะ

สหกรณ์ 

ห้างหุ้นส่วน /บริษัทจากัด 

4. การควบคุม

และการออกเสียง

4. ควบคุมตามแบบประชาธิปไตยสมาชิกออกเสียงคนละ 1 เสียง ออกเสียงแทนกันไม่ได้

4. ออกเสียงตามจำนวนหุ้น

ที่ถือ และออกเสียงแทนกันได้

5. การแบ่งกาไร

 

5. แบ่งตามความมากน้อยของการที่

ธุรกิจกับสหกรณ์ และจำนวนหุ้นที่ถือ

5. แบ่งตามจำนวนหุ้นที่ถือ

ถือหุ้นมากได้เงินปันผลมาก

19 of 21

ความแตกต่างระหว่างสหกรณ์กับรัฐวิสาหกิจ

ลักษณะ

สหกรณ์ 

ห้างหุ้นส่วน /บริษัทจำกัด 

1. การดำเนินงาน

 

1. ดำเนินการโดยสมาชิก

เพื่อสมาชิก และผลประโยชน์ของสมาชิก

1. ดำเนินการโดยรัฐบาลหรือในนามของรัฐบาล

 

2. ลักษณะของ

กิจกรรม

2. ดำเนินธุรกิจมุ่งแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นแก่สมาชิก

2. ส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับสาธารณูปโภค มุ่งในด้านสวัสดิการประชาชน

20 of 21

วิธีการสหกรณ์

การนำหลักการสหกรณ์มาใช้ในการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมเพื่อประโยชน์ของมวลสมาชิกโดยไม่ละเลยหลักการบริหารธุรกิจที่ดี

21 of 21