ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟΚΛΙΝΟΥΣΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ.

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

18.5.2022

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

• Φαινόμενο κοινωνικής παθογένειας
• Επίδραση οικονομικής, αξιακής, υγιειονομικής κρίσης στην έκταση και ένταση νεανικής παραβατικότητας
• Προσωπικότητες σε πλήρη εξέλιξη και ανάπτυξη: αποφυγή στιγματισμού, διαφοροποίηση παρεμβάσεων
• Κίνδυνος κοινωνικού αποκλεισμού
• Αυξανόμενη εμπλοκή ανηλίκων σε παραβατικές, βίαιες συμπεριφορές
• Μείωση ηλικιακού ορίου
• Μέρος της άδηλης εγκληματικότητας
• Συσχετισμός σχολικής ‘απροσαρμοστικότητας’ και νεανικής παραβατικότητας
• Ενδοσχολικός εκφοβισμός
• Καταλυτικός ρόλος οικογενειακού περιβάλλοντος

​

Αιτιολογώντας τη νεανική παραβατικότητα

• Οικογένεια: δυσλειτουργικό οικογενειακό περιβάλλον, έλλειψη επικοινωνίας και κατάλληλων προτύπων, αποπροσανατολισμός

Φαινόμενα κακοποίησης, σεξουαλικής παρενόχλησης, παραμέλησης

• Εκπαίδευση: έλλειμμα στη μετάδοση κοινωνικών αξιών, στο σεβασμό προς το ‘άλλο’ και το ‘διαφορετικό’, ανταγωνιστικό σύστημα, (το σχολείο δεν είναι προστατευμένη ‘νησίδα’)
• Κοινωνικές παράμετροι: φτώχεια, ανεργία, κοινωνικός αποκλεισμός , ρατσισμός
• Πολιτισμικοί παράγοντες: έκθεση σε μοντέλα επιθετικής συμπεριφοράς, αποδοχή της επιθετικότητας ως μορφή συναισθηματικής έκφρασης και μεθόδου άσκησης ελέγχου στους άλλους
• ΜΜΕ, διαδίκτυο, βιντεοπαιχνίδια: προβολή υπέρμετρης και αδικαιολόγητης βίας, καταιγισμός εικόνων πορνογραφικού υλικού
• Ψυχολογικές παράμετροι: προσωπικότητα, χαμηλή αυτοεκτίμηση, διαταραχές της προσωπικότητας που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών
• Περιστασιακοί παράγοντες: απώλεια, αρρώστια, απόλυση
• Τάση μιμητισμού που αναπτύσσουν οι νέοι στη διαδικασία διαμόρφωσης της προσωπικότητάς τους

Το προφίλ των ανήλικων δραστών

• Σημαντικός αριθμός υπότροπων δραστών: μη αναχαίτιση παραβατικής συμπεριφοράς.
• Συχνότερες παραβάσεις σχετικά με κλοπές, ναρκωτικές ουσίες, ΚΟΚ, σωματικές βλάβες

​

• Πολλαπλά προβλήματα στο οικογενειακό περιβάλλον (κοινωνικά, οικονομικά, (κατά)χρησης ουσιών/αλκοόλ, ενδοοικογενειακής βίας,εγκληματικότητας)
• Συμμετοχή σε ομάδες: 14-18 ετών, χαμηλό κοινωνικοοικονομικό προφίλ χωρίς να αποκλείονται μεσαία και ανώτερα στρώματα), προβλήματα στη φοίτηση, εμπλοκή με εξαρτησιογόνες ουσίες, έλλειψη στόχων/προσδοκιών, ανήλικοι Ρομά, απόκτηση υλικού κέρδους ή επιβολή γοήτρου, αύξηση βίας, στοιχειώδης οργάνωση (πυρήνας/περιφερειακά μέλη), αναζήτηση αποδοχής, συναισθηματική κάλυψη(οικογένεια, σχολείο, γειτονιά), οικονομική στήριξη
• Αξιοποίηση μέτρων που δεν αποκόπτουν τον ανήλικο από οικογενειακό περιβάλλον (επιμέλεια υπηρεσίας ανηλίκων, επίπληξη, συνδιαλλαγή δράστη-θύματος, εξώδικη διευθέτηση συνεπειών).
• Αργοπορία στην απονομή δικαιοσύνης
• Η πλειονότητα είναι αγόρια

​

​

• Πανελλαδική έρευνα υπουργείου δικαιοσύνης 2009-2010

Ανήλικοι δράστες αδικημάτων�(Στατιστική Επετηρίδα Ελληνικής Αστυνομίας 2020) �

ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ:

​

• Γενετήσιας ελευθερίας

​

• Προσ. Ελευθερίας

​

• Ιδιοκτησίας

​

• Σωματικής ακεραιότητας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ:

• Ενδοοικογενειακή βία

​

• Ναρκωτικά

​

• Όπλα

​

​

​

​

• 80(10,3%)

​

• 200(1,8%)

​

• 3363(12%)

​

• 388(5%)

​

• 61(1%)

​

• 444(2,6%)

​

• 335(4,7%)

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Ειδικότερα…

• Ανθρωποκτονία με δόλο

​

• Βιασμός

​

• Σωματικές βλάβες

​

• Κλοπή

(στα ίδια ποσοστά διακεκριμένη, με διάρρηξη)

​

• Ληστεία

​

• Κλοπή μεταφορ. μέσου για βραχυχρόνια χρήση

​

• 16(5,6%)

​

• 32(15%)

​

• 363(5%)

​

• 1746(13%)

​

​

• 484(22,5%)

​

• 5(31%)

Κάποια περιστατικά…

06.05.2022 Ακρόπολη: Εξαρθρώθηκε συμμορία ανηλίκων - Λήστευαν περαστικούς με μαχαίρια 

