1 of 25

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ�ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 of 25

����������Προσωπογραφία του Διονυσίου Σολωμού, έργο αγνώστου ή του Προσαλέντη (1856;). Βρίσκεται στο Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων

3 of 25

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ�ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

  • Γεννήθηκε: 8 Απριλίου 1798,στη  Ζάκυνθο

​

  • Απεβίωσε: 9 Φεβρουαρίου 1857 στην Κέρκυρα

​

  • Γονείς:  Νικόλαος Σολωμός και Αγγελική Νίκλη

​

  • Αδέρφια: Δημήτριος Σολωμός, Ρομπέρτο Σολωμός, Έλενα Σολωμού

​

4 of 25

ΘΥΡΕΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΟΛΩΜΟΥ

5 of 25

Το σπίτι του Σολωμού στη Ζάκυνθο, πριν καταστραφεί από τους σεισμούς του 1853�(πηγή: Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α΄ Λυκείου)

6 of 25

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ

  • 1815-1817: ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΒΙΑΣ

​

  • ΓΝΩΣΕΙΣ: ΑΡΙΣΤΗ ΓΝΩΣΗ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

​

  • ΕΠΙΡΡΟΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

​

  • ΠΡΩΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΙΤΑΛΙΚΑ

​

​

7 of 25

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ (1818-1828)�(ΑΠΟ ΙΤΑΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ)

  • ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

​

  • ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

​

  • ΠΡΩΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

​

  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1821 (ΕΠΙΡΡΟΗ)

​

​

​

8 of 25

ΜΕΤΟΙΚΕΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ (1828-1857)

Το σπίτι του Σολωμού στην Κέρκυρα, που σήμερα στεγάζει το κερκυραϊκό Μουσείο Σολωμού

9 of 25

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΕΡΓΑ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ

  • Ύμνος εις την Ελευθερίαν (1823)
  • Λάμπρος (1829, δεν ολοκληρώθηκε)
  • Η Φαρμακωμένη (1826)
  • Γυναίκα της Ζάκυθος (1826-1829)
  • Κρητικός (1833 )
  • Ελεύθεροι Πολιορκημένοι (1826-1844)
  • Πόρφυρας (1849)

​

10 of 25

ΕΚΔΟΣΗ ΕΡΓΟΥ:

Ο πιστός μαθητής του Σολωμού, Ιάκωβος Πολυλάς, όταν ανέλαβε μετά τον θάνατο του «δασκάλου» του να εκδώσει το έργο του

11 of 25

Ο τάφος του Διονύσιου Σολωμού στη Ζάκυνθο

12 of 25

ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ

​

Χειρόγραφο του Σολωμού από τους Ελεύθερους Πολιορκημένους

13 of 25

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ (ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΠΟΙΗΤΗ)

  • Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΛΟΓΙΟΥ

Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι αναφέρονται στη δωδεκάμηνη πολιορκία του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1825-Απρίλιος 1826) από τους Τούρκους και στη συνέχεια από τους Αιγυπτίους. Οι Μεσολογγίτες αμύνονται κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας με σθένος.

Υπομένουν καρτερικά και παλεύουν απέναντι :

  • Στις φυσικές κακουχίες (πείνα, αρρώστιες, τον θάνατο), τον εξωτερικό εχθρό δηλ. τους Τούρκους
  • Στον εσωτερικό δηλ. τον ίδιο τους τον εαυτό που τους καλεί να γευτούν τον πειρασμό της ΑΝΟΙΞΗΣ και του ΕΡΩΤΑ, την ίδια τη ζωή, συνθηκολογώντας με τον εχθρό.
  • Αυτοί όμως κατόρθωσαν να νικήσουν το Κακό, διατηρώντας ακέραιο το ήθος τους παραμένοντας ουσιαστικά, εσωτερικά ελεύθεροι, αν και ήταν πολιορκημένοι. Το Καλό νίκησε και η εσωτερική τους πάλη, τους έκανε να ξεπεράσουν την ανθρώπινη τους φύση και να τους οδηγήσει στην ηθική ολοκλήρωση-ανύψωση.

