บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
โดย พุฒิพงศ์ ไชยราช
การติดตั้งไฟฟ้าในอาคาร (Electrical Installation)
รหัสวิชา 20104-2005
1
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
2
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
สาระสําคัญ
3
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ มีความจำเป็นต้องใช้ในการปฏิบัติงานติดตั้งไฟฟ้า เพราะจะทำให้การปฏิบัติงานสำเร็จได้อย่างรวดเร็ว สำหรับงานติดตั้งไฟฟ้าภายในอาคารมีเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ ที่มีความจำเป็นจะต้องรู้จักชื่อและวิธีการนำไปใช้งานอย่างถูกต้อง เพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน และเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานให้สูงขึ้น
สาระการเรียนรู้
2
เครื่องมือวัดและทดสอบในงานติดตั้งไฟฟ้า
3
วัสดุ อุปกรณ์ ที่ใช้ในการเดินสายไฟฟ้าทั่วไป
1
เครื่องมือสำหรับงานติดตั้งไฟฟ้า
4
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
จุดประสงค์การเรียนรู้
5
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
บอกชื่อและอธิบายวิธีการใช้งานของเครื่องมือสำหรับงานติดตั้งไฟฟ้าได้
บอกชื่อและอธิบายวิธีการใช้งานของเครื่องมือวัดและทดสอบในงานติดตั้งไฟฟ้าได้
บอกชื่อและอธิบายวิธีการใช้งานของวัสดุ อุปกรณ์ ที่ใช้ในการเดินสายไฟฟ้าทั่วไปได้
1
2
3
6
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
1. ค้อนตอกตะปูยึดเข็มขัดรัดสายไฟฟ้า
2. เหล็กนำศูนย์ใช้สำหรับตอกนำที่ผนังคอนกรีตก่อนตอกตะปูยึดเข็มขัดรัดสายไฟฟ้า
3. เหล็กส่ง ใช้สำหรับตอกส่งหัวตะปู
4. บักเต้าและผงสีตีเส้น ใช้สำหรับตีแนวเส้นตรงที่มีความยาว
7
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
5. บรรทัดเหล็ก (Steel Rule) เป็นเครื่องมือใช้สำหรับขีดเส้นตรงและวัดความยาว
6. ฉากหรือบรรทัดฉาก มีลักษณะเป็นรูปตัวแอล ( L)
7. ระดับนํ้า เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับวัดระดับในแนวดิ่ง แนวระดับ และ 45
8
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
8. ดิ่ง เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับวัดระดับความเที่ยงตรงในแนวดิ่ง
9. ตลับเมตร (Flexible Steel Rule) เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับวัดระยะห่างในการติดตั้งอุปกรณ์
10. คีมช่างไฟฟ้า (Electrician’s Pliers) ทำด้วยเหล็กเหนียวหรือเหล็กผสม ส่วนฉนวนหุ้มด้ามจับคีมทำด้วยพีวีซี
(ก) คีมปากแหลม
(ข) คีมปากตัด
(ค) คีมปากรวม
9
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
11. คีมตัดสายเคเบิล (Cable Cutter)
12. คีมยํ้าหางปลาหรือคีมยํ้าหูสาย
(ก) คีมยํ้าหางปลาขนาดเล็ก
(ข) คีมยํ้าหางปลาแบบไฮดรอลิก
13. คีมปอกสาย (Wire Stripper)
14. คัตเตอร์ ใช้สำหรับปอกฉนวนของสายไฟฟ้า
10
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
15. ไขควง (Screwdrivers) ที่ใช้เฉพาะงานไฟฟ้าควรมีด้าม/ก้านหุ้มฉนวน เพื่อป้องกันอันตราย
(ก) ไขควงแบบสี่แฉก
(ข) ไขควงแบบแบน
16. สว่านไฟฟ้า (Electric Drill) สว่านและดอกสว่านใช้สำหรับเจาะรู
(ก) สว่านโรตารีเจาะคอนกรีต