Πολυμελής συμμορία, με μέλη ανήλικα κυρίως άτομα, που διέπρατταν συστηματικά κλοπές και ληστείες, κυρίως στην περιοχή της Ακρόπολης αλλά και σε Καλλιθέα, Νέα Σμύρνη και Παλαιό Φάληρο, εξαρθρώθηκε από την Υποδιεύθυνση Ασφάλειας Αθηνών… η δράση της συμμορίας ήταν συνεχής, τα μέλη της κυρίως ανήλικοι (ημεδαποί και αλλοδαποί), με εναλλαγή της σύνθεσής της κάθε φορά …Επισημαίνεται ότι κατά τη διάπραξη των ληστειών, χρησιμοποιούσαν ιδιαίτερη σκληρότητα και αφαιρούσαν με χρήση σωματικής βίας και απειλή μαχαιριού, σε όλες τις περιπτώσεις, αντικείμενα από τα θύματά τους. Μετά τη διάπραξη των ληστειών και των κλοπών, προέβαιναν στην άμεση διάθεση των κλοπιμαίων σε κλεπταποδόχους. Επιπρόσθετα, οι ανωτέρω κατηγορούμενοι έχουν συλληφθεί κατ’ επανάληψη, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, για την τέλεση παρόμοιων αδικημάτων https://www.alfavita.gr/koinonia/379758_akropoli-exarthrothike-symmoria-anilikon-listeyan-perastikoys-me-mahairia

​

 27/04/2022 Θεσσαλονίκη: Ξαφνική βεντέτα στον Εύοσμο – Βίντεο από «μάχες» σώμα με σώμα

Επικίνδυνες διαστάσεις παίρνουν συμπλοκές μεταξύ ανηλίκων στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης. Μέχρι στιγμής έχουν συλληφθεί τρεις 17χρονοι από τρία διαδοχικά επεισόδια τις ημέρες του Πάσχα. ..Τρεις μέρες μετά, τη δεύτερη μέρα του Πάσχα ακολούθησε νέα συμπλοκή με ξύλο έξω από σχολείο της περιοχής. Από τη συμπλοκή δύο 17χρονοι διακομίστηκαν τραυματισμένοι στο νοσοκομείο…Από την αστυνομία αποφασίστηκε να ληφθούν ειδικά μέτρα στην περιοχή. 

https://www.typosthes.gr/thessaloniki/280799_thessaloniki-xafniki-benteta-ston-eyosmo-binteo-apo-mahes-soma-me-soma

​

08.03.2022 Συλλήψεις μαθητών για επίθεση σε βάρος 16χρονου μετά τη λήξη ποδοσφαιρικού αγώνα 

Σε συλλήψεις τεσσάρων ανηλίκων προχώρησε η ΕΛΑΣ για επίθεση σε βάρος 16χρονου μετά τη λήξη του ποδοσφαιρικού αγώνα Ιωνικού-Παναιτωλικού, στο γήπεδο Νεάπολης Νίκαιας… ομάδα περίπου δεκαπέντε ατόμων, που φορούσαν χειρουργικές μάσκες, βγήκαν από το γήπεδο και κινήθηκαν απειλητικά εναντίον 16χρονου, που βρισκόταν στην πλατεία Σπάθα, μαζί με δύο ακόμα άτομα. Ο 16χρονος προσπάθησε να διαφύγει τρέχοντας, αλλά οι δράστες τον καταδίωξαν και κατάφεραν να τον ακινητοποιήσουν. Στη συνέχεια, αφού τον ρώτησαν για τις οπαδικές του προτιμήσεις, τον χτύπησαν και του αφαίρεσαν το κινητό τηλέφωνό του και την ταυτότητά του. Ο ανήλικος διακομίστηκε σε νοσοκομείο για την παροχή πρώτων βοηθειών.

https://www.alfavita.gr/koinonia/372716_syllipseis-mathiton-gia-epithesi-se-baros-16hronoy-meta-ti-lixi-podosfairikoy-agona

​

​

ttps://www.protothema.gr/greece/article/1225588/gerakas-asfuktiko-bouling-dehotan-o-13hronos-pou-pige-sholeio-me-aerovolo-ton-apeilousan-me-mahairies-leei-o-aderfos-tou/?utm_source=projectagora&utm_medium=contentdiscovery

Γέρακας: Ασφυκτικό μπούλινγκ δεχόταν ο 13χρονος που πήγε σχολείο με αεροβόλο - «Τον απειλούσαν με μαχαιριές», λέει ο αδερφός του 24.3.2022

Ο 13χρονος μαθητής γυμνασίου στον Γέρακα πήγε στο σχολείο  έχοντας στη τσάντα του ενα αεροβόλο όπλο με πλαστικές σφαίρες  προκειμένου να αμυνθεί, όπως ισχυρίζεται, στις απειλές που δεχόταν από μια συγκεκριμένη παρέα παιδιών.  Μόλις η διευθύντρια του σχολείου αντιλήφθηκε ότι ο 13χρονος οπλοφορούσε ακόμη και κατά τη διάρκεια του διαλείμματος κάλεσε την αστυνομία  η οποία ανέλαβε την υπόθεση. Ο 13χρονος έδωσε κατάθεση και συνελήφθη αλλά με εντολή εισαγγελέα αφέθηκε ελεύθερος ενώ το ίδιο συνέβη και με τους γονείς του σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία για παραμέληση ανήλικου. Η κοινωνική λειτουργός που πήγε στο σχολείο συμβούλευσε την οικογένεια και τους καθηγητές να μην τιμωρήσουν τον 13χρονο καθώς πρόκειται για ένα παιδί ήπιων τόνων που έφτασε στα όρια από τη βίαιη συμπεριφορά που δεχόταν.

https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/372408_anamorfotiko-metro-se-mathitria-gia-akraio-bullying-se-symmathitria-tis-me 03.03.2022

​

Αναμορφωτικό μέτρο σε μαθήτρια για ακραίο bullying σε συμμαθήτριά της με αυτισμό

Το αναμορφωτικό μέτρο της ανάθεσης επιτήρησης σε Εταιρεία Προστασίας Ανηλίκων, αποφάσισε ΔικαστήριοΑνηλίκων της Θεσσαλονίκης για μαθήτρια γυμνασίου για bullying σε συμμαθή-τριά της με αυτισμό.  Η μαθήτρια φέρεται να δημιούργησε ψεύτικο προφίλ σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τα στοιχεία συμμαθήτριάς της και αναρτούσε άσεμνο υλικό, το οποίο συνοδευόταν από υβριστικά σχόλια συμμαθητών - χρηστών του διαδικτύου, με συνέπεια η παθούσα να υφίσταται αδιανόητο bullying.

Το Δικαστήριο την έκρινε ένοχη, για εξύβριση μέσω διαδικτύου με ρατσιστικά χαρακτηριστικά, Η υπόθεση εκτυλίχθηκε πριν από 2,5 χρόνια, όταν το 15 ετών - σήμερα - θύμα, ξεκίνησε να φοιτά στην Α' Γυμνασίου. Όταν ο διευθυντής του Γυμνασίου αντιλήφθηκε τι είχε γίνει κάλεσε ην μητέρα του κοριτσιού στο σχολείο και ακολούθησε καταγγελία στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ.

​

​

�

​

https://www.thestival.gr/eidiseis/dikastika/thessaloniki-anilikoi-diakinoysan-fwto 24/03/2022

​

Θεσσαλονίκη: Ανήλικοι διακινούσαν φωτογραφίες με την ημίγυμνη συμμαθήτριά τους

Ύστερα από καταγγελία στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος, η υπόθεση ερευνήθηκε και έφτασε στο ακροατήριο του Μονομελούς Δικαστηρίου Ανηλίκων Θεσσαλονίκης, όπου παραπέμφθηκαν σε δίκη τέσσερα ανήλικα εκείνη την περίοδο άτομα, στην πλειονότητά τους συμμαθητές της παθούσας, διότι προέκυψε ότι διακίνησαν το συγκεκριμένο υλικό. το Δικαστήριο τούς έκρινε ένοχους και τούς τιμώρησε με την ποινή της επίπληξης

https://parallaximag.gr/epikairotita/cheiropedes-se-mathites-gymnasiou-ekviazan-kai-epairnan-chrimata-apo-symmathitries

​

Χειροπέδες σε μαθητές Γυμνασίου – Εκβίαζαν και έπαιρναν χρήματα από συμμαθήτριές τους 14.2.2022

Κατηγορούμενοι για εκβίαση συνελήφθησαν δύο μαθητές Γυμνασίου στη Λάρισα, οι οποίοι με την απειλή «αποκάλυψης προσωπικών μυστικών» το τελευταίο εξάμηνο αποσπούσαν μικρά χρηματικά ποσά από δύο 14χρονες συμμαθήτριές τους, στο ίδιο σχολικό συγκρότημα. Οι δύο μαθητές Γυμνασίου, 15 και 13 ετών αντίστοιχα συνελήφθησαν, ενώ μαζί τους συνελήφθησαν και οι γονείς τους, κατηγορούμενοι για παραμέληση εποπτείας. Τα δύο αγόρια το τελευταίο εξάμηνο απέσπασαν 1.000 ευρώ από τη μία 14χρονη και άλλα 500 ευρώ από τη δεύτερη 14χρονη. Ο «εκβιασμός» έγινε αντιληπτός από τον πατέρα της μίας 14χρονης που παρατήρησε αλλαγή στη συμπεριφορά της με αφορμή το θέμα των χρημάτων.

​

​

​

​

​

​

​

https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/381518_sok-sti-thessaloniki-mathitis-lykeioy-katigoreitai-gia-biasmo-symmathitrion-toy

Σοκ στη Θεσσαλονίκη: Μαθητής Λυκείου κατηγορείται για βιασμό συμμαθητριών του

Σε μια σοκαριστική καταγγελία προχώρησαν δύο μαθήτριες της Γ' Λυκείου, σε σχολείο της Θεσσαλονίκης. Οι μαθήτριες κατήγγειλαν έναν 17χρονο για βιασμό τον Σεπτέμβριο και Οκτώβριο του 2021.

Σύμφωνα με το grtimes.gr , οι δύο καταγγέλλουσες μαθήτριες της Γ' Λυκείου απευθύνθηκαν στην Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων Θεσσαλονίκης της ΕΛ.ΑΣ., καταγγέλλοντας πως ο 17χρονος μαθητής τις απείλησε πως θα τους συμβεί κακό αν δεν συνευρεθούν μαζί του.

Οι δύο μαθήτριες γνώριζαν τον 17χρονο μέσα από κοινές παρέες καθώς τον καιρό εκείνο φοιτούσαν στο ίδιο σχολείο.

Κατά τη διάρκεια της απολογίας του, ο ανήλικος αρνήθηκε την κατηγορία του βιασμού κατά συρροή που του αποδίδεται. Ισχυρίστηκε ότι η μία καταγγέλλουσα ήθελε να τον εκδικηθεί επειδή την είχε απορρίψει ερωτικά, ενώ η δεύτερη τον κατήγγειλε για προσωπικούς της λόγους.

Μετά την απολογία του, ανακρίτρια και εισαγγελέας τον άφησαν ελεύθερο υποχρεώνοντας τον να ακολουθήσει το παραπάνω αναμορφωτικό μέτρο, μέχρι τη διεξαγωγή της δίκης.