​

14 of 25

Το πρώτο απόσπασμα από το Β΄ Σχεδίασμα της ποιητικής σύνθεσης του Διονύσιου Σολωμού «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» �Ανάλυση-Ερμηνεία

  • άκρα του τάφου σιωπή αίσθηση και εικόνα απόλυτης ακινησίας
  • Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι η μάνα το ζηλεύει:
  • παρήχηση του λ και του ρ
  • αντίθεση ανάμεσα στο πουλάκι ,που έχει κάτι να φάει και τη Μεσολογγίτισσα μάνα που το ζηλεύει γιατί δεν έχει να ταΐσει το παιδί της.
  • ο άνθρωπος σε χειρότερη θέση από το πουλί (ανατροπή της ιεραρχίας της φύσης)

15 of 25

Τα μάτια η πείνα εμαύρισε. Στα μάτια η μάνα μνέει

  • α΄ ημιστίχιο: οπτική εικόνα «δείχνει» το μέγεθος της πείνας
  • επανάληψη της λέξης «μάτια»: εκεί φαίνεται η πείνα- η στέρηση
  • Ο όρκος της μάνας στο παιδί της (ό,τι πιο πολύτιμο)
  • Η Μεσολογγίτισσα μάνα εκπροσωπεί τον άμαχο πληθυσμό
  • Η μάνα ως σύμβολο: υποφέρει για το παιδί της

​

​

​

​

16 of 25

Στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει

  • Πολλοί Σουλιώτες στην πολιορκία του Μεσολογγίου
  • Κλαίει, όχι από φόβο, αλλά από φιλότιμο και πίκρα, γιατί η πείνα τον έχει αποδυναμώσει
  • Δεν είναι δειλός αλλά υπερήφανος
  • Έχει χάσει την ιδιότητα του πολεμιστή

​

17 of 25

«Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τι σ΄ έχω ‘ γώ στο χέρι:�οπού συ μου ΄γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει»

  • Σουλιώτης απευθύνεται στο τουφέκι του : Προσωποποίηση

​

  • έρμο και σκοτεινό : καημένο, παρατημένο

​

  • Βαρύ: λόγω πείνας

​

  • Αγαρηνός: Μωαμεθανός

​

  • Ο εχθρός γνωρίζει την κατάσταση και περιμένει

​

​

18 of 25

Σχεδίασμα Β, Απόσπασμα 2

  • ΘΕΜΑ: Η ομορφιά της ανοιξιάτικης φύσης καλεί τους Μεσολογγίτες να εγκαταλείψουν τον αγώνα τους και να απολαύσουν τη ζωή.
  • Στιχ. 1-2: Η φανταστική εικόνα του χορού ανάμεσα στον Απρίλη και τον Έρωτα (προσωποποιήσεις)
  • Αντίθεση: Η γιορτή της φύσης Η πολιορκημένη πόλη
  • Στιχ. 3-11: Οι εικόνες της ανοιξιάτικης φύσης
  • 1η εικόνα: παρουσιάζει ένα κοπάδι λευκά πρόβατα και το είδωλο τους πάνω στην επιφάνεια της θάλασσας
  • 2η εικόνα: μια γαλάζια πεταλούδα

​

19 of 25

Σχεδίασμα Β, Απόσπασμα 2

  • 3η εικόνα: Ένα μικρό και ασήμαντο σκουλήκι σε στιγμές χαράς και ευτυχίας.
  • 4η εικόνα: Τα άψυχα της φύσης(μαύρη πέτρα) και τα νεκρά(ξερό χορτάρι) μετουσιώνονται σε πανέμορφα(ολόχρυσα)
  • Φθίνουσα κλίμακα: από το μεγάλο και το σημαντικό στο μικρό και ασήμαντο: από τη εικόνα της θάλασσας και του ουρανού προχωρούμε σε μικρότερο οπτικό πεδίο, για να καταλήξουμε στην εικόνα με το σκουλήκι και με την χωρίς στοιχείο ζωής τελευταία εικόνα (η πέτρα και τα χόρτα)

