1 of 11

���TEMEL KAYNAK�KÜT EK KAYNAĞI����

OTOMOTİV GÖVDE UYGULAMALARI ve

OTOMOTİV GÖVDE KAYNAK ATÖLYESİ DERSİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ EĞİTİM PLATFORMU

Küt Ek Kaynak Uygulama Teknikleri

Küt Ek Kaynak Hataları

Oksi-Gaz Kaynağı ile Yatayda Küt Ek Kaynak Dikişi Çekme

2 of 11

Küt ek kaynağı ne demektir?

Küt ek kaynağı, iki iş parçasının kenarları birbirine bakacak pozisyona getirilerek kaynatılmasıdır. Alın kaynağı olarak da ifade edilir. Küt ek kaynağı adı içerisinde geçen “ek” kelimesi, parçaların birleştirilmesini ifade eder.

Kaynakta nüfuziyet ne demektir?

Kaynakta nüfuziyet kaynak eriyiğinin parçalara işleme derinliğini ifade eder.

Küt ek kaynak işleminin yapılmış hali

3 of 11

Kaynak ağzı hangi parçalara açılır?

Parça kalınlığı 3.5 mm’den fazla ise kaynak ağzı açılması iyi bir kaynak nüfuziyeti için şarttır.

İnce kesitli parçaların oksi-gaz kaynağı ile küt ek kaynağı yapılmasında kaynak ağzı açılmasına gerek yoktur.

Ekonomik açıdan en düşük maliyetli kaynak hangisidir?

Kaynak ağzı açılmadan yapılan küt ek kaynakları, ekonomik olarak en düşük maliyete sahip dikişlerdir. Bu bakımdan ideal bir küt ek kaynağı ince kesitli tüm parçalara uygulanabilmektedir.

Küt ek kaynak işleminin yapılmış hali

4 of 11

Küt ek kaynak uygulama teknikleri nelerdir?

1.Birleştirilecek iki parça, kalınlıklarıyla bağlantılı bir aralık kalacak şekilde birbirlerinin kenarlarına yaklaştırılır.

2.Üfleç kaynatma konumu süresince birleşme alanına 60-70° açı ile tutulur.

3.İlave kaynak teli, iş parçası ile 30°lik açı yapacak şekilde konumlandırılır.

4. İnce kesitli parçaların küt ek kaynağında üfleç ve kaynak teli bir doğru üzerinde hareketsiz olarak ilerletilir.

5. Kalın kesitli parçalarda kaynak banyosunun parçalar üzerinde geniş bir yayılım sağlaması bakımından üflece zikzak hareketleri yaptırılması gerekir.

6.Kaynatılan iki parçanın kalınlığı aynı ölçüde değilse üfleç kalın parçaya doğru tutulmalıdır.

Küt ek kaynak uygulaması

5 of 11

Küt ek kaynak uygulaması yapılacak parçalar arasında kalınlıklarıyla bağlantılı bir aralık bırakmamız niçin önemlidir?

Bu aralık pratikte parça kalınlığının yarısı olarak uygulanır. Oksi-gaz kaynağında bu boşluk az olursa nüfuziyet iyi olmaz, çok olursa kaynak yapımı zorlaşır.

Küt ek kaynak uygulaması

6 of 11

Küt ek kaynak hataları nelerdir?

Gaz boşlukları: Oksi-gaz kaynağında meydana gelen yüksek sıcaklık, kimyasal reaksiyonlara neden olur. Reaksiyonlarla açığa çıkan gazlar eriyik kaynak metali içerisinde sıkışıp kalır ve gaz boşlukları (gözenek) oluşturur.

Dikişte genleşme: Kaynak banyosunun aşırı yayılması neticesinde dikişte genişleme en çok karşılaşılan hatadır. Krater adı verilen yerlerde boşluk oluşumu, çok sık karşılaşılan bir başka hata olarak karşımıza çıkar. Bu hatanın önüne geçmek için kaynak bitiminde üfleç aniden çekilmemelidir. Bitime yakın, ilerlemenin bir süre durdurulması ve üfleç hareket açısının arttırılarak üflecin yavaşça kaynak banyosundan uzaklaştırılması önerilir.

Kenar yenmeleri: Genellikle iş parçası üzerinde dikişin kenarlarına denk gelen alanlarda karşılaşılan hatadır. Kenar yenmeleri, oyuk ve çentik biçiminde dış kaynak hatası olarak dikiş boyunca sürekli ya da kesintili olarak devam edebilir.

Gaz boşlukları

Kenar yenmeleri

7 of 11

Küt ek kaynak hataları nelerdir?

Çatlamalar: Diğer kaynak hatalarına göre daha büyük bir sorundur. Zaman içerisinde ortaya çıkacak zorlamalar, çatlağın ilerlemesine ve iş parçasının kırılmasına yol açar. Kaynaklı parçanın değişik yerlerinde çatlaklara rastlamak mümkündür. Bu bakımdan çatlakları, oluşabilecek yerlerine göre iki ana grupta toplamak gerekir. Bunlar; kaynak metalinde ve kaynak yapılan parçada meydana gelen çatlaklardır.

Yabancı madde kalıntısı: Oluşma nedeni olarak iş parçası yüzeyindeki yabancı maddelerin, kaynak ısının etkisiyle kaynak metalinin altında kalması ya da dikiş boyunca yayılması gösterilir. Kaynak öncesi, dikiş çekilecek yüzeyin mekaniksel ya da kimyasal yöntemler ile temizlenmesi gerekir. Yabancı madde kalıntıları kaynak dikişinde, gaz boşlukları gibi etki bırakır. Düzgün sıralar takip eden yabancı madde kalıntıları, kaynaklı birleştirmenin dayanımını etkilediği gibi birleşmenin hasarlı olmasına neden olur. Yabancı madde kalıntılarının olduğu dikişlerin yenilenmesi gerekir.

Çatlamalar

Yabancı madde kalıntısı

8 of 11

Kaynak dikişinde görülecek yabancı madde kalıntılarının önüne geçmek için neler yapılmalıdır?

Kaynak ağzı açısı doğru seçilmelidir.

Kaynak esnasında üflece uygun bir hareket verilmelidir.

Üfleç ile iş parçasındaki çalışma ve hareket açısı uygun seçilmelidir.

9 of 11

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK DİKİŞİ ÇEKME

1) İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alınız. Oksi-gaz kaynak işlemleri ile ilgili kişisel koruyucu donanımı hazırlayınız. Yangına karşı güvenlik tedbirlerinizi alınız.

2) 100x50x1,2 mm ölçülerinde 2 adet DKP sac malzemeyi keserek temin ediniz.

3) Kestiğiniz sac parça üzerinde mekanik temizleme işlemini yapınız. Markalama işlemlerini gerçekleştiriniz. Parçalardan birine okul numaranızı markalayınız.

4) Oksi-gaz kaynak setini ve kaynak masasını hazırlayınız.

Üflece 2 numaralı beki takarak oksi-gaz kaynağında normal alev yakınız.

AMAÇ: Oksi-gaz kaynağında sola kaynak yöntemi ile yatayda küt ek kaynak dikişi çekme

Kullanılacak Araç Gereç, Makine, Avadanlık

Kişisel koruyucu donanımlar (KKD), Uygulama sac parçası (1,2 mm kalınlıkta DKP sac),

İlave kaynak teli, Kollu makas Oksi-gaz kaynak seti, Markalama aletleri, Tel fırça, Zımpara

(5) Küt ek kaynakta parçaların puntalanması

(5) Küt ek kaynakta birleştirme

10 of 11

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK DİKİŞİ ÇEKME

5) Aşağıdaki işlem sırasını takip ediniz.

*İki parçayı aralarında parça kalınlığının yarısı kadar boşluk bırakarak uç noktalardan ve ortadan puntalayınız.

*Üfleç ucu dikey konumda ve parçaya 60°lik bir açı ile tutulmalıdır. Sol kaynak yöntemi uygulayınız. Parçanın sağından başlayarak sola doğru hareket ediniz. Üfleç ucu kaynak yönüne bakacak şekilde 60°lik açı ile konumlandırılır. İlave kaynak telini birleştirme noktası ile 30°lik açı ile tutunuz.

*Üfleci ilerletirken hafif şekilde aşağı yukarı hilal veya zikzak şeklinde hareket ettirerek kaynak banyosunun nüfuziyetini sağlayınız.

*Kaynağa başladığınız zamanki açınızı, doğrultunuzu ve hızınızı değiştirmeden kaynağı tamamlayınız.

*Kaynak dikişi sonuna doğru üfleç açısını parçaya yaklaşacak şekilde azaltınız. Bu durum, parça üzerinde aşırı ısınmayı önler.

*Kaynak sonunda parçada deforme varsa örs üzerinde çekiçle doğrultma yapınız.

6) Kaynak dikişlerini tel fırça ile temizleyip gözle kontrol ediniz.

7) İş bitiminde kullanılan alet ve donanımı temiz, düzenli ve güvenli bir şekilde yerlerine bırakınız.

Küt ek kaynakta birleştirme

Küt ek kaynakta

parçaların puntalanması

Örs üzerinde çekiçle doğrultma

11 of 11

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK DİKİŞİ ÇEKME