(ข) สว่านเจาะเหล็ก-ไม้
(ค) สว่านแบตเตอรี 12 โวลต์
(ง) ดอกสว่านเจาะคอนกรีตแบบโรตารี
(ง) ดอกสว่านเจาะคอนกรีตแบบโรตารี
(ฉ) ดอกสว่านเจาะเหล็ก-ไม้
11
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
17. หัวเจาะรูกลม (Hole Cutter) เป็นเครื่องมือสำหรับเจาะรู
หัวเจาะรูกลมขนาดต่าง ๆ
18. ตะไบ (Files) เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับลบคม
(ก) ตะไบกลม
(ข) ตะไบแบน
19. ประแจ (Wrenches)
(ก) ประแจรวม
(ข) ประแจเลื่่อน
12
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
20. เลื่อย (Saw)
เลื่อยตัดเหล็ก
เลื่อยลันดา ใช้สำหรับเลื่อยไม้
21. ถุงมือยางและถุงมือหนัง (Rubber Gloves and Leather Gloves)
ถุงมือยาง
ถุงมือหนัง
13
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
22. บันไดอะลูมิเนียม ใช้ในงานติดตั้งไฟฟ้าบริเวณที่มีความสูง
บันไดอะลูมิเนียมแบบพับ
14
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
1. ไขควงทดสอบไฟฟ้า (Electric Test Screwdrivers) ไขควงทดสอบไฟฟ้า เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับตรวจสอบระบบไฟฟ้าว่าในวงจรไฟฟ้า
จุด A
ปลายไขควง
2. มัลติมิเตอร์ (Multimeter) เป็นเครื่องมือที่ใช้ในงานวัดและตรวจสอบ
(ก) มัลติมิเตอร์แบบแอนะล็อก
(ข) มัลติมิเตอร์แบบดิจิทัล
15
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
3. แคลมป์-ออนมิเตอร์ (Clamp-on Meter) เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับวัดกระแสไฟฟ้า
4. เครื่องวัดลำดับเฟส (Phase Sequence Meter) เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับตรวจวัดลำดับเฟสของระบบไฟฟ้าว่าถูกต้องหรือไม่
16
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
5. เครื่องทดสอบความต้านทานดิน (Earth Resistance Tester) เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับ
ทดสอบความต้านทานระบบกราวนด์หรือสายดิน
6. เครื่องวิเคราะห์พลังงานและคุณภาพไฟฟ้า เป็นเครื่องมือวัด วิเคราะห์พลังงานไฟฟ้าและ
คุณภาพไฟฟ้า
เครื่องวัดความต้านทานดินและอุปกรณ์ประกอบ
เครื่องวิเคราะห์พลังงาน
และคุณภาพไฟฟ้า
17
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
7. ลักซ์มิเตอร์ (Lux Meter) เป็นเครื่องมือใช้วัดปริมาณแสงที่ตกกระทบต่อหนึ่งหน่วยพื้นที่(lm/m2) หรือมีหน่วยเป็น “ลักซ์” เพื่อบอกระดับความส่องสว่างที่ได้เพียงพอหรือไม่
ลักซ์มิเตอร์
8. เครื่องวัดอุณหภูมิแบบอินฟราเรด (Infrared Thermo Meter) เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจวัดอุณหภูมิ หรือความร้อนของอุปกรณ์ไฟฟ้า
เครื่องวัดอุณหภูมิ
แบบอินฟราเรด
18
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
1. เข็มขัดรัดสาย ทำจากอะลูมิเนียมรีดเป็นแผ่นบาง ๆ ใช้สำหรับรัดสายไฟฟ้าที่มีเปลือกหุ้มภายนอก
เข็มขัดรัดสายไฟฟ้าขนาดต่าง ๆ
2. ตะปูตอกยึดเข็มขัดรัดสายไฟฟ้า ใช้ตอกยึดเข็มขัดรัดสายเข้ากับพื้นผิวผนัง
ตะปูตอกยึดเข็มขัดรัดสายไฟฟ้า
19
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
3. สกรู เป็นวัสดุที่ใช้สำหรับยึดอุปกรณ์ต่าง ๆ เข้าด้วยกัน
(ก) สกรูปลายธรรมดา
(ข) สกรูปลายสว่านหัวกลม