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

�Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα Παιδιών: Σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού(άρθρο 3)�Η σύλληψη, κράτηση ή φυλάκιση ενός παιδιού πρέπει να είναι έσχατο μέτρο και να είναι της μικρότερης δυνατής χρονικής διάρκειας (άρθρο 37)�Εισαγωγή μέτρων χωρίς ανάγκη προσφυγής στη δικαιοσύνη, σχετικών κυρίως με την επιμέλεια, την καθοδήγηση και την επιτήρηση, την τοποθέτηση σε οικογένεια, τα προγράμματα γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης (άρθρο 40)�Προστασία των παιδιών από την παράνομη χρήση ναρκωτικών και ψυχότροπων ουσιών(άρθρο 33)�Δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης της γνώμης του (παιδιού) σχετικά με οποιοδήποτε θέμα που το αφορά, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις του παιδιού ανάλογα με την ηλικία του και με το βαθμό της ωριμότητάς του (άρθρο 12) �Ελληνικό Σύνταγμα (Άρθρο 21) : Προστασία παιδικής ηλικίας�Οικογενειακό δίκαιο: Η μέριμνα των ανηλίκων είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων. Οι γονείς ενισχύουν το παιδί να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του , συνεργάζονται με το σχολείο, ζητούν τη συνδρομή υπηρεσιών.�Εκπαιδευτική νομοθεσία (ν. 1566/85, ν.4692/2020): Στόχοι εκπαιδευτικού συστήματος, συνεργασία σχολικού και οικογενειακού περιβάλλοντος, πρόληψη/αντιμετώπιση αντικοινωνικής συμπεριφοράς-ενδοσχολικού εκφοβισμού. �

Διαφορετική αντιμετώπιση ανήλικων δραστών

• Παράκαμψη ‘παραδοσιακού’ ποινικού συστήματος
• 1.Σκοπιμότητα: διαπαιδαγώγηση και ειδική στήριξη λόγω ηλικίας και ανωριμότητας-αποτροπή υποτροπής
• 2.Χρησιμοποιούμενα μέσα, μη αμιγώς ποινικά

​

​

• Εκδίκαση: Δικαστήρια ανηλίκων
• Ακόμη και τα μέτρα καταστολής λειτουργούν (και) ως πρόληψη

​

​

​

Η ποινική αντιμετώπιση

• Αναμορφωτικά –θεραπευτικά μέτρα: ανήλικοι 12-18 ετών : ανάλογα με βαρύτητα πράξης, προσωπικότητα και βιοτικές συνθήκες ανηλίκου
• Περιορισμός σε ειδικά καταστήματα κράτησης νέων: ανήλικοι > 15 ετών, βαριά αδικήματα (κακουργήματα, άσκηση βίας, κατά της ζωής), ειδικά αιτιολογημένη η παραπομπή
• Δυνατότητα αποχής από την ποινική δίωξη (πλημμελήματα, εκτίμηση περιστάσεων/ προσωπικότητας, ακρόαση ανηλίκου)

​

Αναμορφωτικά-θεραπευτικά μέτρα

• Επίπληξη
• Υπεύθυνη επιμέλεια (γονείς, επιμελητές/ριες ανηλίκων)
• Αναδοχή
• Συνδιαλλαγή, εξώδικη διευθέτηση (επανορθωτική δικαιοσύνη, ειρηνική επίλυση συγκρούσεων, ευθύνη για μη υποτροπή, έκφραση σκέψεων, συναισθημάτων από θύμα)
• Αποζημίωση
• Παρακολούθηση προγραμμάτων (κοινωνικά, κυκλοφοριακής αγωγής)
• Κοινωφελής εργασία
• Ίδρυμα αγωγής
• Παρακολούθηση θεραπευτικού προγράμματος, παραπομπή σε θεραπευτικό κατάστημα (ψυχική/οργανική διαταραχή, εξάρτηση από αλκοόλ, ναρκωτικές ουσίες, Η/Υ)

​

​

Οι ανήλικοι που στερούνται την ελευθερία τους (καταστήματα κράτησης νέων)

​

• Παραβατικότητα και όχι εγκληματικότητα – αποφυγή στιγματισμού
• Σκοπιμότητα ποινής (σωφρονισμός, επανένταξη)
• Κατοχυρωμένα δικαιώματα όπως εκπαίδευση, υγεία, ψυχαγωγία, προστασία από κάθε μορφή βίας
• Ίδρυση σχολικών μονάδων, ΣΔΕ, ΔΙΕΚ, εκπαίδευση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, τμήματα ελληνικής γλώσσας. Φοίτηση ανηλίκων που είχαν αποκοπεί από το σχολικό περιβάλλον

Η ευθύνη των γονέων

• Παράλειψη παρεμπόδισης από τέλεση αξιόποινης πράξης

​

Ο ρόλος της οικογένειας στην εκδήλωση αποκλίνουσας συμπεριφοράς

• Οικοδόμηση κοινωνικής ταυτότητας και προσωπικής εικόνας
• Γονείς: ‘σημαντικοί άλλοι’ που λειτουργούν με τρόπο καθοριστικό στην ανάπτυξη της περί Εαυτού εικόνας του παιδιού (έπαινος, αρνητική κρίση ή υποβάθμιση της αυτοεκτίμησης), πρότυπα μίμησης με την καθημερινή προβολή του συγκεκριμένου τρόπου ζωής
• Οι χαρακτηρισμοί των γονέων, η ‘ετικετοποίηση’ διευκολύνει τις πιθανότητες μελλοντικής επανάληψης παραβατικότητας(υποτροπής)
• Αφομοίωση αξιακού κώδικα
• Διαμόρφωση ηθικής συμπεριφοράς

​

​

Επίδραση χαρακτηριστικών οικογένειας

• Άσχημες συνθήκες διαβίωσης
• Πολιτισμική ετερότητα οικογένειας – περιθωριοποίηση
• Ελλιπής άμεση ή έμμεση γονεϊκή εποπτεία ανάλογα με την ηλικία και ωριμότητα του παιδιού που εμποδίζουν τις διεργασίες εσωτερίκευσης αξιών και στάσεων(αδιαφορία για εξω-οικογενειακές δραστηριότητες, ασυνεπείς μέθοδοι πειθαρχίας, χαλαρός γονεϊκός έλεγχος, απορριπτική συμπεριφορά, μη συναισθηματική διαθεσιμότητα)
• Υπερβολική αυστηρότητα, σωματική τιμωρία: ανταποδοτική επιθετικότητα
• Ενδοοικογενειακές συγκρούσεις, βία
• Στέρηση αγάπης, υποστήριξης: εξωτερίκευση θυμού, προσέλκυση γονεϊκού ενδιαφέροντος
• Γονεϊκή εγκατάλειψη, απόρριψη, ταπείνωση και κοινωνική απομόνωση
• Παραβατικό γονεϊκό πρότυπο, εξοικείωση με παραβατικές συμπεριφορές

