2 of 27

�� विद्यार्थी लाभाच्या योजना व शिष्यवृत्तीची उद्दिष्टे ��

1. गुणवत्तापूर्ण शिक्षण आणि मुलांच्या अध्ययन फलनिष्पत्ती मध्ये वाढ करणे.

2. शालेय शिक्षणात लिंग समभाव प्रस्थापित करणे.

3. शालेय शिक्षणावर सर्व स्तरांवर समता व समावेशन राहील याची खात्री करणे.�

3 of 27

�� अ. विद्यार्थी लाभाच्या योजना ��

1) प्रधानमंत्री पोषण शक्ती निर्माण योजना.��2) मोफत पाठयपुस्तक योजना.��3) उपस्थिती भत्ता योजना.��4) अहिल्याबाई होळकर मुलींसाठी मोफत बस प्रवास योजना.��5) मोफत गणवेश योजना.��6) राजमाता जिजाऊ मोफत सायकल वाटप योजना.��7) राजीव गांधी विद्यार्थी अपघात सानुग्रह अनुदान योजना.�

4 of 27

1.प्रधानमंत्री पोषण शक्ती निर्माण योजना

* शाळा स्तरावरील गळती कमी करणे ,कुपोषणावर मात

करणे.

* प्राथमिक स्तरावरील शासकीय निमशासकीय व अनुदानित

शाळांमधील सर्व मुले.

* 22 नोव्हेंबर 1995 पासून लागू

* जून 2002 पासून प्रत्यक्ष आहार सुरू

5 of 27

2) मोफत पाठयपुस्तक योजना

* पाठयपुस्तका अभावी प्राथमिक शिक्षणापासुन विद्यार्थी वंचित राहु नयेत

अथवा गळती होऊ नये.

* इयत्ता पहिली ते आठवी.

* दर फेब्रुवारी महिन्यात युडाएस वर नोंदविलेल्या पट संख्येच्या आधारे.

* जिल्हा परिषद शाळा व मान्यता प्राप्त अनुदानित शाळा.

6 of 27

3. उपस्थिती भत्ता योजना

* इयत्ता 1 ली ते 4 थी मुलींसाठी.��* दारिद्र्य रेषेखालील व मागासवर्गीय सर्व मुलींसाठी.��* प्रत्येक दिवसासाठी 1 रु.याप्रमाणे उपस्थिती भत्ता.��* 75 टक्के मासिक‍ उपस्थिती आवश्यक.

7 of 27

4. अहिल्याबाई होळकर मुलींसाठी मोफत बस � प्रवास योजना

महाराष्ट्र शासन 1996-97 पासून सूरू.

ग्रामीण भागातील इयत्ता पाचवी ते बारावी पर्यंतच्या मुलींना बसने मोफत प्रवास.

गावात माध्यमिक शाळा उपलब्ध नसल्यास शाळेत उपस्थित राहण्यासाठी ही योजना.

8 of 27

5) मोफत गणवेश योजना

सर्व मुली तसेच एस.सी, एस.टी, व्ही.जे.एन.टी, व बी.पी.एल. संवर्गातील मुले.

इयत्ता पहिली ते आठवीच्या मुलां मुलींसाठी.

दोन संच प्रतिवर्षी मिळतात.

मुख्याध्यापक निकषानुसार विद्यार्थीसंख्या निश्चित करुन मागणीपत्र सादर करतात.

9 of 27

6) राजमाता जिजाऊ मोफत सायकल वाटप योजना

* 2008-2009 पासून लागू.

*इयत्ता आठवी मधीलच दारिद्रय रेषे खालील मुलींसाठी.

* शाळेपासून दोन किमी अंतरावर राहणाऱ्या मुलींसाठी.

10 of 27

7)राजीव गांधी विद्यार्थी अपघात सानुग्रह अनुदान योजना

शासन निर्णय 21 जून 2022 नुसार.

विद्यार्थी अपघाती मृत्यू रू. 150000/-

अपघातामुळे कायमचे अपंगत्व आल्यास 75000/- ते

100000/-

अपघातामुळे शस्त्रक्रिया करावी लागल्यास प्रत्यक्ष

दवाखाना खर्च किंवा जास्तीत जास्त एक लाख रु.

11 of 27

�� ब. विद्यार्थी गुणवत्ता योजना ��

1.आर्थिक दुर्बल घटक विद्यार्थ्यांसाठी राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती योजना.�2.अल्पसंख्यांक प्री-मॅट्रिक शिष्यवृत्ती योजना.�3.सावित्रीबाई फुले दत्तक पालक योजना.�4.सुवर्ण महोत्सवी आदिवासी शिष्यवृत्ती योजना.�5.पुर्वमाध्यमिक / माध्यमिक शिष्यवृत्ती योजना.�6.मुला मुलांसाठी शासकिय वस्तीगृह योजना.�7.शासकिय विद्यानिकेतन योजना.�8.दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना.�9.राष्ट्रीय प्रज्ञाशोध परिक्षा योजना.�10.राजर्षी शाहु महाराज गुणवत्ता शिष्यवृत्ती (दहावी व बारावी )योजना.�11.अनु.जाती प्रवर्गातील माध्यमिक स्तरावरील विद्यार्थ्यांसाठी गुणवत्ता शिष्यवृत्ती योजना.�12. सफाई कर्मचारी पालकांच्या पाल्यांना शिष्यवृत्ती (इयत्ता पहिली ते दहावी)योजना.�13. इयत्ता बारावी पर्यंतच्या मुलींना मोफत शिक्षण योजना.�14. शालेय आरोग्य तपासणी योजना.

12 of 27

�� 1) आर्थिक दुर्बल घटक विद्यार्थ्यांसाठी � राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती योजना (NMMS)��

* इयत्ता आठवीतील आर्थिकदृष्ट्या मागास विद्यार्थ्यांसाठी.

* प्रज्ञावान विद्यार्थ्यांसाठी योजना

* विद्यार्थ्यांची बुध्दिमत्ता विकसित होणे अपेक्षित.

13 of 27

2) अल्पसंख्यांक प्री-मॅट्रिक शिष्यवृत्ती योजना

प्रधानमंत्री पंधरा कलमी कार्यक्रमांतर्गत योजना.

अल्पसंख्याक समाजातील इयत्ता पहिली ते दहावीच्या सर्व विद्यार्थ्यांसाठी.

2008-2009 पासून सुरू.

14 of 27

3. सावित्रीबाई फुले दत्तक पालक योजना

आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील मुलीसाठी.

दानशुर व्यक्तीकंडून मिळणाऱ्या स्वयंस्फुर्त निधीच्या

व्याजातून दरमहा तीस रू. मदत.

15 of 27

4. सुवर्ण महोत्सवी आदिवासी शिष्यवृत्ती योजना

* इयत्ता पहिली ते दहावीतील आदिवासी विद्यार्थ्यांसाठी

* सन 2010-11 पासून लागू.

* इयत्ता पहिली ते चौथी 1000/-

* इयत्ता पाचवी ते सातवी 1500/-

* इयत्ता आठवी ते दहावी 2000/-

16 of 27

5. पूर्व उच्च प्राथमिक / पूर्व माध्यमिक शिष्यवृत्ती योजना

इयत्ता पाचवी व आठवी मधील गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना.

इयत्ता पाचवी साठी दरमहा 500/-

इयत्ता आठवी साठी दरमहा 750/-

महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद पुणे मार्फत स्पर्धात्मक परीक्षा घेतली जाते.

17 of 27

6. मुला मुलींसाठी शासकीय वसतीगृह योजना

मागासवर्गीय मुले मुली यांच्या शिक्षणासाठी

दुर्बल घटकातील मुली यांच्यासाठी शासकीय वसतीगृह.

विद्यालयीन व महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी

18 of 27

7. शासकीय विद्यानिकेतन योजना

माध्यमिक विद्यार्थ्याच्या सर्वांगिण विकासासाठी विद्यानिकेतनांची

स्थापना.

