การขับเคลื่อน
ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
ตอนหนึ่งของพระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
มหาภูมิพลอดุยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร แก่นิสิตและนักศึกษาวิทยาลัยวิชาการศึกษา
ณ วิทยาลัยวิชาการศึกษา ประสานมิตร 28 พฤศจิกายน 2515
“เยาวชนทุกคนมิได้ต้องการทำตัวให้ตกต่ำ หรือให้เป็นปัญหาแก่สังคมประการใด
แท้จริงต้องการจะเป็นคนดีมีความสำเร็จ
มีฐานะ มีเกียรติ และอยู่ร่วมกับผู้อื่น
อย่างราบรื่น แต่การที่จะบรรลุถึง
ความประสงค์นั้น จำเป็นต้องอาศัยผู้แนะนำ ควบคุมให้ดำเนินไปโดยถูกต้อง”
พระบรมราโชวาท
พบ ม.1 ยิงดับเพื่อนร่วมห้อง “�เตรียมการมาจากบ้าน" อ้างแค้นล้อเป็นตุ๊ด
วิกฤตการณ์ด้านเด็กและเยาวชนในปัจจุบัน
โรงเรียน
บุคลิกภาพ/นักเรียน
ชุมชนและสังคม
สภาพครอบครัว
สาเหตุที่เด็กและเยาวชนมีพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม
เพื่อน/เพื่อนต่างเพศ
ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน คือ......
การดูแลช่วยเหลือนักเรียน คือ การส่งเสริมพัฒนา การป้องกัน และการแก้ไขปัญหาให้แก่นักเรียน เพื่อให้นักเรียนมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ �มีภูมิคุ้มกันทางจิตใจมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีทักษะ�ในการดำรงชีวิต และรอดพ้นจากสภาวะวิกฤตต่างๆ ได้อย่างปลอดภัย
ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน หมายถึง�กระบวนการดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบ มีขั้นตอน มีครูที่ปรึกษาเป็นบุคคลสำคัญ�ในการดำเนินงาน โดยการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย�ที่เกี่ยวข้อง ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน �มีวิธีการและเครื่องมือที่ชัดเจน มีมาตรฐานคุณภาพและมีหลักฐานในการทำงานที่ตรวจสอบได้
ต้องมีระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
วัตถุประสงค์
เอย่า
ประโยชน์และคุณค่าที่ได้รับ
1. นักเรียนได้รับการดูแลช่วยเหลืออย่างทั่วถึงและตรงตามสภาพปัญหา
2. สัมพันธภาพระหว่างครูกับนักเรียนเป็นไปด้วยดีและอบอุ่น
3. นักเรียนรู้จักตนเอง ควบคุมตนเอง มีการพัฒนาความฉลาด�ทางอารมณ์ (EQ) ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาความเก่ง (IQ) คุณธรรมจริยธรรม (MQ)และความมุ่งมั่นที่จะเอาชนะอุปสรรค (AQ)
4.นักเรียนเรียนรู้อย่างมีความสุขและได้รับการส่งเสริมพัฒนาเต็มตามศักยภาพ
5.ผู้เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพนักเรียนอย่างเข้มแข็ง
บทบาทสำคัญในระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
🖎 ใคร......🖎 ทำอะไร......🖎 เพียงใด.....
คณะกรรมการอำนวยการ (ทีมนำ)
แผนภูมิโครงสร้างคณะกรรมการฯระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
คณะกรรมการประสานงาน(ทีมประสาน)
คณะกรรมการดำเนินงาน�(ทีมทำ)
โครงสร้างคณะกรรมการอำนวยการ (ทีมนำ)
ผู้อำนวยการโรงเรียน
ประธานกรรมการ
รอง ผอ.รร.(ถ้ามี)
กรรมการ
หัวหน้าช่วงชั้น
กรรมการ
หัวหน้าฝ่ายงาน
กรรมการ
ผู้แทนชุมชน
กรรมการ
หัวหน้างานแนะแนว
กรรมการ/เลขานุการ
บทบาทหน้าที่คณะกรรมการอำนวยการ
ส่งเสริมสนับสนุนการขับเคลื่อนและผดุงรักษาระบบ
สร้างขวัญกำลังใจและพัฒนาบุคลากร
เป็นผู้นำในการผนึกผสานและบูรณาการภารกิจของสถานศึกษา
ประสานสัมพันธ์และสร้างความเข้มแข็งทีมประสาน+ทีมทำ+เครือข่าย
นิเทศ กำกับ ติดตาม และประเมินผล
โครงสร้างคณะกรรมการประสานงาน (ทีมประสาน)
รอง ผอ.รร./ครูที่ได้รับมอบหมายจาก ผอ.รร.
