1 of 16

Йўғон ичак тузилиши ва

дивертикулёзи

Тошпулатова Шахнозахон

2 of 16

3 of 16

Йўғон ичак анатомик қисмлари

1 – жигар бурмаси; �2 – кўтарилувчи қисми;�3 – кўр ичак;�4 – кўндаланг чамбар ичак; �5 – талоқ бурмаси; �6 – тушувчи чамбар ичак; �7 – сигмасимон ичак; �8 – тўғри ичак. �

Унинг узунлиги 1,75 – 2м, бўлиб унда 2 қисм фарқланади — чамбар (1,5 – 1,75м.) ва тўғри ичак (15 – 20см.)

4 of 16

1 – ўрта чамбар ичак артерияси;

2 – ўнг чамбар ичак артерияси;

3 – кўндаланг чамбар ичак артерияси;

4 – пастки тутқич артерия;

5 – қирғок тармоғи;

6 – юқори тутқич артерия;

7 – чап чамбар ичак артерияси;

8 – сигмасимон ичак артерияси.�

Қон билан таъмирланиши

5 of 16

Йўғон ичак фаолиятлари

  1. Моторика
  2. Сўрувчи
  3. Чиқарувчи
  • Йўғон ичакда сувнинг 95% гача қисми ва электролитлар сўрилади.
  • Ичакдаги микроорганизмлар ҳаёт фаолияти туфайли йўғон ичак В ва К витаминлари алма-шинувида иштирок этади.

6 of 16

Йўғон ичак тузилиши

Йўғон ичак шиллиқ қават, шиллиқ ости, мушак ва сероз қаватлардан иборат.

Шиллиқ қават эпителий, хусусий пластинка ва мушак пластинкасидан ташкил топган.

Унинг шиллиқ қавати ҳиллпиллов-чи шокилалардан холи, аммо крипта-ларга бой. Шиллиқ қават хусусий пластинка қавати лимфоид фолликул-ларга (Пейер пилакчаси) бой. Мушак қавати кўндаланг ва бўйлама тола-лардан ташкил топган.

7 of 16

Йўғон ичак дивертикуллари ва дивертикулёзи

Дивертикул – бу кавак аъзода туби берк тугалланадиган халтачасимон хосилалари тушунилади

Дивертикулез эса ичакда кўп сонли дивертикуллар мавжуд булганда айтилади

  • Учраш сони йўғон ичак касалликларида 24%, шунда, 30% беморлар 50 ёш ва 70% 75–80 ёш.
  • Иқтисодий ривожланган давлатларда юқори кўрасткичнинг асосий сабаблари ўсимлик махсулотларини кам истъемол қилиш ҳамда умр узайиб бориши ва психоэмоционал юкаламалар ҳсиобидан экан

8 of 16

Йўғон ичак дивертикуллари ва дивертикулёзи

  • Кўпинча йўғон ичак чурра хосиласи бўлганда, ичаклар варикоз кенгайишларида, ҳамда ясси оёқ инсонларда ва Марфан синдромида бирга кечади.
  • Асосий ўзгариш ичак шиллиқ қавати тўқималарини дегенарацияси бўлиб хисобланади.

9 of 16

10 of 16

Таснифи

1. Дивертикулез клиник белгиларсиз ⅓ беморларда тўсатдан аниқланади.

2. Клиник белгилар билан кечувчи дивертикулез, бунда қорин оғриши ва бир қанча ичак функцияларини бузилиши билан кечувчи симптомокомплексни кузатиш мумкин

3. Асоратланган дивертикулез:

– дивертикулит;

– перфорация;

– қон кетиш;

11 of 16

Клиникаси

Дивертикулезни клиник белгилари булмайди.

  • Агар дивертикул асоратланса (яллигланиш билан) куйидаги белгилар юзага келиши мумкин:
  • Кориннинг пастки сохасида огрик
  • Диарея
  • Кунгил айниш
  • Иштахани сусайиши
  • Cубфебрил температура
  • Уткир аппендицит клиник белгиларига ухшаш белгилар
  • Агар дивертикул ёрилса, перитонит юзага келади

12 of 16

Диагностика

Анамнез, колоноскопик, рентгенологик текширувлар натижасига асосланади.

Сигмасимон ичак дивертикули ичак махсулотлари билан тулган.

Конаётган дивертикулит

13 of 16

Колоноскопия

  • Колоноскоп йўғон ичак ички юзаси бўйлаб 98% (агар ички юзада патологик торайиш бўлмаса) маьлумотни бера олади.
  • Колоносокоп ёрдамида, 60% ҳолатларда ёнбош ичакни илеоцекал қопқоқдан 20-120 см юқори қисми тўғрисида маълумот олиш эришиш мумкин.

14 of 16

15 of 16

16 of 16

Даволаш

Консерватив:

  • Парҳез
  • Спазмолитиклар
  • Антибиотиклар
  • Сульфаниламид препаратлари
  • Антисептик воситали хуқналар

Жарроҳлик усулида даволашга кўрсатма:

  • дивертикул перфорацияси
  • ўткир ичак тутилиши
  • массив қон кетиши
  • жуда кучли дивертикулитда медикаментоз даво наф бермаганда
  • ички оқмалар ривожланганда

Қуйидаги жарроҳлик амалиётлари бажарилади:

  • Гемиколэктомия
  • Сигмасимон ичак резекцияси