गुणवत्तेच्या निकषानुसार पाचवी मध्ये 40 विद्यार्थ्यांना प्रत्येक शाळेत प्रवेश.

दिनांक 27 सप्टेंबर 1995 पासून शासकीय विद्यानिकेतनाचे सामान्य विद्यानिकेतनात रुपांतर

19 of 27

8. दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना

* दिव्यांग विद्यार्थ्यासाठी एकात्मिक शिक्षण योजना.

* अपंग विद्यार्थ्यांना आवश्यक उपकरणे खरेदी करण्यासाठी.

* दिव्यांगांना शिक्षणाची समान संधी उपलब्ध करुन देणे .

20 of 27

9. राष्ट्रीय प्रज्ञाशोध परीक्षा योजना

इयत्ता दहावी अखेर प्रज्ञावान विद्यार्थ्याना आर्थिकसहाय्य देण्यासाठी योजना सुरु.

राज्यस्तर व राष्ट्रीय स्तरावर विद्यार्थ्यांची निवड करण्यात येते.

2012-13 पासून दहावीसाठी राष्ट्रीय प्रज्ञाशोध परीक्षा.

21 of 27

10. राजर्षी शाहु महाराज गुणवत्ता � शिष्यवृत्ती (दहावी व बारावी ) योजना

अनुसूचित जातीतील विद्यार्थ्यांसाठी दहावीमध्ये 75 टक्के पेक्षा जास्त गुण मिळवणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी.

इयत्ता अकरावी व बारावी दरमहा 300 /- रु. शिष्यवृत्ती.

ही शिष्यवृत्ती दरवर्षी 10 महीने कालावधीसाठी दिली जाते.

22 of 27

11.अनु.जाती प्रवर्गातील माध्यमिक स्तरावरील� विद्यार्थ्यांसाठी गुणवत्ता शिष्यवृत्ती योजना

* महाविद्यालयीन उच्च शिक्षण घेता यावे यासाठी अनु.जातीतील

विद्यार्थ्यासाठी

* पालकांचे वार्षिक उत्पन्न दोन लाख किंवा त्यापेक्षा कमी असावे .

* विद्यार्थी महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा.

23 of 27

12. सफाई कर्मचारी पालकांच्या पाल्यांना � शिष्यवृत्ती (इयत्ता पहिली ते दहावी) योजना

* परंपरेने सफाईगार, कातडी सोलणे व कातडी कमावणे या व्यवसायातील

पालकांच्या पाल्यांसाठी ही योजना.

* पहिली व दुसरी वसतीगृहात न राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांना रू.110/- दरमहा व

तदर्थ अनुदान रू. 750/-

* तिसरी ते दहावी वसतीगृहात न राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांना रू.750/- दरमहा व

तदर्थ अनुदान रू.1000/-

24 of 27

13. इयत्ता बारावी पर्यंतच्या मुलींना मोफत शिक्षण योजना

* 1995 -1996 पासून सुरू

* सर्व आर्थिक स्तरातील मुलींसाठी

* कुटुंबातील पहिल्या दोन मुलीसाठीच लागु.

25 of 27

14. शालेय आरोग्य तपासणी योजना

* राज्यात एकूण 440 पथके निर्माण केलेली आहेत.

* आश्रमशाळेत त्रैमासिक तपासणी

* वैद्यकीय पथकात एक स्त्री व एक पुरूष

* बीपीएल मधील लोकांना आरएसबीआय 2013 व एनयुएचएम 2014

एनएचआरएचएम. यूएचए. योजना.

26 of 27

15. हंगामी वसतीगृह योजना

* जे पालक कामानिमित्त हंगामी स्वरूपात स्थलांतर करतात

त्यांच्या पाल्यांसाठी.

* उस तोडणी कामगार, वीटभट्टी कामगार व फिरते व्यवसाय

करणारे लोक यांच्या पाल्यांसाठी

1 of 27