�Trafod�
Sue Palmer
Addasiad Cymraeg gan Delyth Eynon
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Mae testun trafod
*yn cyflwyno dadleuon a gwybodaeth o safbwyntiau gwahanol
* ‘o blaid’ ac ‘yn erbyn’
trafodaeth
traethawd
taflen neu erthygl sy’n trafod dwy ochr o’r ddadl
ateb mewn arholiad ysgol uwchradd
ysgrifennu dadl
erthygl olygyddol papur newydd
llyfr ffeithiol am bwnc arbennig (e.e. Cynhesu byd-eang)
Dyma enghreifftiau lle mae testun trafodaeth yn cael ei ddefnyddio...
Cynllun trafodaeth 1
Cyflwyniad
-dweud beth yn union
rydych chi am ei drafod
Diweddglo
Crynodeb + argymhellion
(o bosib)
o blaid
yn erbyn
*pwynt a manylu
* “
* “
*pwynt a manylu
* “
* “
Cynllun trafodaeth 1
Cyflwyniad
Dadleuon /rhesymau o blaid:
*
*
* ac yn y blaen
Dadleuon / rhesymau yn erbyn:
*
*
* ac yn y blaen
Diweddglo
Ar ôl i chi wneud eich sgerbwd, ysgrifennwch y cyflwyniad.
Yna ysrifennwch un paragraff ‘o blaid’ (neu baragraff am bob pwynt ‘o blaid’) ac un paragraff ‘yn erbyn’ (neu un paragraff am bob pwynt ‘yn erbyn’). Yn olaf, ysgrifennwch y diweddglo.
Cyflwyniad
Pwynt 1: o blaid
yn erbyn
Diweddglo
Cynllun trafodaeth 2
Pwynt 2: o blaid yn erbyn
Pwynt 3: o blaid yn erbyn
(yn cynnwys braslun o’r pwyntiau rydych chi am eu trafod)
ac yn y blaen
Ar ôl i chi wneud eich sgerbwd, ysgrifennwch y cyflwyniad.
Yna ysgrifennwch un paragraff am y pwynt cyntaf, paragraff am yr ail bwynt ac yn y blaen. �Yn olaf, ysgrifennwch y diweddglo
nodweddion iaith trafodaeth
*amser presennol
* enwau haniaethol
*y trydydd person
*cystyllteiriau rhesymegol (e.e. oherwydd, felly, serch hynny )
*brawddegau cymhleth
Pethau dydych chi ddim yn gallu eu gweld na’u teimlo e.e.
ateb
anobaith
gobaith
cred
tegwch
hyder
rheswm
posibilrwydd
gwirionedd
pryder
*confensiynau trafodaeth
Cynulleidfa
Pwrpas
athro neu arholwr sydd eisiau gwybod pa mor dda rydych chi’n deall y materion
rhywun*sy’n dangos diddordeb yn y pwnc trafod
*helpu’r darllenydd i ddeall y pwnc trafod
*helpu’r darllenydd i benderfynu ac, o bosib, i ddewis y naill ochr neu’r llall
* mynegi’r dadleuon yn eglur
* dangos eich bod yn deall y pwnc trafod
* cyfiawnhau eich barn
*Efallai y bydd gennych fwy o wybodaeth am oed a diddordebau’r darllenydd.
Confensiynau trafodaeth
* Peidiwch â chymryd ochr – dywedwch beth mae ‘pobl eraill’ yn ei ddweud
* Ceisiwch gadw cydbwysedd e.e.
Ar y naill law…
Ar y llaw arall…
* Peidiwch â bod yn rhy benodol – defnyddiwch ymadroddion amodol
Mae rhai pobl yn dweud …
Mae eraill yn dadlau…
Barn merched sy’n smygu yw …
Ateb y meddygon yw…
Gellid dweud mai…
Efallai bod hyn yn golygu…
O bosib...
Efallai mai...
Pan fyddwch yn ysgrifennu gyda phartner, cofiwch..
Ymarfer
Dywedwch bob ymadrodd
neu frawddeg yn uchel
Ceisiwch wella eich gwaith, os yw’n bosibl.
Ysgrifennu
Un i ysgrifennu
ac un i helpu.
Ail-ddarllen
Darllenwch dros eich gwaith i wneud yn siwr ei fod yn swnio’n iawn ac yn gwneud synnwyr.
*
*
‘Sgerbydau’ gwag
Testun trafodaeth
*
*
*
*
*
*
*
*
Rhaor o ‘sgerbydau’ i’ch helpu i wneud nodiadau
Swigod o blaid ac yn erbyn
Gwe geiriau o blaid ac yn erbyn
Poster Testun Trafod
Pamffled Testun Trafod
Pamffled Testun Trafod
Hunanasesu Testun Trafod
Ydy’ch gwaith chi’n cynnwys: | Ydy | Nac ydy |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
Ydych chi wedi defnyddio: | Ydw | Nac ydw |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
Enghraifft o destun Trafod
Lles Anifeiliaid
Gall anifeiliaid roi llawer o bleser i ni a gwneud i ni ryfeddu at y ffordd maen nhw’n edrych, yn ymddwyn ac yn byw. Fyddai’r rhan fwyaf o bobl byth yn gwneud niwed bwriadol iddynt nhw.
Serch hynny, mae rhai pobl yn greulon tuag at anifeiliaid mewn rhyw ffordd. Gallan nhw fod yn greulon mewn sawl ffordd. Er enghraifft:
Enghraifft o destun Trafod - parhad
Gallech chi ddadlau bod rhai o’r rhestr uchod yn waeth na’i gilydd – nad yw niweidio anifeiliaid oherwydd anwybodaeth cynddrwg â’u niweidio’n fwriadol. Ond os bydd anifail yn dioddef yn y ddau achos, oes gwahaniaeth mewn gwirionedd?
Examples of
‘skeletons’
in use
Taken from ‘How to teach Writing Across the Curriculum’ (KS1/2) by Sue Palmer, with many thanks to David Fulton Publishers
Do we still need zoos?
Zoos were originally set up so that people could see and learn about wild animals from distant lands. As more and more people became city-dwellers, never seeing animals in the wild, zoos began to house local creatures too. However, in today’s world, are zoos really necessary?
Since people can now see any sort of wild animal in its natural habitat, simply by tuning into a TV programme or buying a video, some animal rights activists claim that zoos are out of date. They argue that it is cruel to capture animals, transport them long distances, and then keep them caged up simply for the entertainment of human beings. Captive animals often develop ‘zoochosis’ – abnormal behaviour like rocking or swaying – which indicates they are bored and unhappy in their prison-like conditions.
On the other hand, there is a huge difference between watching an animal on screen and seeing it in real life. It could be argued that visiting a zoo is educational, often increasing people’s concern for wildlife and conservation, which is of great importance in today's developing – and often overdeveloped – world. Indeed, sometimes the only way to save an endangered species may be to arrange for it to be breed in captivity. Behind the scenes, zoos also provide scientists with opportunities to research into animal behaviour: modern zoos can therefore be much better planned than old-fashioned ones, providing animals with carefully designed enclosures appropriate to their needs.
It seems then, that there are still arguments for retaining zoos. These should, however, be carefully planned with the animals’ welfare in mind: in the modern world, there is no excuse for keeping animals in cramped or cruel conditions.
Against zoos
For zoos
*
*
*
*
*
Don’t need anymore
originally for people to see animals
now have TV, video
Cruel
catch, transport, cage
zoochosis
just for entertainment
TV not as good as real life
Conservation
Not cruel
zoos educational
increase people’s interest in animals
endangered species breed in zoos
scientists can research in zoos
well planned enclosures