4. เทปพันสายไฟฟ้า เป็นวัสดุที่ใช้สำหรับพันสายไฟฟ้าตรงจุดที่มีการปอกฉนวนออกไปเพื่อต่อสายหรือกรณีที่ต้องการใช้พันสายแทนรหัสสีของสาย
(ก) เทปพันสายไฟฟ้าแบบละลาย
(ข) เทปพันสายไฟฟ้าแบบธรรมดา
20
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
5. แป้นพีวีซี ปัจจุบันนิยมใช้แทนแป้นไม้
6. บอกซ์ (Box) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับติดตั้งเต้ารับและสวิตช์ มีทั้งแบบฝังและแบบลอย
(ก) บอกซ์ฝัง
ขนาด 2˝x 4˝
(ข) บอกซ์ฝัง
ขนาด 4˝x 4˝
(ค) บอกซ์ลอย
ขนาด 2˝x 4˝
(ง) บอกซ์ลอย
ขนาด 4˝x 4˝
21
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
7. สวิตช์ (Switch) เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ทำหน้าที่เปิด-ปิดวงจรไฟฟ้าของเครื่องใช้ไฟฟ้า
(ก) สวิตช์ทางเดียว
(ข) สวิตช์กริ่ง
(ค) สวิตช์สองทาง
(ง) สวิตช์โยกทางเดียว
(จ) สวิตช์ปรับค่าได้
(ฉ) สวิตช์แสงแดด
สวิตช์แบบต่าง ๆ
22
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
8. เต้ารับ (Receptacle) หรือปลั๊กตัวเมีย
(ก) เต้ารับ 1 เฟส ไม่มีขั้วดิน
(ข) เต้ารับ 1 เฟส มีขั้วดินแบบเดี่ยว
(ค) เต้ารับ 1 เฟส มีขั้วดินแบบคู่
(ง) เต้ารับ 1 เฟส มีขั้วดินแบบคู่
(จ) เต้ารับ 3 เฟส 5 ขั้ว (3P + N + PE)
9. ฝาครอบหรือหน้ากากสวิตช์และเต้ารับ ใช้สำหรับปิดครอบสวิตช์หรือเต้ารับ
(ก) แบบ 1 ช่อง
(ข) แบบ 2 ช่อง
(ค) แบบ 3 ช่อง
(ง) แบบ 4 ช่อง
(จ) แบบมีขั้วดินเดี่ยว
(ฉ) แบบมีขั้วดินคู่
ฝาครอบเต้ารับและสวิตช์แบบต่าง ๆ
23
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
10. เต้าเสียบหรือปลั๊ก (Attachment Plug) เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้า ทำหน้าที่เชื่อมต่อระหว่างแหล่งจ่ายไฟฟ้ากับเครื่องใช้ไฟฟ้า
(ก) เต้าเสียบ 1 เฟส แบบไม่มีขั้วดิน
(ข) เต้าเสียบ 1 เฟส แบบมีขั้วดิน
(ค) เต้าเสียบ 3 เฟส 5 ขั้ว(3P + N + PE)
11. พุกหรือสมอบก ใช้สำหรับจับยึดเครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์ไฟฟ้าในการติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้า
เข้ากับผนังคอนกรีตหรือฝ้าเพดาน
(ง) พุกผีเสื้อ
(ค) พุกพลาสติก
(ข) พุกตะกั่ว
(ก) พุกเหล็ก
พุกแบบต่าง ๆ
24
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
12. หางปลา มีให้เลือกใช้งานหลายขนาด ทั้งชนิดที่มีฉนวนหุ้มและชนิดไม่มีฉนวนหุ้ม
(ก) หางปลาแฉกชนิดหุ้ม
(ข) หางปลากลมชนิดหุ้ม
(ค) หางปลาแฉกชนิดเปลือย
(ง) หางปลากลมชนิดเปลือย
13. ขั้วต่อสาย (Terminal) ใช้สำหรับต่อสายกับอุปกรณ์ต่าง ๆ เข้าด้วยกัน
14. เคเบิลแกลนด์ (Cable Gland) ใช้สำหรับต่อสายไฟฟ้าเข้ากับอุปกรณ์
25
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
15. ไวร์นัต (Wire Nut) เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ทำหน้าที่ช่วยในการต่อสายไฟฟ้าเข้าด้วยกัน
16. เคเบิลไทร์ (Cable Ties) ใช้สำหรับรัดสาย
20
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
หน่วยที่2�ระบบการผลิต การส่ง และจำหน่ายไฟฟ้า
หน่วยที่3
เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์สำหรับงานติดตั้งไฟฟ้า
หน่วยที่ 4 �สายไฟฟ้าและการต่อสายไฟฟ้า