​

​

​

​

​

​

Ενδοοικογενειακή κακοποίηση

• Ιστορικό κακοποίησης κατά την παιδική ηλικία (διαγενεακή μεταφορά)

​

• Η θυματοποίηση σε νεαρή ηλικία συγκαταλέγεται στα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια με την εκδήλωση βίαιης συμπεριφοράς στην οικογένεια αναπαραγωγής

​

Μορφές ενδοοικογενειακής κακοποίησης

• Ενεργητική (σωματική, συναισθηματική και σεξουαλική κακοποίηση)
• Παθητική ( παραμέληση η οποία μπορεί να προκαλέσει βλάβη της ψυχικής και σωματικής υγείας)

Σωματική κακοποίηση: κλίμακα βίαιων μορφών συμπεριφοράς από σπρώξιμο, "ελαφρό" ξυλοδαρμό μέχρι άγριο ξυλοδαρμό και μπορεί να έχει ως συνέπειες από απλές κακώσεις και ορατούς μώλωπες μέχρι και το θάνατο �Σωματική παραμέληση: υποσιτισμός, αφυδάτωση, φτωχή προσωπική υγιεινή, έλλειψη απαιτούμενης ιατροφαρμακευτικής και προσωπικής φροντίδας, κακές συνθήκες διαβίωσης, κακόβουλη παραβίαση των οικογενειακών υποχρεώσεων κ.λ.π� Σεξουαλική κακοποίηση : σεξουαλική επίθεση(θωπείες, ασέλγειες, απόπειρα βιασμού, βιασμός κ.α), σεξουαλική κατάχρηση και εκμετάλλευση(πορνογραφία, μαστροπεία κ.α)� Ψυχολογική κακοποίηση: εξυβρίσεις, απειλές, ειρωνική, εριστική και υποτιμητική συμπεριφορά, προσβάλλει την αυτοπεποίθηση, αυξάνει την εξάρτηση, προκαλεί φόβο, συναισθήματα ανασφάλειας, υποτίμησης και εξευτελισμού. κ.α � Συναισθηματική παραμέληση αδιαφορία για τις συναισθηματικές ανάγκες των παιδιών, έλλειψη προσοχής και παροχής ερεθισμάτων, μη διαθεσιμότητα για φροντίδα, επίβλεψη, προστασία, στοργή, αγάπη, ασφάλεια, αναγνώριση, πνευματική ανάπτυξη.�Παραμέληση: αποτυχία γονέα να εξασφαλίσει επαρκή τροφή, στέγη, ρουχισμό, περίθαλψη, επιτήρηση και προστασία από κινδύνους.

Συνέπειες

• Εμφανείς σωματικές συνέπειες, συμπεριφορικά προβλήματα, διαταραγμένη συναισθηματική-αντιληπτική και κοινωνική ανάπτυξη και σωματικές αναπηρίες.
• Η σοβαρότητα των επιπτώσεων εξαρτάται από τη χρονιότητα της κακοποίησης.
• Αποστασιοποίηση, άρνηση, αποφυγή, παθητικότητα αλλά ταυτόχρονα και εγρήγορση προκειμένου να εντοπιστεί ο κίνδυνος ή να αποφύγουν τους γονείς τους, φόβος, ανορεξία, μειωμένη ικανότητα ανοχής, παρορμητικότητα, έλλειψη εμπιστοσύνης, χαμηλή αυτοεκτίμηση, επιθετικότητα, απειθαρχία, προβολή της οργής και του θυμού σε άλλα άτομα όπως δάσκαλοι, συνομήλικοι ή ακόμη και στον ίδιο τον εαυτό, έλλειψη ελέγχου, ανάγκη για άμεση ικανοποίηση, τάση στο να προκαλούνται οι άλλοι
• Εμφάνιση μαθησιακών προβλημάτων, μειωμένη ικανότητα προσαρμογής στο σχολικό περιβάλλον, χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση με τάσεις εγκατάλειψης του σχολείου, άτακτη φοίτηση, σχολική διαρροή�

Οι συνέπειες της συζυγικής/συντροφικής κακοποίησης στα παιδιά

​

Αύξηση πιθανοτήτων να βιώσουν και τα ίδια κακοποίηση

Έμμεση/δευτερογενής θυματοποίηση:

συμπτώματα τραύματος ( εφιάλτες), συναισθήματα άγχους, φόβου, ενοχής ή ντροπής, ταύτιση είτε με το δράστη είτε με το θύμα, έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους άλλους, δυσκολία δημιουργίας και διατήρησης κοινωνικών δεσμών, χαμηλή σχολική επίδοση, εκδήλωση αντικοινωνικής ή και παραβατικής συμπεριφοράς από μικρή ηλικία

Σύνδρομο ‘αμέτοχου θεατή’

​

Θεσσαλονίκη: Ελεύθερος ο 17χρονος που τραυμάτισε τον πατριό του επειδή κακοποιούσε τη μητέρα του

https://www.alfavita.gr/koinonia/377419_thessaloniki-eleytheros-o-17hronos-poy-traymatise-ton-patrio-toy-epeidi-kakopoioyse

18.04.2022 - 09:12

Ελεύθερος, με εντολή εισαγγελέα, αφέθηκε ο 17χρονος που συνελήφθη στην Πυλαία Θεσσαλονίκης, με την κατηγορία ότι επιτέθηκε και τραυμάτισε με μαχαίρι τον 36χρονο πατριό του, επειδή, όπως ανέφερε, κακοποιούσε τη μητέρα του.

• Για την περίπτωσή του ορίστηκε δικάσιμος για τον προσεχή Ιούνιο, στο Μονομελές Δικαστήριο Ανηλίκων Θεσσαλονίκης. Σε βάρος του είχε σχηματιστεί δικογραφία από την αστυνομία για ενδοοικογενειακή βία, απείθεια και παράβαση του νόμου περί όπλων.

Ο 36χρονος διακομίστηκε σε νοσοκομείο, όπου νοσηλεύεται εκτός κινδύνου, ενώ δικογραφία σχηματίστηκε και σε βάρος του, η οποία αναμένεται να διαβιβαστεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών.

Στις 11 το βράδυ του Σαββάτου το κέντρο της Άμεσης Δράσης Θεσσαλονίκης δέχτηκε καταγγελία για ενδοοικογενειακό επεισόδιο στην περιοχή της Πυλαίας. Αστυνομικοί, που έλαβαν εντολή να μεταβούν στο σημείο, αντίκρισαν έναν νεαρό να κινείται ύποπτα σε κοντινή απόσταση από το στίγμα του επεισοδίου. Του ζήτησαν να σταματήσει και εκείνος άρχισε να τρέχει. Τον συνέλαβαν λίγα μέτρα μακρύτερα.

Τότε εκείνος παραδέχτηκε ότι μαχαίρωσε τον πατριό του. Οδηγήθηκε στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής όπου και κρατείται. Απέδωσε την πράξη του στη βίαιη συμπεριφορά που επιδείκνυε ο 36χρονος πατριός του προς την 43χρονη μητέρα του.

Αργότερα έγινε γνωστό ότι ο 18χρονος είχε επιτεθεί με μαχαίρι στον 36χρονο πατριό του και του κατάφερε περίπου δέκα χτυπήματα. 

Κοινωνική προστασία

• Κοινωνική συμμετοχή όλων των φορέων: της πολιτείας, περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης, σχολικής κοινότητας, οικογένειας, κοινωνίας των πολιτών και κάθε ιδιώτη

Ενημέρωση/ευαισθητοποίηση πληθυσμού: Σημαντικός ρόλος ΜΜΕ στην πρόληψη (προβολή θετικής συνεισφοράς νέων, έλεγχος στην προβολή χρήσης βίας, πορνογραφίας και κατανάλωσης ναρκωτικών ουσιών) «Οδικός χάρτης" προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών, και ειδικότερα των ανήλικων παραβατών. Αποφυγή υπερ-έκθεσης στα ΜΜΕ.

Ενίσχυση κρατικών και ιδιωτικών Φορέων παιδικής προστασίας με σκοπό να εντοπίζουν περιπτώσεις ανηλίκων που βρίσκονται σε κίνδυνο και να προβαίνουν σε αναγκαίες παρεμβάσεις

Παροχή κινήτρων για θετικές δράσεις

και αποφυγή της βίας.

Υλοποίηση προγραμμάτων σε τοπικές κοινότητες

• Η στιγματιστική διαδικασία μειώνει

τη δυνατότητα προσαρμογής και

ικανοποίησης κοινωνικών αναγκών

(εργασία, συγγενικό/φιλικό

περιβάλλον).Απόρριψη-αντίδραση

Διασφάλιση εξόδου από παραβατικότητα: ένταξη

σε όλες τις πτυχές του κοινωνικού περίγυρου

(εκπαίδευση, εργασία, ψυχαγωγία, δημιουργική

ενασχόληση, συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων)

​

​

​

​

​

​

ΓΑΪΤΗΣ Γ.

Πρόληψη-Αντιμετώπιση σχολικής διαρροής/άτακτης φοίτησης

• Τα αγόρια εγκαταλείπουν με μεγαλύτερη συχνότητα την εκπαίδευση
• Η διαφορετική πολιτισμική προέλευση, η μειωμένη αυτοεκτίμηση, τα προβλήματα φυσικής και ψυχικής υγείας, η ύπαρξη μαθησιακών διαταραχών αλλά και η χρήση ουσιών σχετίζονται με μακροχρόνια απουσία από το σχολείο

​

Η πρόληψη

• Αφανής, μακροχρόνια, δεν ποσοτικοποιείται, δεν μετριέται, δεν μπορούμε να δούμε τον πραγματικό της αντίκτυπο
• Πρωτογενής πρόληψη: σύνολο ανηλίκων, περιορισμός πιθανότητας εκδήλωσης παραβατικής συμπεριφοράς

Μέτρα κοινωνικής πολιτικής (βελτίωση συνθηκών διαβίωσης), οικογενειακής πολιτικής (ενίσχυση θεσμού οικογένειας, πρόληψη και αντιμετώπιση ενδοοικογενειακής βίας), κέντρα νεότητας, αθλητικά κέντρα (καταπολέμηση κοινωνικής απομόνωσης και αποξένωσης), στελέχωση σχολείων με ψυχολόγους/κοινωνικούς λειτουργούς. Η οικογένεια ως φορέας κοινωνικοποίησης συμβάλλει στην καλλιέργεια της υπακοής και του σεβασμού στους νόμους

• Δευτερογενής πρόληψη: ανήλικοι σε βάσιμο κίνδυνο εκδήλωσης παραβατικής συμπεριφοράς (ενδοοικογενειακές συγκρούσεις, άσχημες συνθήκες διαβίωσης, συναναστροφές)

Υποστηρικτικοί φορείς, επιμελητές/ριες ανηλίκων, εταιρίες προστασίας ανηλίκων

• Τριτογενής πρόληψη: ανήλικοι παραβάτες, κοινωνική επανένταξη, αποτροπή υποτροπής. Αποκατάσταση των σχέσεων με τους γονείς και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας

​

Αναμορφωτικά/θεραπευτικά-σωφρονιστικά μέτρα

Υποστήριξη από και στην οικογένεια

• Ουσιαστική επικοινωνία με παιδιά, σχέσεις εμπιστοσύνης, κάλυψη συναισθηματικών αναγκών – Αναζήτηση βοήθειας.
• Στήριξη σε οικογένειες με οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα για διασφάλιση κατάλληλου οικογενειακού περιβάλλοντος
• Στήριξη οικογενειών με προβλήματα παραβατικότητας των ανήλικων μελών τους
• -Μείωση της κοινωνικής απομόνωσης με την

ένταξη κάθε οικογένειας στον κοινωνικό ιστό

της ευρύτερης οικογένειας.

