1 of 82

Akcja „Burza” i powstanie warszawskie

2 of 82

Akcja „Burza”

  • Jakie założenia? – str. 80

3 of 82

Akcja „Burza”

  • oddziały AK walczą z Niemcami,
  • współpraca z Armią Czerwoną
  • ujawnienie polskich władz jako gospodarzy na odzyskanych terenach
  • ochrona ludności cywilnej
  • 🡪 udaremnienie Stalinowi podporządkowania Polski

4 of 82

Akcja „Burza”

  • Czas trwania – od stycznia do października 1944.
  • Organizator – Armia Krajowa.
  • Teren – Kresy Wschodnie II Rzeczypospolitej:
  • Wileńszczyzna,
  • Wołyń,
  • Ziemia Lwowska,
  • Lubelszczyzna
  • Polesie.

5 of 82

  • Wskaż na mapie Kresy Wschodnie II Rzeczypospolitej:

​

​

​

  • Wileńszczyzna, Wołyń, Ziemia Lwowska, Lubelszczyzna, Polesie.

6 of 82

7 of 82

8 of 82

Trwa od stycznia do lipca 1944 r.

  • W tym czasie m.in.…

​

  • Walki ramię w ramię z Armią Czerwoną na Wołyniu i na Lubelszczyźnie (walki z Niemcami i UPA) - 27. Wołyńska Dywizja Piechoty AK (ok. 6000 żołnierzy),
  • Zdobycie Lwowa (ok. 3000 żołnierzy AK),
  • Operacja Ostra Brama – zdobycie Wilna przez oddziały AK.

9 of 82

Operacja Ostra Brama – zdobycie Wilna

10 of 82

Czy akcja „Burza” okazała się dobrym pomysłem?

NIE!

DLACZEGO?

11 of 82

Powtarzający się schemat:

🡪 Współpraca AK i Armii Czerwonej 🡪 aresztowanie polskich oficerów 🡪 rozbrajanie polskich żołnierzy 🡪 wcielanie do armii Berlinga/internowanie/zsyłka do ZSRS

12 of 82

Notatka

Akcja „Burza” – zakładała współpracę Armii Krajowej i Armii Czerwonej w walce z Niemcami. Polacy mieli przejąć władzę nad wyzwolonymi terenami. Ostatecznie akcja zakończyła się klęską (Sowieci zaczęli wcielać polskich żołnierzy do podległej sobie armii).

13 of 82

Powstanie Warszawskie �1 VIII – 2 X 1944

14 of 82

Przyczyny Powstania Warszawskiego

  • Niepowodzenie Akcji Burza.
  • Pragnienie wyzwolenia stolicy przed nadejściem Armii Czerwonej.
  • Próba powstrzymania komunistów przed zdobyciem władzy.
  • Dążenie do zakończenia terroru niemieckiego.
  • Zarządzenie przez Niemców poboru 100 000 mężczyzn do robót fortyfikacyjnych.
  • Dotarcie Armii Czerwonej na przedpola Warszawy.

15 of 82

Stosunek sił

16 of 82

Komendant Główny Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski „Bór”

17 of 82

Początek powstania

  • 1 sierpnia 1944 r.
  • Godzina „W” – 17.00

18 of 82

19 of 82

Dowódca: gen. SS Erich von dem Bach

20 of 82

21 of 82

22 of 82

Walka

Śródmieście Północne, ulica Królewska. Żołnierze z kompanii „Anna” Batalionu „Gustaw” między ruinami domów przy ulicy Królewskiej. Z karabinu mierzy kpr. Tadeusz Przybyłowski „Roma”, klęczy z pistoletem VIS ppor. Henryk Ożarek „Henio”.

23 of 82

Fotografia z Powstania Warszawskiego. Śródmieście Północne. Powstaniec przedostający się na drugą stronę ulicy Marszałkowskiej pod osłoną niewysokiej barykady ułożonej z krzeseł, stolików i płyt chodnikowych. 

24 of 82

Fotografia z Powstania Warszawskiego. Barykada na ul. Moniuszki 2a przy wylocie na pl. Napoleona obok księgarni Stefana Dippla. Śródmieście Północne.

