2024 WCED Back on Track

CAPE WINELANDS

​

FINAL DASH

​

Graad 12 Verbruikerstudies

ENTREPRENEURSKAP

​

​

​

Vraestel: Afdeling B – Langer Vrae�

​

​

​

​

Vraag 2-6: Vraag per onderwerp

​

​

​

ALGEMENE WENKE��Vinnige vaslegging: Sessie 1 & 2 se wenke

​

​

​

• Die kognitiewe vlakke word eweredig versprei in elk van die vrae, sodat daar eenvoudiger vrae en meer uitdagende vrae in elk van die onderafdelings is

​

• Die formaat van alle onderwerpe se vrae is dieselfde. Alle vrae begin met eenvoudiger vrae en vorder na meer uitdagende vrae.

• GEBRUIK PUNTETOEKENNING AS RIGLYN: 1 FEIT = 1 PUNT

​

ALGEMENE WENKE��Vinnige vaslegging: Sessie 1 & 2 se wenke

​

​

​

• As 'n vraag gevra word vir DRIE feite, word slegs die eerste 3 feite gemerk.

​

• As die vraag vra dat jy kommentaar moet lewer of verduidelik, moet jy na die puntetoekenning kyk en die minimum feite gee. Gee meer feite indien jy meer weet, aangesien daardie feite ook almal gelees en gemerk sal word tot die maksimum puntetoekenning bereik is.

​

ALGEMENE WENKE��Vinnige vaslegging: Sessie 1 & 2 se wenke

​

​

​

• Volg alle instruksies: Indien die instruksie lui Skryf ‘n paragraaf, MOET jou antwoord in ‘n paragraaf geformuleer word om enige moontlike negatiewe merk te voorkom.

​

• Wanneer 'n vraag lui, Tabuleer jou antwoord, MOET die antwoord in tabelvorm wees. Wanneer daar in ‘n tabel vergelyk word, moet dieselfde faktore teenoor mekaar staan.

​

ALGEMENE WENKE��Vinnige vaslegging: Sessie 1 & 2 se wenke

​

​

​

Lees van vrae: TRIM-tegniek

T = Topic (Onderwerp)

Watter onderwerp is die vraag oor?

R = Restriction (Beperking)

Wat is die beperkings van die vraag?

I = Instruction (Instruksie)

Wat is die instruksie?

M = Marks (Punte)

Hoeveel punte tel die vraag?

Voorbeeld: TRIM-tegniek

​

3.3 Verduidelik hoe entrepreneurs ‘n bydrae lewer tot die SA ekonomie. (3)

​

T = Topic (Onderwerp)

Wat is die onderwerp? Entrepreneurs

R = Restriction (Beperking)

Bydrae lewer tot die SA ekonomie

I = Instruction (Instruksies)

Verduidelik: Skryf volsinne met feite.

M = Marks (Punte)

Hoeveel punte tel die vraag?

​

(3)

​

Entrepreneurskap

GRAAD 10 & 11 inhoud

GRAAD 10

• Wat is ‘n entrepreneur?
• Eienskappe
• Redes vir mislukking
• Impak op die SA ekonomie

GRAAD 11

• Potensiële winsgewende idee
• Teikenmark
• Verbruikersbehoeftes
• Winsgewende besigheid
• Wins

​

EKSAMENRIGLYNE

​

• Identifiseer ‘n potensieel winsgewende besigheidsgeleentheid.
• Faktore om te oorweeg tydens die keuse van ‘n geskikte produk vir kleinskaalse produksie.
• Identifiseer, verduidelik of bespreek die faktore wat die doeltreffende produksie van gehalteprodukte beïnvloed (oor die algemeen: in terme van voedsel, tekstiele of sagte meublement – slegs die opsie wat jou skool gekies het).
• Ontwikkel ‘n bemarkingsplan vir die produksie en bemarking van ‘n produk.
• Analiseer en/of evalueer die volhoubare winsgewendheid van ‘n besigheid.
• Voorstelle maak om die volhoubare winsgewendheid van ‘n besigheid te verbeter.
• Bepaal die koste vir aanvangsbehoeftes, produksiekoste, verkoopprys en wins.
• ‘n Stelling, gevallestudie, scenario, spotprent, begroting, besigheidsplan, grafiek of table kan as hulpmiddel verskaf word. Kandidate sal kommentaar moet lewer op die hulpmiddel en voorstelle moet maak om die probleem op te los.