• Σχολές γονέων
• Συνεργασία οικογένειας σχολείου

​

​

​

​

​

​

​

Προσέγγιση ενδοσχολικού εκφοβισμού

Τι ονομάζουμε σχολικό εκφοβισμό?

​

​

• Κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική, ασύμμετρη και (επαναλαμβανόμενη) βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές/ριες από συμμαθητές/ριές τους
• Δυσαναλογία δύναμης: Οι δράστες χαρακτηρίζονται «ισχυροί» και αντλούν όφελος, ευχαρίστηση, υλικές απολαβές, κύρος. Οι αποδέκτες είναι οι «αδύναμοι» και δεν μπορούν να προστατέψουν τον εαυτό τους
• Διαχωρισμός εκφοβισμού από διαχειρίσιμες συγκρούσεις μεταξύ των παιδιών
• Αναγνωρίστηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως πρόβλημα Δημόσιας Υγείας (W.H.O. , 1996,1998)  
• Εμπλέκονται: δράστης/ες, αποδέκτης/ες, παιδιά θεατές, εκπαιδευτικοί, γονείς

Κάποια εμπειρικά δεδομένα

Στην Ελλάδα

• 2012* Ένα στα τρία παιδιά έχουν βιώσει ή/και έχουν εμπλακεί σε ενδοσχολικό εκφοβισμό. Η αδυναμία να αντιδράσουν, η ευασθησία και η εθνικότητα είναι δείκτες ευαλωτότητας των παιδιών να υποστούν εκφοβισμό
• 2022** 6 στους 10 δηλώνουν ότι έχουν δεχθεί εκφοβισμό πριν την ενηλικίωσή τους
• Μόνο 2 στους 5 ζήτησαν βοήθεια για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, με τους γονείς να αποτελούν την 1^η  τους επιλογή (ποσοστό 18%) και τους εκπαιδευτικούς να αποτελούν τη 2η επιλογή (με ποσοστό μόλις 6%)
• Το σχολείο φαίνεται να είναι ο κυρίαρχος χώρος εμφάνισης συμπεριφορών εκφοβισμού
• Το 70% θεωρεί ότι τα παιδιά επιζητούν την προσοχή με αυτή τη συμπεριφορά εκφοβισμού
• Τελευταίο τετράμηνο 2021 (1056-Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS «Το Χαμόγελο του Παιδιού»): Έχει διαχειριστεί κατά μέσο όρο 2 περιστατικά ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού ανά σχολική μέρα.

• � 

​

​

​

​

​

​

​

*ευρωπαϊκή έρευνα που συντόνισε Το Χαμόγελο του Παιδιού

** Focus Bari, για «Το Χαμόγελο του Παιδιού»

Μορφές Σχολικού Εκφοβισμού

• Σωματικός: τραυματισμοί, γροθιές, κλοτσιές.
• Συναισθηματικός: απειλές, εκβιασμοί, διάδοση κακόβουλων και ψευδών φημών, περιπαικτικές εκφράσεις για αναπηρία, εθνικότητα, σεξουαλικό προσανατολισμό
• Ψυχολογικός: σκόπιμη απομόνωση ή αγνόηση, άσκηση επιρροής σε συνομήλικους ώστε να αισθανθούν αντιπάθεια για κάποιο συγκεκριμένο παιδί
• Λεκτικός: κοροϊδίες, βρισιές, σαρκασμός, ειρωνεία, προσβολές, αγενή σχόλια, παρατσούκλια, χειρονομίες .
• Ηλεκτρονικός: μέσω Η/Υ, κινητών τηλεφώνων ή άλλων ηλεκτρονικών συσκευών, αποστολή απειλητικού και υβριστικού υλικού μέσω e-mail, τηλεφώνων ΜMS, SMS, μέσων κοινωνικής δικτύωσης, χρήση ή παραποίηση προσωπικών δεδομένων
• Σεξουαλικός: ανεπιθύμητο άγγιγμα, χυδαία γράμματα και εικόνες, ανήθικες χειρονομίες μέχρι και σοβαρές σεξουαλικές επιθέσεις
• Με ρατσιστικά κίνητρα: λεκτική, συναισθηματική ή/και σωματική βία που προσβάλει το θύμα για την καταγωγή, την κοινωνική/οικονομική κατάσταση, τη διαφορετικότητα

Αιτιολόγηση: πολυπαραγοντικό μοντέλο

​

Kοινωνικοί παράγοντες (άσχημες συνθήκες διαβίωσης, χαμηλό βιοτικό επίπεδο, βίαιες σχέσεις στην οικογένεια), πολιτισμικές αξίες (έκθεση σε μοντέλα επιθετικής συμπεριφοράς), ψυχολογικές παράμετροι (προσωπικότητα δράστη-αποδέκτη, χαμηλή αυτοεκτίμηση), περιστασιακοί παράγοντες κ.α

�Oι συνέπειες για το παιδί που εκφοβίζεται

• Πολλαπλές συνέπειες στην ανάπτυξη και συμμετοχή στην κοινωνική/σχολική ζωή
• Χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, ανασφάλεια, αδυναμία επίλυσης προβλημάτων, καταθλιπτικά στοιχεία, αίσθημα μοναξιάς, αίσθηση πανικού, χαμηλές σχολικές επιδόσεις, απουσίες στο σχολείο, φόβος να χρησιμοποιηθεί το κινητό ή το e-mail, τάσεις αυτοκτονίας.
• Σε πολύ βίαια περιστατικά μπορεί το θύμα να χρειαστεί νοσηλεία, ή και, στην έσχατη περίπτωση, να χάσει την ίδια του τη ζωή.
• Έχουν σημειωθεί περιστατικά όπου το θύμα είτε κατά τη σχολική του ζωή είτε μετέπειτα «παίρνει τον νόμο στα χέρια του» με ένοπλη επίθεση στο σχολείο όπου φοιτά ή φοιτούσε
• Τα παιδιά δράστες απολαμβάνουν την επίδειξη δύναμης, αυτοεπιβεβαιώνονται μέσα από την επιβολή σε άλλους
• Αυξημένα επίπεδα σχολικού στρες, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοκτονικός ιδεασμός απαντώνται και στους θύτες