25 of 82

Śródmieście Północne. Ludność cywilna napełniająca piaskiem worki na podwórzu gmachu dawnego Towarzystwa Ubezpieczeń

26 of 82

Fotografia z Powstania Warszawskiego. Śródmieście Północne. Powstaniec z lornetką na stanowisku obserwacyjnym w oknie na pierwszym piętrze gmachu dawnego Towarzystwa Ubezpieczeń

27 of 82

Nierozpoznany żołnierz batalionu OW - KB "Sokół" na barykadzie na ul. Brackiej przy wylocie ul. Nowogrodzkiej

28 of 82

Starówka. Powstańcy na stanowisku obserwacyjnym na gruzach getta w rejonie zbiegu ul. Bonifraterskiej i Świętojerskiej.

29 of 82

Śródmieście Północne. Oddział z miotaczami ognia biegnący ul. Pańską na akcję. Ujęcie spod kamienicy Pańska 37 w kierunku północnym. 

30 of 82

Żołnierze batalionu "Miotła"

31 of 82

Wymień dzielnice Warszawy objęte powstaniem

32 of 82

33 of 82

Uzbrojenie

Śródmieście Północne. Ulica Sienna w pobliżu Wielkiej. Powstaniec z pistoletem VIS i "filipinką", granatem ręcznym.

34 of 82

Powstanie warszawskie. Żołnierze z Batalionu AK "Kiliński – jedynie 10% powstańców posiadało broń.

35 of 82

36 of 82

Grupa Powstańców z kompanii "Koszta" przy bocznym wejściu do gmachu Filharmonii przy ul. Jasnej trzymający niemiecki zdobyczny pistolet maszynowy MP 28 II "bergmann„.

37 of 82

Powstaniec z kompanii "Janusza" Batalionu "Harnaś" demonstrujący kolegom brytyjski granatnik przeciwpancerny PIA – część broni powstańczej pochodziła ze zrzutów.

38 of 82

ŻYCIE CODZIENNE W POWSTANIU

https://www.youtube.com/watch?v=I6wW1VWV_1c&t=58s – siekiera motyka…

39 of 82

Ślub sanitariuszki Alicji Treutler "Jarmuż" i plut. pchor. Bolesława Biegi "Pałąka" w kaplicy przy Moniuszki 11. Pocałunek nowożeńców

40 of 82

Statystycznie na każdy dzień Powstania Warszawskiego przypadały cztery śluby.

41 of 82

Kobiety pracujące w kuchni gospody żołnierskiej Pomoc Żołnierzowi

42 of 82

Prowizoryczne ujęcie wody z rury wodociągowej na skrzyżowaniu ul. Złotej i Zielnej, odsłoniętej w głębokim leju po bombie.. Widok na prowizoryczne schody uformowane z ziemi i wyłożone fragmentami płyt chodnikowych.

43 of 82

Msza Święta z okazji Święta Żołnierza u podwórku przy ul. Konopczyńskiego.

44 of 82

Spożywanie przez cywili posiłku w piwnicy.

45 of 82

Groby powstańców

46 of 82

Powstańczy cmentarz w ogrodzie na tyłach posesji przy ul. Mazowieckiej.

47 of 82

Kobiety

 Łączniczki z Batalionu "Kiliński" odpoczywające przy filiżance kawy w altanie kawiarni

48 of 82

Powstańcy z kompanii „Anna” Batalionu „Gustaw” przed bramą Domu Hersego

49 of 82

50 of 82

51 of 82

I żołnierzom, i cywilom 3299 sanitariuszek pomagało, jak tylko mogło najlepiej.

52 of 82

Śródmieście Północne. Wnętrze gmachu Powszechnego Banku Związkowego przy ul. Zgoda 11, w którym ulokowano ewakuowany Szpital Maltański.

53 of 82

Kanały

Ewakuacja powstańców ze Starówki. Wyjście z kanału na rogu Nowego Światu i Wareckiej.

54 of 82

55 of 82

56 of 82

57 of 82

Harcerska Poczta Polowa

58 of 82

Śródmieście Północne. Łącznik Zbigniew Ślęzakowski "Kędziorek" 

Mały gazeciarz - chłopiec roznoszący Kuriera Warszawskiego.