BREINKAART

Entrepreneurskap

Identifiseer ‘n moontlike winsgewende besigheid

Beskikbaarheid van menslike vaardighede

Formulering van die idee en spesifikasie van die produk

Faktore wat doeltreffende produksie beïnvloed

Vereistes vir kwaliteit (eind-) produkte

Ontwikkeling van ‘n bemarkingsplan volgens die 5P-bemarkingstrategie

Produk

Finansiële uitvoerbaarheidstudie om volhoubare winsgewendheid te bepaal

Kostebepaling

Faktore in die keuse van ‘n geskikte produk

Finansiële hulpmiddels

Beskikbare werkruimte

Beskikbare grondstowwe

Aantrekkingskrag vir verbruikers

Beplanning

Nakoming van spesifikasies

Kwaliteitsbeheer

Netjiese werksplek

Higiëne van werkplek

Beheer van finansies

Voorraadbeheer

Geskik vir teikengroep

Kliëntebetrekkinge

Aanbieding van produk

Instandhoud van toerusting

Gehalte van grondstowwe

Personeelopleiding

Gehalte van verpakking

Volhoubare produksie en verbruik

Gehalte van berging

Berging en aflewering

Gebruik van tyd

Doeltreffende berging

Promosie

Prys

Plek

Persone

Byskrifte (Etikettering)

Veiligheid

BEWEEG VAN ‘N IDEE NA DIE PRODUKSIE EN BEMARKING VAN ‘N PRODUK

�

DIE FORMULERING VAN DIE

BESIGHEIDSIDEE

(SSGB-analise/SWOT-analysis)

​

​

​

​

BEMARKINGSTRATEGIE (5P’S)

BESIGHEIDSIDEE

​

• Teikenmark
• Finansiering
• Mededingende voordeel

​

​

​

PRODUK

PLEK

PERSONE

PRYS

PROMOSIE

IDEE

PRODUK

VRAE

​

​

Mei/Junie 2023

ANTWOORDE

​

​

Mei/Junie 2023

FAKTORE OM TE OORWEEG IN DIE KEUSE VAN ‘N GESKIKTE PRODUK

Beskikbaarheid van menslike

vaardighede

• Tipes werkers
• Ongeskoolde vs geskoolde werkers
• Koste om werkers aan te stel
• Salaris, 1% WVF, 1% SETA, LBS
• Beskikbaarheid van werkers

​

Beskikbaarheid van finansiële hulpbronne

• Aanvangskoste
• Huur & deposito, registrasiefooie, besigheidslisensie

toerusting & aanvangsvoorraad

• Bedryfskostes
• Salarisse, skryfbehoeftes, huur, telefoon, brandstof,

water en elektrisiteit, skoonmaakmiddels,

leningspaaiemente, ens.

• Beskikbaarheid van finansiering
• Eie geld, venote, beleggers

​

Beskikbaarheid van werkspasie

• Grootte hang van tipe produk af
• Beskikbare spasie sal aantal werkers bepaal

​

Beskikbaarheid van grondstowwe

• Maklik verkrygbaar
• Plaaslik is beter

​

Verbruikersaantrekkingskrag

• Produk moet aantreklik/interessant wees en die verbruikers se aandag trek
• Reuk, sig, klank, smaak & tas

​

KORTVRAE

​

​

Mei/Junie 2023

ANTWOORDE

​

​

Mei/Junie 2023

c

Aanvangskoste/Kapitaal

Lees die gevallestudie en beantwoord die vrae wat volg (6.5.1 – 6.5.4)

