น้ำมันดีเซล และน้ำมันเตา
62
สมรรถนะประจำหน่วย
สมรรถนะประจำหน่วย
แสดงความรู้เกี่ยวกับเการกลั่นน้ำมัน การกลั่นเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมี
น้ำมันดีเซลและน้ำมันเตา
จุดประสงค์การเรียนรู้
สาระการเรียนรู้
1. กระบวนการกลั่น
2. การกลั่นเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมี
1.อธิบายความหมายของการกลั่นน้ำมันได้
2.อธิบายกระบวนการกลั่นเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีได้
สมรรถนะประจำหน่วย
กิจกรรมเตรียมความพร้อม�สู่ประชาคมอาเซียน
ศึกษาค้นคว้ากระบวนการกลั่นน้ำมันในประเทศสมาชิกอาเซียนทั้ง 10 ประเทศ
4
70
สมบัติของน้ำมันดีเซล
1) ค่าซีเทน (Cetane Number)
2) การระเหยกลายเป็นไอ (Volatility)
3) ความหนืด (Viscosity)
4) เชื้อเพลิงที่สามารถหล่อลื่น (Fuel Lubricity)
5) จุดวาบไฟ (Flash Point)
น้ำมันดีเซล
4
71
6) จุดเดือด (Boiling Point)
7) ค่าความร้อน (Calorific Value)
8) ปริมาณกำมะถัน (Sulphur Content)
9) กากคาร์บอนที่ตกค้าง (Carbon Residue)
10) เถ้า (Ash)
11) เสถียรภาพทางความร้อน (Thermal Stability)
4
72
ชนิดของน้ำมันดีเซล
1) น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว
2) น้ำมันดีเซลหมุนช้า หรือเรียกว่า น้ำมันขี้โล้
ปัญหาประสิทธิภาพของน้ำมันดีเซล
1) ควันที่เกิดกับเครื่องยนต์
2) การปนเปื้อนของเชื้อเพลิงดีเซล
3) สีของเชื้อเพลิงดีเซลแปรเปลี่ยนไปตามแหล่งของน้ำมันดิบ
4) การผสมน้ำมันหล่อลื่นในเชื้อเพลิงดีเซลซึ่งเป็นวิธีปฏิบัติเพื่อ�เพิ่มความสามารถในการหล่อลื่นสำหรับปั๊มเชื้อเพลิงและหัวฉีด
4
73
การนำไปใช้งานและการเก็บรักษา
การนำไปใช้งาน
(1) ใช้ในงานทางการเกษตร เช่น เครื่องเกี่ยวข้าว เครื่องปลูกอ้อย รถไถ
(2) ใช้ในงานก่อสร้าง เช่น รถขุดดิน รถบรรทุกขนาดใหญ่�รถบดถนน รถโรยหิน รถเกลี่ยดิน รถแทรกเตอร์
(3) ใช้ในการขนส่ง เช่น รถยนต์ รถยนต์บรรทุกขนาดเล็ก�เครื่องกำเนิดไฟฟ้า เรือเดินทะเล
4
74
การเก็บรักษา
(1) เก็บไว้ในที่ที่มีอากาศระบายเป็นอย่างดี
(2) สถานที่เก็บน้ำมันดีเซลต้องไม่มีประกายไฟจากอุปกรณ์ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ที่ทำให้เกิดประกายไฟ
(3) ควรจัดเก็บให้พ้นจากแสงแดด
(4) ควรจัดเก็บโดยไม่ปะปนกับน้ำมันชนิดอื่น
(5) ควรจัดเก็บให้พ้นมือเด็กและต้องอยู่ในที่ปลอดภัยหากเกิดเพลิงไหม้ต้องมีอุปกรณ์ดับเพลิงให้พร้อมในการใช้งาน
4
75
4.3.1 สมบัติของน้ำมันเตา
1) ปริมาณเถ้า (Ash Content) ระดับของเถ้าจะอยู่ในช่วง 0.03-0.07% เถ้ามีผลต่อการกัดกร่อนที่ส่วนปลายของหัวเผา มีผลต่อการทำให้เกิดความเสียหายของวัสดุทนไฟในอุณหภูมิสูง และเกิดการกัดกร่อนและสกปรกของอุปกรณ์�ที่เกี่ยวข้อง
2) กากคาร์บอนที่เหลือหรือตกค้างอยู่ (Carbon Residue) จะบ่งบอกแนวโน้มของน้ำมันที่ตกตะกอนเป็นกากของแข็งที่ประกอบด้วยคาร์บอนบนผิวหน้าที่ร้อน
น้ำมันเตา
4
76
3) ปริมาณของน้ำ (Water Content) เมื่อมีการจัดส่งเป็นผลิตภัณฑ์�จะมีปริมาณของน้ำต่ำมาก
4) ความหนืด (Viscosity) คือ การวัดความต้านทานภายในของ�การไหล ความหนืดขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ โดยที่ความหนืดจะลดลงเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น
5) ความถ่วงจำเพาะ (Specific Gravity) กำหนดอัตราส่วนของน้ำหนักของปริมาตรที่กำหนดให้ของน้ำมันกับน้ำหนักของน้ำที่ปริมาตรเดียวกัน�ที่อุณหภูมิที่กำหนดให้
4
77
4.3.2 การเก็บรักษา
การจัดเก็บน้ำมันเตาควรจัดเก็บในถังทรงกระบอก เหนือพื้นดิน�หรือใต้ดินก็ได้ เพื่อให้เกิดความปลอดภัย และเป็นผลดีต่อสภาพแวดล้อม ควรทำ�การสร้างกำแพงล้อมรอบแท็งก์น้ำมันเพื่อป้องกันอุบัติเหตุจากการล้นทะลักจาก�แท็งก์น้ำมัน