​

20 of 25

Με χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κρένει:�«Όποιος πεθάνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει» �(στ. 12-13)

  • Το τραγικό δίλημμα των πολιορκημένων:

Ηρωικός θάνατος και αθανασία ή υποταγή στον εχθρό και απόλαυση της ζωής και της φύσης;

  • Ηρωική απόφαση των πολεμιστών να αγωνιστούν για την ελευθερία μέχρι θανάτου
  • Οι πολιορκημένοι απέκτησαν ηθική ελευθερία, γιατί κατόρθωσαν να αντισταθούν στους πειρασμούς και να επιλέξουν με τη θέλησή τους τη θυσία.
  • Με την απόφαση αυτή ελευθέρωσαν την ψυχή τους από τα πάθη και μετατράπηκαν σε σύμβολα ηρωισμού.

Πηγή : http://www.odyssey.com.cy/

​

​

21 of 25

Η χρυσή σφραγίδα του ποιητή με το μονόγραμμα στο κέντρο είχε γραμμένη περιμετρικά τη φράση "VERUM AMO VERUM VOLO " (=Την αλήθεια αγαπώ την αλήθεια θέλω)

22 of 25

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ�(ΙΣΤΟΡΙΑ)

  • 2. Η πείνα βασανίζει τους αγωνιστές του Μεσολογγίου
  • Aρχίσαμεν, περί τας 15 Mαρτίου, ταις πικραλήθραις, χορτάρι της θαλάσσης˙ το εβράζαμεν πέντε φοραίς έως ότου έβγαινεν η πικράδα, και το ετρώγαμεν με ξείδι και λάδι ωσάν σαλάτα, και με ζουμί από καβούρους ανακατωμένον και τούτο. Eδόθησαν και εις τους ποντικούς, πλην ήτον ευτυχής όστις εδύνατο να πιάση έναν. Bατράχους δεν είχαμεν, κατά δυστυχίαν. Aπό την έλλειψην της θροφής αύξαναν αι ασθένειαι, πονόστομος και αρθρίτις. Eις τοιαύτην κατάστασιν ευρισκόμασθον όταν μας έφθασεν γράμμα των απεσταλμένων μας εις Nαύπλιον συσταίνον και να φάγωμεν (εν ανάγκη) ένας τον άλλον. [...] Εκείνην την ημέραν ένας Kραβαρίτης έκοψεν κρέας από το μηρί ενός φονευμένου και το έφαγεν.
  • N. Kασομούλης, Eνθυμήματα στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Eλλήνων. Aπό τα 1821 μέχρι των 1833, επιμ. Γ. Bλαχογιάννης, Aθήνα 1939, τόμ. Β΄, σ. 256.

​

23 of 25

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ�(ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ)

5. Θ. Βρυζάκης, Η έξοδος του Μεσολογγίου

24 of 25

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΜΕΝΟ «Διάκος»

​

​

​

​

Εκελαδούσαν

πουλιά, πετώντας

όλο πιο πάνω.

Τ’ άνθη ευωδούσαν.

Κι είπε απορώντας:

«Πώς να πεθάνω;»

​

​

​

[Κ.Γ.Καρυωτάκης, Ελεγεία και Σάτιρες(1927). Ποιήματα και Πεζά, Ερμής, 1984, σ.95]

​

Μέρα του Απρίλη.

Πράσινο λάμπος,

γελούσε ο κάμπος

με το τριφύλλι.

Ως την εφίλει

το πρωινό θάμπος,

η φύση σάμπως

γλυκά να ομίλει

​

25 of 25

ΠΗΓΕΣ:

​