VRAE

​

​

Mei/Junie 2023

ANTWOORDE

​

​

Mei/Junie 2023

FAKTORE WAT DIE DOELTREFFENDE PRODUKSIE VAN GEHALTE PRODUKTE BEÏNVLOED

Doeltreffende PRODUKSIE van kwaliteit produkte

1. Beplanning

2. Voldoen aan produkspesifikasie

3. Kwaliteitskontrole

4. Netjiese werkplek

7. Voorraadbeheer

6. Finansiële beheer

5. Higiëne van werkers

Produksiedoelwitte

Produksiebeplanning

Produksiekoste

Toets produkte = vereiste standaarde

Netjies + skoon = doeltreffend

Begroting; berekening van koste

Voorraadregister

Altyd dieselfde, vergelykbare kwaliteit

Swak higiëne = gesondheidsrisiko

KORTVRAE

Mei/Junie 2023

C

C

VEREISTES VIR KWALITEIT (EIND-)PRODUKTE

Vereistes vir KWALITEIT produkte

1. Geskik vir teikenmark

2. Aanbieding van produk

3. Gehalte van grondstowwe

4. Gehalte en ontwerp van verpakking

7. Etikettering

6. Veiligheid

5. Gehalte van berging

• Produkte moet etikette hê wat die kwaliteit van die produk reflekteer
• Alle allergene moet aangedui word, bv. neute & sade, vis, eiers & gluten
• Voedseletikette moet inligting verskaf oor die bestanddele, bv. voedingswaarde
• Naam, adres en kontakbesonderhede van vervaardiger moet aangedui word
• Kledingetikette moet inligting rakende die versorging daarvan aandui

​

10/7/2023

ETIKETTERING

VEREISTES VIR DOELTREFFENDE PRODUKSIE

Vereistes vir DOELTREFFENDE produksie

1. Effektiewe gebruik van tyd

2. Doeltreffende bergingsprosedures

3. Kliëntebetrekkinge

5. Personeelopleiding

4. Instandhouding van toerusting

VOLHOUBARE PRODUKSIE EN VERBRUIK

Volhoubare produksie

&

verbruik

1. Definisie van …

2. Belangrikheid van volhoubare produksie en verbruik

4. Verantwoordelikhede van produsente

3. Verantwoordelikhede van verbruikers

VRAAG 6

Mei/Junie 2023

VRAAG 6.3 ANTWOORD

VRAAG 6

VRAAG 6.5.2 ANTWOORD

10/7/2023

5P-BEMARKINGSMENGSEL

KORTVRAE

Mei/Junie 2023

ANTWOORDE

D

FINANSIËLE UITVOERBAARHEIDSTUDIE EN WINSGEWENDE VOLHOUBAARHEID

10/7/2023

BEREKENING VAN PRODUKSIEKOSTE EN VERKOOPPRYS

10/7/2023

INTERPRETASIE VAN KONTANTVLOEIPROJEKSIE

VS

SLEGSTE VERKOPE SCENARIO

BESTE VERKOPE

SCENARIO

KORTVRAE

Mei/Junie 2023

ANTWOORDE

B

Beste verkope scenario

Kontantvloeiprojeksie

Aanvangskoste/Kapitaal

ALGEMENE WENKE

Formulering van antwoorde vir langer vrae:

​

PEEL-tegniek

P = Point (Punt)

Wat is die punt wat jy wil maak?

E = Evidence (Bewyse)

Gee meer inligting oor die onderwerp.

E = Explain (Verduidelik)

Verduidelik die inhoud. Kyk na puntetoekenning.

​

L = Link (Gevolgtrekking)

Bind verduideliking terug na punt wat jy gemaak het.

VRAE

Mei/Junie 2023

ANTWOORD

ANTWOORD

ANTWOORD

​

​

​