59 of 82

Ogród przy Konserwatorium Muzycznym ul. przy Okólnik 1. Drużyna Zawiszaków z Harcerskiej Poczty Polowej przy grobie piętnastoletniego listonosza Zbigniewa Banasia "Banana" poległego 17 sierpnia 1944 r. Na mogile, pod krzyżem z tabliczką, stylizowany krzyż harcerski z lilijką, wieńcem laurowym i słowem CZUWAJ. 

60 of 82

Śródmieście Północne. Grupa chłopców na ul. Sienkiewicza.

61 of 82

Kapitulacja i ewakuacja

Kolumna powstańców idąca do niewoli na ul. Śniadeckich.

62 of 82

Śródmieście Północne. Ewakuacja ludności cywilnej. Niemcy pędzą ludność cywilną.

63 of 82

Kiedy skapitulowała ostatnia dzielnica stolicy?

64 of 82

Jak długo trwało powstanie warszawskie?

65 of 82

63 dni

66 of 82

Zniszczenia �80% miasta

67 of 82

68 of 82

69 of 82

Notatka

  • Powstanie warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 r. o godzinie 17.00. (godzina W) zgodnie z rozkazem dowódcy AK gen. Tadeusza „Bora” Komorowskiego. Powstanie upadło po 63 dniach. Akt kapitulacji podpisano 2 października.

70 of 82

Alianci wobec Powstania Warszawskiego

  • Wstrzymanie przez Stalina ofensywy Armii Czerwonej i odmowa udostępnienia lotnisk pilotom aliantów zachodnich pragnących pomóc walczącym Polakom.
  • bierność polityków amerykańskich i brytyjskich wobec Powstańców.
  • Ryzykowne akcje zrzucania na spadochronach broni, żywności i leków, organizowane przez pilotów amerykańskich, brytyjskich, południowoafrykańskich i polskich z PSZ na Zachodzie.
  • Wymuszenie przez aliantów zachodnich na Niemcach traktowania wziętych do niewoli Powstańców jak żołnierzy.

71 of 82

Przyczyny upadku powstania:

  • bardzo duża dysproporcja sił powstańczych w stosunku do wojsk niemieckich, powstańcy byli dużo słabiej uzbrojeni od Niemców.
  • brak wsparcia ze strony Armii Czerwonej, na co liczyły władze powstańcze,
  • brak systematycznych zrzutów broni ze strony aliantów. Stalin przez cały sierpień nie zgadzał się na uzupełnianie paliwa przez samoloty alianckie po wschodniej stronie frontu, co znacznie zmniejszyło ilość zrzutów,
  • pogarszająca się sytuacja ludności Warszawy również miała olbrzymi wpływ na decyzję o kapitulacji. Brak wody, prądu, żywności, lekarstw i pożywienia zmusił powstańców do podjęcia te decyzji. Nie chciano dalej narażać ludności cywilnej, która przecież w dużym stopniu wspomogła powstańców,

72 of 82

Skutki Powstania Warszawskiego

  • Klęska militarna i polityczna Polaków.
  • Śmierć ok. 20 tys. żołnierzy i ok. 180 tys. cywilów.
  • Wzięcie do niewoli znacznej części kadry dowódczej AK ( w tym gen. Komorowskiego).
  • Wysiedlenie ludności z Warszawy.
  • Zburzenie Warszawy na rozkaz Hitlera (ok.80%).
  • Znaczne osłabienie polskiego ruchu oporu.
  • Śmierć części polskich elit, m. in. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

73 of 82

74 of 82

75 of 82

Zadanie

  • Wykonaj w zeszycie tabelę, w której uwzględnisz przyczyny wybuchu, przyczyny upadku i skutki powstania warszawskiego (przynajmniej po 5).

76 of 82

77 of 82

Pomnik Powstańca

78 of 82

Muzeum Powstania Warszawskiego

79 of 82

Godzina „W” w Warszawie

80 of 82

Filmy o powstaniu

81 of 82

82 of 82

„Dziewczyno z granatem”�Czas honoru