​

Ο κύκλος της βίας

• Πιθανή εναλλαγή δράστη/αποδέκτη
• Τα παιδιά που εκφοβίζουν μπορεί τα ίδια να έχουν κακοποιηθεί, να θέλουν να τραβήξουν την προσοχή ή να γίνουν αποδεκτά και δημοφιλή, να μεταφέρουν το έλλειμμα χαράς, την ανασφάλεια, τη δυστυχία που νιώθουν στους άλλους.
• Καθένας και καθεμία μπορεί να γίνουν στόχος εκφοβιστικής συμπεριφοράς όχι γιατί έχουν κάνει κάτι λανθασμένο αλλά γιατί είναι διαφορετικοί
• Τα παιδιά-θεατές ακόμη και αν δεν εμπλέκονται, είναι συνυπεύθυνα να αποκτήσουν το θάρρος της γνώμης τους και να μιλήσουν.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Η εμπλοκή του σχολείου

Το σχολείο…

• Επηρεάζεται από τις εξελίξεις και τα χαρακτηριστικά του ευρύτερου περιβάλλοντος
• Ενθαρρύνει τη δημοκρατική συμμετοχή στην καθημερινότητα του συμπεριληπτικού σχολείου
• Διαμορφώνει την ιδιότητα ενεργού πολίτη στον κοινωνικό περίγυρο
• (Συν)αποδοχή και (συν)διαμόρφωση κανόνων κοινής ζωής
• Το παράδειγμα του σχολικού κανονισμού: αξίες συναίνεσης, σεβασμού, δικαιοσύνης, αλληλεγγύης, διαλόγου, ανάπτυξη ατομικής ευθύνης απέναντι στο κοινωνικό σύνολο
• Ενδυναμώνει μαθητές/ριες στην άσκηση των δικαιωμάτων τους
• Παρακολουθεί συστηματικά τη φοίτηση, ενημερώνει τους γονείς για την προστασία και την υποστήριξη των παιδιών και των οικογενειών τους
• Συνεργάζεται με την οικογένεια για την πρόληψη αντικοινωνικών συμπεριφορών, τη διαχείριση μαθησιακών/συναισθηματικών δυσκολιών των παιδιών, την υποστήριξη παιδιών/οικογενειών
• Αξιολογεί την αδυναμία ή άρνηση επικοινωνίας γονέων
• Μεριμνά για συνθήκες ασφάλειας στο χώρο του σχολείου και ενδιαφέρεται για τις συνθήκες διαβίωσης των παιδιών εκτός σχολείου (ν.3500/2006)
• Προάγει την ένταξη και συμπερίληψη όλων των παιδιών στο χώρο της σχολικής κοινότητας
• Συνεργάζεται με υποστηρικτικές δομές και Φορείς

​

Τα παιδαγωγικά εργαλεία που αξιοποιεί το σχολείο για την πρόληψη και αντιμετώπιση αποκλίνουσας συμπεριφοράς

• Εφαρμογή κατάλληλων προγραμμάτων και παιδαγωγικών κατευθύνσεων σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες του σχολείου
• Αξιοποίηση αφιερωμάτων σε παγκόσμιες ημέρες (δικαιωμάτων του παιδιού, δικαιωμάτων παιδιών με αναπηρία, ασφαλούς πλοήγησης στο διαδίκτυο, κατά του ενδοσχολικού εκφοβισμού κ.α)
• Υλοποίηση προληπτικών, επιμορφωτικών και συμβουλευτικών δράσεων για την ενδυνάμωση της αυτοεκτίμησης των παιδιών και την ενεργό συμμετοχή τους στα σχολικά δρώμενα. Καλλιέργεια κοινωνικών δεξιοτήτων (π.χ ενσυναίσθηση)
• Αξιοποίηση παιδαγωγικών μέτρων (παρατήρηση, επίπληξη, αποβολή, αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος υπό προϋποθέσεις, με συγκεκριμένη παιδαγωγική σκοπιμότητα)
• Παροχή συμβουλευτικής και ψυχολογικής στήριξης (ΣΣΖ, ΣΚ, ειδικό επιστημονικό προσωπικό)
• Λήψη μέτρων για την πρόληψη, αποτροπή και αντιμετώπιση του ενδοσχολικού εκφοβισμού)
• Υλοποίηση σχολικής διαμεσολάβησης:

εκπαίδευση στην ειρηνική επίλυση συγκρούσεων

• Σύνταξη σχολικού κανονισμού
• Λειτουργία μαθητικών κοινοτήτων

​

​

Η συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια

• Οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης στη σχολική κοινότητα
• Πληροφόρηση του σχολείου για καταστάσεις που επηρεάζουν αρνητικά τη συμπεριφορά των παιδιών και τους λόγους απουσιών
• Μείωση αιφνιδιασμού εκπαιδευτικών λόγω καθυστερημένης πληροφόρησης
• Πληροφόρηση γονέων για πιθανές μαθησιακές δυσκολίες, συμπεριφορά, επίδοση, φοίτηση
• Ενημέρωση γονέων για τη λειτουργία του σχολείου αλλά και για τις υποχρεώσεις τους.
• Προαγωγή της πρόληψης, αποτελεσματική αντιμετώπιση αποκλίνουσας συμπεριφοράς
• Ανάχωμα στη μαθητική διαρροή, τη νεανική παραβατικότητα, τον ενδοσχολικό εκφοβισμό κ.α

​

Η επικοινωνία με γονείς

​

• Ενθάρρυνση ποιοτικής και τακτικής επικοινωνίας
• