Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
ॐ हरिः ॐ श्री गुरुभ्यो नमः हरिः ॐ
om hariḥ om śrī gurubhyo namaḥ hariḥ om
ॐ श्री परमात्मने नमः
om śrī paramātmane namaḥ
अथ पञ्चदशोऽध्यायः । पुरुषोत्तम योगः ।
atha pañcadaśo'dhyāyaḥ| puruṣottama yogaḥ |
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Visarg to be replaced with “sha” sound
श्रीभगवानुवाच |
ऊर्ध्वमूलमधःशाखम् अश्वत्थं प्राहुरव्ययम्।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित्॥१॥
śrībhagavānuvāca |
ūrdhvamūlamadhaḥśākham
aśvatthaṁ prāhuravyayam |
chandāṁsi yasya parṇāni
yastaṁ veda sa vedavit ||1||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखाः
गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः
अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि
कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके॥२॥
adhaścordhvaṁ prasṛtāstasya śākhāḥ
guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ
adhaśca mūlānyanusantatāni
karmānubandhīni manuṣyaloke ||2||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
न रूपमस्येह तथोपलभ्यते
नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा।
अश्वत्थमेनं सुविरूढमूलम्
असङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा॥३॥
na rūpamasyeha tathopalabhyate
nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā |
aśvatthamenaṁ suvirūḍhamūlam
asaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā ||3||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Visarg to be replaced with “f” sound
ततः पदं तत्परिमार्गितव्यम्
यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः
तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये
यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी॥४॥
tataḥ padaṁ tatparimārgitavyam
yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ
tameva cādyaṁ puruṣaṁ prapadye
yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī ||4||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Visarg to be replaced with “s” and “f” sound
निर्मानमोहा जितसङ्गदोषाः
अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः।
द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसञ्ज्ञैः
गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत्॥५॥
nirmānamohā jitasaṅgadoṣāḥ
adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ |
dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasañjñaiḥ
gacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṁ tat ||5||
Mahapraana, aspirated syllable
न तद्भासयते सूर्यः न शशाङ्को न पावकः।
यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥६॥
na tadbhāsayate sūryaḥ
na śaśāṅko na pāvakaḥ |
yadgatvā na nivartante
taddhāma paramaṁ mama ||6||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Visarg to be replaced with “sh” sound
ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति॥७॥
mamaivāṁśo jīvaloke
jīvabhūtaḥ sanātanaḥ |
manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi
prakṛtisthāni karṣati ||7||
Mahapraana, aspirated syllable
शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः।
गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात्॥ ८॥
śarīraṁ yadavāpnoti
yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ |
gṛhītvaitāni saṁyāti
vāyurgandhānivāśayāt || 8 ||
Anuswara rule - “m with dot” to be replaced with nasal n sound
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Visarg to be replaced with “s” sound
Anuswara rule - “m with dot” to be replaced with nasal n sound
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च।
अधिष्ठाय मनश्चायम् विषयानुपसेवते॥ ९॥
śrotraṁ cakṣuḥ sparśanaṁ ca
rasanaṁ ghrāṇameva ca |
adhiṣṭhāya manaścāyam
viṣayānupasevate || 9 ||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम्।
विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः॥१०॥
utkrāmantaṁ sthitaṁ vāpi
bhuñjānaṁ vā guṇānvitam |
vimūḍhā nānupaśyanti
paśyanti jñānacakṣuṣaḥ ||10||
Mahapraana, aspirated syllable
यतन्तो योगिनश्चैनम् पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम्।
यतन्तोऽप्यकृतात्मानः नैनं पश्यन्त्यचेतसः॥११॥
yatanto yoginaścainam
paśyantyātmanyavasthitam |
yatanto'pyakṛtātmānaḥ
nainaṁ paśyantyacetasaḥ ||11||
Mahapraana, aspirated syllable
यदादित्यगतं तेजः जगद्भासयतेऽखिलम्।
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजोविद्धि मामकम्॥१२॥
yadādityagataṁ tejaḥ
jagadbhāsayate'khilam |
yaccandramasi yaccāgnau
tattejo viddhi māmakam ||12||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Visarg to be replaced with “s” sound
गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा।
पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः॥१३॥
gāmāviśya ca bhūtāni
dhārayāmyahamojasā |
puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ
somo bhūtvā rasātmakaḥ ||13||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम्॥१४॥
ahaṁ vaiśvānaro bhūtvā
prāṇināṁ dehamāśritaḥ |
prāṇāpānasamāyuktaḥ
pacāmyannaṁ caturvidham ||14||
Anuswara rule - “m with dot” to be replaced with nasal n sound
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Anuswara rule - “m with dot” to be replaced with nasal n sound
सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टः
मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यः
वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम्॥१५॥
sarvasya cāhaṁ hṛdi sanniviṣṭaḥ
mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṁ ca
vedaiśca sarvairahameva vedyaḥ
vedāntakṛdvedavideva cāham ||15||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
Visarg to be replaced with “s” sound
द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ।१६।
dvāvimau puruṣau loke
kṣaraścākṣara eva ca |
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni
kūṭastho'kṣara ucyate ||16||
Mahapraana, aspirated syllable
Visarg to be replaced with “f” sound
उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः।
यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः॥१७॥
uttamaḥ puruṣastvanyaḥ
paramātmetyudāhṛtaḥ |
yo lokatrayamāviśya
bibhartyavyaya īśvaraḥ ||17||
Mahapraana, aspirated syllable
Visarg to be replaced with “f” sound
Deep sha, deep na
यस्मात्क्षरमतीतोऽहम् अक्षरादपि चोत्तमः।
अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः॥१८॥
yasmātkṣaramatīto'ham
akṣarādapicottamaḥ |
ato'smi loke vede ca
prathitaḥ puruṣottamaḥ ||18||
Mahapraana, aspirated syllable
Deep sha, deep na
यो मामेवमसम्मूढः जानाति पुरुषोत्तमम्।
स सर्वविद्भजति माम् सर्वभावेन भारत॥१९॥
yo māmevamasammūḍhaḥ
jānāti puruṣottamam |
sa sarvavidbhajati mām
sarvabhāvena bhārata ||19||
Mahapraana, aspirated syllable
इति गुह्यतमं शास्त्रम् इदमुक्तं मयानघ।
एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात् कृतकृत्यश्च भारत॥२०॥
iti guhyatamaṁ śāstram
idamuktaṁ mayānagha |
etadbuddhvā buddhimānsyāt
kṛtakṛtyaśca bhārata ||20||
Mahapraana, aspirated syllable
Visarg to be replaced with “s” sound
Deep sha, deep na
ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे पुरुषोत्तम योगो नाम पञ्चदशोऽध्यायः
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu
brahmavidyāyāṁ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṁvāde
puruṣottama yogo nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः
om śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ
ॐ हरिः ॐ श्री गुरुभ्यो नमः हरिः ॐ
om hariḥ om śrī gurubhyo namaḥ hariḥ om