ประธานกรรมการ
หัวหน้าช่วงชั้น
กรรมการ
หัวหน้างานกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
กรรมการ
หัวหน้างานอนามัย
กรรมการ
ครูพยาบาล
กรรมการ
หัวหน้างานแนะแนว
กรรมการ/เลขานุการ
บทบาทหน้าที่คณะกรรมการประสานงาน
บุคลากรหลักในการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
ประสานงานระหว่างทีมนำ+ทีมทำ+หน่วยงานอื่นๆ
จัดทำเครื่องมือ สื่อ อุปกรณ์และพัฒนาบุคลากรในโรงเรียน
จัดประชุมคณะกรรมการทุกฝ่าย เพื่อหาแนวทางในการดูแลช่วยเหลือฯ
สรุปรายงานผลการดำเนินงาน
โครงสร้างคณะกรรมการดำเนินงาน (ทีมทำ)
หัวหน้าระดับชั้น
ประธานกรรมการ
หัวหน้าช่วงชั้น
กรรมการ
ครูที่ปรึกษา/ครูประจำชั้น
กรรมการ
ครูผู้สอน
กรรมการ
ครูแนะแนว
กรรมการ/เลขานุการ
บทบาทหน้าที่คณะกรรมการดำเนินงาน
ประสานงานผู้เกี่ยวข้องและประชุมชี้แจง
บันทึกหลักฐานการปฏิบัติงาน ประเมินผลและจัดทำรายงาน
ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับความต้องการของครูที่ปรึกษาและนักเรียน
ประชุมคณะกรรมการอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ
ดำเนินการดูแลให้ความช่วยเหลือตามขั้นตอนและกระบวนการฯ
การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล
การคัดกรองนักเรียน
การส่งเสริมและพัฒนานักเรียน
การป้องกันและแก้ไขปัญหา
การส่งต่อ
กระบวนการและขั้นตอน
การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล
(จัดทำเป็นข้อมูลสารสนเทศ)
1. การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล
การเยี่ยมบ้านนักเรียน
ข้อมูลจากแบบประเมินตนเอง (SDQ)
การคัดกรองนักเรียน
1. กลุ่มปกติ (ไว้ใจ)
2. กลุ่มเสี่ยง (ห่วงใย)
3. กลุ่มมีปัญหา (ใกล้ชิด)
4. กลุ่มพิเศษ
***กลุ่มพิเศษ ไม่ใช่ เด็กพิเศษ/เด็กพิการ***
2. การคัดกรองนักเรียน
ระเบียนสะสม
แบบประเมินตนเอง (SDQ)
แบบบันทึกผลการเรียน
การส่งเสริมและพัฒนานักเรียน
จัดกิจกรรมให้เด็กทุกกลุ่มได้รับการพัฒนาเต็มศักยภาพ
การจัดกิจกรรมโฮมรูม
กำหนดหัวข้อ
กำหนดวัตถุประสงค์
กำหนดแผนการจัดกิจกรรม
ดำเนินการจัดกิจกรรม
ประเมินผลการจัดกิจกรรม
บันทึกการจัดกิจกรรม
บรรลุวัตถุประสงค์
สรุปรายงานผล
- ครู นักเรียนคุ้นเคย
- สร้างทักษะชีวิต
- พัฒนาศักยภาพ
- ป้องกันแก้ไขปัญหา
- เทคนิคหลากหลาย
- นักเรียนมีส่วนร่วม
- บรรยากาศอบอุ่น
- เสริมแรง
- ปรับพฤติกรรม
ไม่
ใช่
3. กิจกรรมส่งเสริมและพัฒนานักเรียนทุกกลุ่ม
กิจกรรม จัดประชุมผู้ปกครองชั้นเรียน
กิจกรรมโฮมรูม
กิจกรรมต่างๆ เช่นชุมนุม ลดเวลาเรียน
การป้องกันและแก้ไขปัญหา
สร้างภูมิคุ้มกัน ป้องกัน และแก้ไขปัญหา �(กลุ่มเสี่ยงและกลุ่มมีปัญหา)
การป้องกันและแก้ไขปัญหา
4. กิจกรรมป้องกันและแก้ไขปัญหา
การให้การปรึกษาเบื้องต้น
การจัดกิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน
การจัดกิจกรรมสื่อสารกับผู้ปกครอง
การจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร
โดยจัดกิจกรรม
4. กิจกรรมป้องกันและแก้ไขปัญหา
การส่งต่อ
เกินความสามารถครูประจำชั้น/ครูที่ปรึกษา
โรงพยาบาล นักจิตแพทย์ � นักสังคมสงเคราะห์
5. การส่งต่อ
การส่งต่อภายใน
การส่งต่อภายนอก
โรงเรียนวัดดอนยอ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครนายก
ทักษะชีวิต
เป็นความสามารถของบุคคลที่จะจัดการกับปัญหาต่างๆ รอบตัวในสภาพสังคมปัจจุบันและเตรียมพร้อมสำหรับการปรับตัวในอนาคต
การจัดกิจกรรมเสริมสร้างทักษะชีวิต
องค์ประกอบของทักษะชีวิต
องค์ประกอบที่ 1 การตระหนักรู้และเห็นคุณค่า� ในตนเองและผู้อื่น
องค์ประกอบที่ 2 การคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจและ� แก้ไขปัญหาอย่างสร้างสรรค์
องค์ประกอบที่ 3 การจัดการกับอารมณ์และ � ความเครียด
องค์ประกอบที่ 4 การสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น
คำถามเพื่อการสะท้อน (R:Reflect)
-นักเรียนมีความรู้สึกอย่างไรบ้างที่เราได้เรียนรู้และทำงานร่วมกัน
คำถามเพื่อการเชื่อมโยง (C : Connect)
-ในช่วงที่ผ่านมา นักเรียนเคยมีความรู้สึกอย่างนี้เกิดขึ้นหรือไม่�แล้วทำอย่างไรกับความรู้สึกนั้น
คำถามเพื่อการปรับใช้ (A : Apply)
-ในโอกาสต่อไป ถ้าหากนักเรียนเกิดความรู้สึกนี้อีก นักเรียนจะมีวิธีการอย่างไรไม่ให้ความรู้สึกนี้รบกวนเราอีก
การคัดเลือกสถานศึกษา�เพื่อรับรางวัลระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
ครู... กับการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
“รักห่วงใยใกล้ชิดเพื่อศิษย์รัก เฝ้าฟูมฟักรักด้วยจิตคิดรักษา
ด้วยความซื่อถือรักไว้ให้ปัญญา เสริมเมตตาเป็นมิตรแท้ไม่แปรปรวน
ครูจึงเป็นผู้นำทางสร้างชีวิต เพื่อลูกศิษย์คิดสร้างสรรค์ไม่ผันผวน
ประกอบกรรมทำความดีไม่ตีรวน พูดชักชวนสานความฝันให้มั่นใจ
เยาวชนคนไทยในวันนี้ จำต้องมีผู้ดูแลคอยแก้ไข
คอยติดตามช่วยเหลือและห่วงใย อยู่ชิดใกล้เป็นแบบอย่างทางเจริญ
การดูแลช่วยเหลือเพื่อลูกศิษย์ เสริมชีวิตคิดก้าวหน้าพาสรรเสริญ
สร้างความหวังกำลังใจให้ก้าวเดิน แสนเพลิดเพลินเดินอยู่ได้ในสังคม
การรู้จักนักเรียนเพียรไต่ถาม ทุกโมงยามตามแก้ไขให้เหมาะสม
เฝ้าตามติดจิตสดใสไม่ตรอมตรม คนชื่นชมยกย่องมองครูดี
การคัดกรองลองส่งเสริมเติมความฝัน การป้องกันและแก้ไขใจผ่องศรี
การส่งต่อเติมนิสัยให้เปรมปรีดิ์ เทิดครูดี มีคุณธรรมเลิศล้ำเอย....
ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
เอกสารระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
SCAN เพื่อรับเกียรติบัตรได้รับการศึกษาดูงาน
ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน