1 of 116

2-SON FAKULTET VA GOSPITAL JARROXLIGI, TRANSPLANTOLOGIYA KAFEDRASI

KAFEDRA MUDIRI

PROFESSOR

AKBAROV MIRSHAVKAT MIRALIMOVICH

TAQDIMOTNI TAYYORLADI

OTAMIRZAEV KUDRAT

Ўпканинг ўткир ва сурункали йирингли деструктив касалликлари

2 of 116

Узбекистонда умумий ўлимни структураси (%)

ЎзР умумий ўлим – 4,6 (1 000 ахолига)

10% ўпканинг йирингли каслликлари

3 of 116

Ўпкада йирингли касалликлари учраши динамикаси

Ривожланган мамлакатларда

Ривожланаётган мамлакатларда

ўсмалар

Йирингли касалликлар

Носпецифик касалликлар

Ахолини аллергизацияси

Микроорганизмларнинг антибиотикларга резистент штаммлари пайдо бўлиши

Зарарли одатлар (чекиш, алкоголизм, наркомания)

4 of 116

Кўкрак қафаси хирургияси плевра касалликларини (эмпиемани) даволашдан бошланган.

Toракал хирургиянинг биринчи таърифи Гиппократга тегишлидир, у плевра эмпиемаси илк аниқлаб ва унга чалинган беморни йиринги кесма орқали чиқазиб даволаган (хозирда бу – торакостомия деб аталади).

Гиппократ

(тахминан м.а. 460 йил)

5 of 116

Aбу Али Ибн Сино (Авиценна)

980-1037 й.й.

6 of 116

Тюффье –1895 йилда ўпкани резекциясини бажарган

Зауербрух и Брауер – 1905-1910 йилларда ўпка операцияларида махсус хоналар ишлатишган

Ниссен – 1931 йилда пульмонэктомияни бажарган

Рейнгофф – 1933 йилда илдиз элементларига алоҳида-алоҳида ишлов бериб пульмонэктомия бажарган

Линберг –1936 йилда лобэктомияни бажарган

7 of 116

Н.М. Амосов

(1913-2002)

Ф.Г. Углов

1904-2008

И. Греков

(1867-1934)

Л.К Богуш

(1905 - 1994)

М.И. Перельман

1923-2013

Г.И. Лукомский 1923-2000

8 of 116

В.В. Вахидов

1917-1984

Т.М. Кариев

Н.Ф. Кротов

С.А. Масумов

1902-1972

9 of 116

10 of 116

11 of 116

ЎПКА КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ЗАМОНАВИЙ ТАШҲИСЛАШДА АСОСИЙ 4 ТЕКШИРУВ УСУЛ ИШЛАТИЛАДИ

  • -         клиник
  • -         рентгенологик
  • -         эндоскопик
  • -         гистологик

12 of 116

13 of 116

14 of 116

15 of 116

16 of 116

17 of 116

18 of 116

19 of 116

20 of 116

21 of 116

22 of 116

Бронхоскоп

23 of 116

24 of 116

25 of 116

26 of 116

27 of 116

28 of 116

Эндоскопик амалиётда қўлланиладиган асбоб ускуналар

29 of 116

30 of 116

31 of 116

32 of 116

33 of 116

34 of 116

35 of 116

36 of 116

37 of 116

38 of 116

Ўпка ўткир абсцесси - ўпка тўқимасининг чегараланган йирингли яллиғланиши

(бўшлиқ ҳосил бўлиши билан)

Ўпка гангренаси - ўпка тўқимасининг бир қисми йирингли-чиришли яллиғланиши бўлиб, атрофдаги соғлом тўқималардан чегараловчи қобиқ билан ажралмаган ва атрофга тарқалишга мойил.

Ўпка гангренозли абсцесси - ўпка тўқимасининг бир қисми некрози бўлиб, секвестрацияга мойил ва атроф соғлом тўқималардан чегараланган бўлади.

39 of 116

Ўпканинг ўткир йирингли-чиришли касалликларида ўлим

Йил

Кузатувлар сони

Ўлим %

Умумийлаштирилган маълумотлар

ВОЗ Дуне санитар статистикаси йилномаси

1975

-

54

Богданов А.В. с соавт.

1983

120

28,3

Соловьев И.Д. с соавт.

1985

108

26,0

Сазоков А.И. с соавт.

1985

143

7,7

Колесов А.П. с соавт.

1985

55

29,1

Кабанов А.Н. с соавт.

1986

84,

10,7

Островский В.К.

1986

234

12,8

Левашев Ю.Н. с соавт.

1989

340

18,3

Гангренали жараенлар

Кубаринов А.П.

1986

98

72,4

Лыткин М.И. с соавт.

1986

170

28,9

Маслов В.И. с соавт.

1986

306

53,6

Вагнер Е.А. с соавт.

1987

98

72,4

Путов Н.В. с соавт.

1988

27

74,1

Шойхет Я.Н. с соавт.

1989

225

51,8

40 of 116

ЎПКАНИНГ ЎТКИР ЙИРИНГЛИ-ЧИРИШЛИ КАСАЛЛИКЛАРИННГ ПАТОГЕНЕТИК САБАБЛАРИ

Постпневмоник

Аспирацион

Гематоген-эмболик

Постравматик

41 of 116

ЎПКАНИНГ ЎТКИР ЙИРИНГЛИ-ЧИРИШЛИ КАСАЛЛИКЛАРИННГ РИВОЖЛАНИШИДА ПАТОГЕНЕТИК ОМИЛЛАР

Микроаспирация

Бронхлар дренажловчи фаолиятининг суссайиши

Организм ҳимоявий имкониятларини камайиши

Шартли патоген микрофлоранинг активлашиши

Қон айланиши бузилиши ва ўпка тўқимаси некрози

42 of 116

ЎПКАНИНГ ЎТКИР ЙИРИНГЛИ-ЧИРИШЛИ КАСАЛЛИКЛАРИ РИВОЖЛАНИШИГА ОЛИБ КЕЛУВЧИ ОМИЛЛАР

Алкоголизм

Наркомания

Эпилепсия

Бош мия жароҳати

Умумий наркоз

43 of 116

44 of 116

45 of 116

ЎПКА АБСЦЕССЛАРИНИ СЕГМЕНТАР ЛОКАЛИЗАЦИЯСИ

СЕГМЕНТ 28,5%

ўнг чап

38,6% 12,8%

19,5% 9,0%

СЕГМЕНТ 51,4%

46 of 116

ЎПКА АБСЦЕССИНИНГ ЁРИЛИШИГАЧА

БУЛГАН СИМПТОМЛАРИ

1

Тана ҳароратини гектик ошиши

2

Интоксикация

3

Кўкрак қафасидаги оғриқлар

4

Қуруқ йўтал

5

Перкутор товушни қисқариши, нам хириллашлар

6

ЭЧТ ошиши ва лейкоцитоз

7

Рентгенограммада – ўпкада интенсив чегараланган соя мавжудлиги

47 of 116

48 of 116

49 of 116

1

Кўп миқдорда йирингли бадбўй балғамли йўтал

2

Тана ҳароратини нисбатан пасайиши

3

Қон тупуриш

4

Амфорик ва бронхиал нафас

5

Рентгенограммада – горизонтал сатҳли бўшлиқ

ЎПКА АБСЦЕССИНИНГ ЁРИЛГАНДАН СЎНГ

БЎЛАДИГАН СИМПТОМЛАР

50 of 116

51 of 116

52 of 116

Марказий ва периферик рак билан дифференциал диагностика

53 of 116

Упка сили билан дифференциал диагностика

54 of 116

Туберкулома билан дифференциал диагностика

55 of 116

Асоратлар

Упкадан қон кетиш;

пиопневмоторакс;

плевра эмпиемаси;

сепсис;

Бронхоген тарқалиш

56 of 116

57 of 116

Ўпка абсцессини трансбронхиал катетерлаш усуллари

58 of 116

59 of 116

Ўпка абсцессини трансторакал катетерлаш усуллари

60 of 116

ЎПКА ЎТКИР АБСЦЕССЛАРИ ОҚИБАТЛАРИ

1

Тўла тузалиш – клиник ва рентгенологик белгилар йўқолиши

2

Клиник тузалиш – абсцесснинг рентгенологик белгилари сақланиб, клиник белгилар йўқолиши

3

Аҳволи яхшиланиши (клиник ва рентгенологик белгилар сақланиши билан)

4

Сурункали абсцессга ўтиши

5

Асоратлар ривожланиши, аҳвол ёмонлашиши ва ўлим

61 of 116

Қўп сонли ўткир

абсцесслар

Тўқима секвестри

Пастки бўлакдаги абсцесс

Бўшлиқ диаметри

5 см дан зиёд

62 of 116

    • Ўпкадан 2-3 даражали қон кетиш;
    • Актив консерватив даво қилишга қарамай жараённинг давом этиши;
    • Пиопневмоторакс асорати кам инвазив йул билан бартараф этилмаганда;
    • Хавфли ўсмани инкор қила бўлмаганда.

Ўпканинг ўткир деструктив касалликларини жаррохлик йули билан даволашга кўрсатмалар

63 of 116

  • Хаётий азоларни декомпенсацияси,
  • Икки томонлама жараён,
  • Хамрох даволаб бўлмайдиган саратон.

Операцияга қарши кўрсатмалар

64 of 116

ЎПКА СУРУНКАЛИ ДЕСТРУКТИВ КАСАЛЛИКЛАРИНИ БЕЛГИЛАРИ

  • Йўтал
  • Йирингли балғам ажралиши
  • Тана ҳароратининг ошиши
  • Кўкрак қафасида оғриқ
  • Қон туфуриш
  • Кўкрак қафаси шаклининг ўзгариши
  • Бармоқларни “ойнасимон” бўлиши
  • Қон таркибини ўзгариши

65 of 116

СУРУНКАЛИ ЎПКА ЙИРИНГЛИ КАСАЛЛИКЛАРИ БИЛАН �БЕМОРЛАРНИ ТЕКШИРИШ

  • Умумий клиник
  • Рентгенологик
    • полипозицион рентгеноскопия
    • рентгенография
    • томография
    • бронхография
  • Ноивазив текшириш усуллари
    • компютер томография
    • магнит резонансли томография
  • Рентгенангиографик текшириш усуллари
    • ангиопульмонография
    • бронхиал артериография
  • Эндоскопик текшириш усуллари
    • бронхоскопия
    • торакоскопия
    • торакоабсцессоскопия
  • Радиоизотоп текшириш усуллари
    • Ўпкаларни сканирлаш
    • Бактериологик
    • бактериоскопия
    • хроматоспектрометрия
    • Аэроб ва анаэроб шароитда бактериологик текшириш усуллари
    • Цитологик текшириш усуллари

66 of 116

ЎПКА СУРУНКАЛИ АБСЦЕССИ - БУ

ўпкада 2 ойдан кўп вақт сақланиб турган носпецифик чегараланган йирингли-яллиғлиш жараёни

67 of 116

ЎПКА АБСЦЕССИ

68 of 116

ЎПКА АБСЦЕССИ БРОНХОГРАФИЯСИ

69 of 116

Сурункали абсцессда бронхоскопик текширув

70 of 116

Сурункали абсцессларни даволаш

Хирургик

Упкани қисман атипик резекцияси

Лобэктомия

Пульмонэктомия

Операциягача абсцесс бўшдиғини

кам инвазив усуллар билан санация қилинади

71 of 116

ЎПКА АБСЦЕССИНИ ТРАНСБРОНХИАЛ КАТЕТЕРЛАШ УСУЛЛАРИ

72 of 116

ЎПКА АБСЦЕССИНИ ТРАНСТОРАКАЛ ДРЕНАЖЛАШ УСУЛЛАРИ

73 of 116

Операция турлари

74 of 116

БРОНХОЭКТАТИК КАСАЛЛИК - БУ

  • БРОНХ – ЎПКА АППАРАТИНИНГ СУРУНКАЛИ ЯЛЛИҒЛАНИШ КАСАЛЛИГИ БЎЛИБ, БРОНХЛАР ДЕВОРИ ЭЛАСТИК ВА ЮМШОҚ, МУШАК КОМПОНЕНТЛАРИНИНГ ДЕСТРУКЦИЯСИ МУНОСАБАТИ БИЛАН БРОНХЛАР КЕНГАЙИШИДАН ИБОРАТ

  • АХОЛИ ОРАСИДА БУГУНГИ КУНДА ТАРҚАЛИШИ 0,3—1,2% ТАШКИЛ ҚИЛАДИ. КАСАЛЛИК КУПРОК ЁШЛИКДА БОШЛАНАДИ (5—25 ЁШДА).

75 of 116

бронхлар девори эластик ва юмшоқ, мушак компонентларининг деструкцияси муносабати билан бронхлар кенгайишидан иборат

Бронхоэктазлар

Ўпкаларни паски бўлагида жойлашган бронхоэктазлар оқибатида ёшлик даврда ривожланадиган касаллик хисобланади

Бронхоэктатик касаллик

76 of 116

ЭТИОЛОГИЯ ВА ПАТОГЕНЕЗ

БЭК

Бронхиал ўтказувчанлик бузилиши билан биргаликда обтурацион ателектазлар ривожланиши

(ўсмма, йирингли пробка, ёт жисм ёки шиллиқ қавтни шиши, сурафактантни активлигини пасайиши)

Бронхлар обтурацияси бўлган жойдан дисталроқ йирингли жараён

Ўтказган нафас йуллари касалликлари (ўткир пневмония, қизамиқ, коклюша)

Ирсиятга боғлиқ бўлган бронхлар девораларини заифлиги

77 of 116

ЭТИОЛОГИЯ ВА ПАТОГЕНЕЗ

Бронхлар кенгайиши ва бронхиал ажралмани қолиб кетиши яллиғланишка олиб келади. Кейинчалик яллиғланиш кучайганда бронхларда қайтмайдиган ўзгаришлар ривожланади ва бронхоэктазлар пайдо бўлади.

78 of 116

ПАТОЛОГОАНАТОМИК СУРАТ

Бронхоэктазлар кўпроқ майда бронхларда ривожланадиф

79 of 116

Патологоанатомик кўриниши

80 of 116

БРОНХОЭКТАТИК КАСАЛЛИГИНИ ТАСНИФИ

1. Келиб чиқиши бўйича:

Бирламчи (туғма) – 6% касаллар;

Иккиламчи.

2. Шакли бўйича

цилиндрик;

қопсимон;

дуккасимон;

аралаш.

3. Сони бўйича:

битта;

кўплаб.

4. Жараённи тарқалиши бўйича:

Бир томонлама

Икки томонлама.

5. Клиник кечиши бўйича

БЭК бронхитик даври;

Кескин ривожланган клиник ўзгаришлар даври;

Асоратлар даври.

81 of 116

КЛИНИК КЎРИНИШ.�АНАМНЕЗ АХАМИЯТИ

Бемор анамнезидан тез тез нафас йўлларининг яллиғланиш касалликларини айниқса ёшлик даврдан ўтказиб келганлигини аниқласа бўлади

82 of 116

ШИКОЯТЛАР

  • Беморни асосий шикояти бу йирингли ёки шиллиқ йирингли балғам ажралиш билан йўтал. Балғам кўпинча сассиқ хид билан кўпроқ эрталаб уйғонгандан кейин ажралади. Ёки бу ажралиш маълум бронхларни дренажловчи холатда купаяди (масалан соғ томонда ётганда).
  • Балғам миқдори касаллик фазасидан боғлиқ бўлиб у 30 мл дан (ремиссия даврида) 100—500 мл ва ундан кўп (авж олган давр) бўлиши мумкин.

83 of 116

ШИКОЯТЛАР

  • 25—34% касалларда иккинчи бир ахамиятли шикоятлардан бу беморларда қон туфириш бўлади. Айрим касаллик холларида (қуруқ бронхоэктазларда) бу белги ягона белги бўлиб қолади.
  • Бронхоэктатик касаллик хуружида тана харорати ошиши, кўкрак қафасида оғриқлар (кўпинча перифокал яллиғланиш бўганда), интоксикация белгилари (бош оғриши, терлаш, иштаха йўқолиши, озиб кетиш, тез чарчаш, ишлаш кобилияти сусайиши) пайдо булади. Обструктив бронхит ёки ўпкалар эмфиземасида хансираш хам қўшилиш мумкин.

84 of 116

ФИЗИКАЛ КЎРИК

Кўрик пайти касални жисмоний ўсишда ортда қолганини кўриш мумкин агар касаллик ёшликдан бошланган бўлса. Касалликни охирги даврларда агар упка эмфиземаси бўса беморни юзини шишганлиги, цианоз, курак қафасини эмфизематоз турини кўриш мумкин. Бармоқлар барабан таёқчалар, тирноқлари соат ойнаси каби ўзгаради.

85 of 116

ЛАБОРАТОР ДИАГНОСТИКА

  • Қон умумий тахлили (авж олган даврда – лейкоцитоз с нейтрофилларни чапга силжиши билан, ЭЧТни ошиши, айрим холатда анемия).
  • Балғамни микроскопик ва бактериолик тахлили (уч қавтли характерга эга: пастда – йиринг, ўртада – сероз суюқлик, юқорида – шиллиқ-йирингли оз туфик билан кўпик). Бактериологик тахлилда аниқланади - Haemophilus influenzae. Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, анаэроблар, сил микобактерияси, замбуруғлар).
  • Қон биокимёвий тахлили (α1-фракция глобулинларни пасайиши. Бу α1-антитрипсин етишмовчилиги тўғрисида маълумот беради).

86 of 116

ИНСТРУМЕНТАЛ ДИАГНОСТИКА

  • Рентгенография;
  • Бронхография;
  • Бронхоскопия;
  • КТ;
  • Нафас фаолиятини текшириш.

87 of 116

РЕНТГЕНОГРАФИЯ

  • Характерли белгилар:
  • ателектаз, пневмосклероз, перибронхиал склероз ва балғам тўлиши натижада упкабронх суратни кучайиши,
  • “трамвай рейкалари” – қалинелашган бронхлар натижасида “жуфт йўлаклар”.
  • Зарарланган бўлак ўлчамлари кичик, томирлар яқинлашаган.
  • Диафрагмани юқори туриши, кўкс оралиғини патологик жараён томонга силчиши айрим холатларда кузатилиши мумкин.

88 of 116

РЕНТГЕНОГРАФИЯ

Юмалоқ сояланиш (узун кўрсаткич) ва «трамвай рейкалар» (калта кўрсаткич).

89 of 116

БРОНХОГРАФИЯ

Бронхоэктазларни аниқлашда «олтин стандарт» бўлиб қолмоқда. Операция қилиш лозимлигини аниқлаштириб берувчи усул. Бронхоэктазлар тури, тарқалганлигини, жойлашувини аниқлайди. Бронхографияни бемор ахволи стабил, ремиссия даврида ва тозаланган бронхлар вақтида бажарилади.

90 of 116

БРОНХОГРАФИЯ

Ўнг ўпка пастки бўлаги бронхоэктазлари. Бронхограмма.

Икки томонлама бронхоэктазлар. Бронхограмма.

91 of 116

БРОНХОГРАФИЯ

92 of 116

БРОНХОСКОПИЯ

  • Бронхитни даражасини аниқлашга ёрдам беради. Кенгайган бронхларни айрим холларда кўришга имкон беради (Сул белгиси): оқимтир хаво пуфакчалари йиринг билан тўлган бронх атрофларида (купинча базал сегментларда).
  • Бронхлардаги махсулотни цитологик, бактериологик, микологик текширувга олишга ёрдам беради.

Эндофото. Сул белгиси

93 of 116

КОМПЬЮТЕР ТОМОГРАФИЯ

  • Бронхографида аниқланмаган бронхоэктазларни аниқлашга ёрдам берадиган усул.
  • Бронхоэктатик жараён кўпинча пастки бўлакларда.

94 of 116

РЕНТГЕНОВСКАЯ КОМПЬЮТЕРНАЯ ТОМОГРАФИЯ

Билатерал қопсимон бронхоэктазлар.

95 of 116

ТАШҚИ НАФАС ФАОЛИЯТИНИ АНИҚЛАШ

Ўпканиниг хаётий хажмини камайиб кетиши обструктив бронхит ва ўпка эмфиземаси ривожланганлиги тўғрисида маълумотдир.

96 of 116

ДИФФЕРЕНЦИАЛ ДИАГНОСТИКА

  • Сурункали бронхит
  • Ўпка абсцесси
  • Ўпка сили
  • Ўпка саратони
  • Ўпкалар сурункали обструктив касаллиги (бронхлар жиддий деформацияга учраганда)

97 of 116

КЕЧИШИ ВА АСОРАТЛАР

  • Бахор ва кузда авж олиш даврлари ремиссия даври билан алмашиб кечади.
  • Асоратлар:
  • Ўпкадан қон кетиш;
  • Ўпка абсцесси ва плевра эмпиемаси;
  • Амилоидоз хисобига буйраклар ва жигар зарарланиши.
  • Юрак ва нафас етишмовчилик. Булар сурункали обструктив бронхит ва ўпка эмфиземаси ривожланиши билан боғлиқ.

98 of 116

ДАВОЛАШ

1) Консерватив:

    • Бронхиал дарахтни санацияси.

2) Хирургик

99 of 116

БРОНХИАЛ ДАРАХТНИ САНАЦИЯСИ

Пассив:

  • постурал дренажлаш (суткаси камида 2 марта);
  • Муколитик ва балғам ажратувчи дорилар ишлатиш;
  • Нафас гимнастикаси, вибромассаж.

Актив:

  • Бронхлар махсулотини аспирацияси;
  • Бронхларни ювиб уларга дори юбориш;
  • Трахеяни ва бронхларни микродренажлаш (микротрахеостомия).

100 of 116

101 of 116

САНАЦИОН БРОНХОСКОПИЯ

  • Антибиотикларни энг кулай юбориш йўли бу бронхиал йўл.
  • Антибиотиклардан ташқари яна диоксидин 10 мл 1% ли эритмасини, фурацилин 10 мл - 1:1000, фурагин, хлорофиллипт ишлатилади. Балғам куюқ бўлгани сабали бронхларга муколитиклар юборилади (N-ацетилцистеин)
  • Санацион бронхоскопия кун ора бажарилган холда 8–10 санацилар бир даволаш курсида олиб борилади.

102 of 116

КОНСЕРВАТИВ ДАВО

  • Санацион бронхоскопия ёки микротахеостомиядан ташқари яна организмни реактивлигини кўтарадиган дорилар қулланилади: альбумин, интралипид, иммуномодуляторлар (декарис 50-75мг 2 марта 2 кун хар хафта 1-2 ой давомида) иммунограмма назоратида.
  • Физиотерапевтик даво (УВЧ, микротўлқинли терапия).

103 of 116

ОПЕРАТИВ ДАВО

  • Ўпка резекцисини бажарилади агар ателектазлар бўлса, қон кетишлар булса, қопсимон бронхоэктазларда. Цилиндрсимон бронхоэктазларда тактика клиник кечишидан, тарқалишдан, консерватив давони эффектлигидан боғлиқ
  • Икки томонлама бронхоэктазларда кўпроқ зарарланган томондан резекция бажарилади.

104 of 116

ПРОГНОЗ

Касаллик натижаси жараённи тарқалганлигидан, асорталаридан боғлиқ. Агар кам зарарланган бўлса ва доимий даволаниб турилса унда узоқ иш фаолиятини сақлаб туриш мумкин.

105 of 116

ПРОФИЛАКТИКА

  • Касалликни бирламчи профилактикаси бу ёшлик даврдаги пневмонияни тўғри даволаш.
  • Иккилачи профилактика бу рационал хаёт олиб бориш, интеркуррент касалликларни даволаш, оғиз бўшлиғи инфекцияси билан курашиш.

106 of 116

ПНЕВМОЦИРРОЗ

Ўпкада некроз ва тўқималар парчаланиши билан бўлиб ўтган йирингли – яллиғланиш жараёни оқибатида ўпка склерози ривожланиши

107 of 116

108 of 116

Ўпкадан массив қон кетишида асосий асорат беморни қон йўқотиши эмас, балки бирданига ривожланувчи асфиксия.

109 of 116

Ўпка касалликлари ичида ўпкадан қон кетиши асорати 10 до 60%ни ташкил қилади.

Ўпкадан қон кетишида умумий ўлим даражаси 15%ни ташкил қилади.

Ўпкадан массив қон кетишида ўлим даражаси 60%ни ташкил қилади.

110 of 116

ЎПКАДАН ҚОН КЕТИШИ БИЛАН АСОРАТЛАНГАН КАСАЛЛИКЛАР РЕНТГЕНОГРАММАСИ

111 of 116

ЎПКАДАН ҚОН КЕТИШ КЛАССИФИКАЦИЯСИ�СТРУЧКОВ В.И. (1963 Й)

Даража

Қон кетиши

1 даража – 300 мл гача ўпкадан қон кетиш

1. Бир маротаба ўпкадан қон кетиши

  • яширин
  • яққол намоён бўлувчи

2. Кўп маротаба ўпкадан қон кетиши

2 даража – 700 мл гача ўпкадан қон кетиш

1. Бир маротаба ўпкадан қон кетиши

  • АҚБ 20 - 30 мм.сим.уст гача тушиши ва Hb 60 г/л гача пасайиши
  • АҚБ ва Hb ни ўзгармаслиги

2. Кўп маротаба ўпкадан қон кетиши

  • АҚБ 30 - 40 мм.сим.уст гача тушиши ва Hb 50 г/л гача пасайиши
  • АҚБ ва Hb ни ўзгармаслиги

3 даража – ўпкадан қон кетиш 700 мл дан кўп

1. Ҳаёт учун ҳавф солмайдиган кўп миқдорда ўпкадан қон кетиш (Hb 40 - 45 г/л гача)

2. Ўлимга олиб келувчи ўпкадан бирданига қон кетиш

112 of 116

ЎПКАДАН ҚОН КЕТИШДА БРОНХ ОБТУРАЦИЯСИ СХЕМАСИ

113 of 116

ЎПКАДАН ҚОН КЕТИШДА БРОНХОСКОПИК ОБТУРАЦИЯ

қон кетиши

обтурациядан сўнг

114 of 116

ЎПКАДАН ҚОН КЕТИШИНИ АНГИОГРАФИК БЕЛГИЛАРИ

Абсолют белгилари

Нисбий белгилари

- контраст экстравазацияси

- бронхиал артерия ўзаги тромбози

- контраст периартериал диффузияси

- локал гиперваскуляризация

- қон томирлар аро анастомозлар

115 of 116

СЕЛЕКТИВ БРОНХИАЛ АРТЕРИОГРАФИЯ

эмболизациядан олдин

эмболизациядан сўнг

116 of 116

ЎПКАДАН ҚОН КЕТИШДА ДИАГНОСТИК ВА ДАВОЛАШ ТАДБИРЛАР АЛГОРИТМИ

I даража

II даража

III даража

консерватив терапия

рентгенологик умумклиник текширувлар

фибробронхоскопия 24 соат ичида

режали текширув

Жарроҳлик амалиётига қарши кўрсатмалар мавжуд бўлганда

Интенсив терапия асосида

Реанимацион тадбирлар асосида

комбинацияланган бронхоскопия, патологик суюқлик аспирацияси

Гемостатик ва қон томирни торайтирувчи воситалар юбориш

Қон кетиш қайталанишида

Эффект бўлмаганда

Сурункали жараёнда

бронхиал артериография бронхиал артерияни ўткир эмболизацияси билан

Режали равишда жарроҳлик амалиётига тайёрлаш

Кўрсатмалар мавжуд бўлганда режали жарроҳлик амалиёти

Бронхоскопик бронх обтурбацияси

Ўткир йирингли деструктив жараёнда

Эффект бўлмаганда

Шошилинч равишда 6-24 соат ичида жарроҳлик амалиёти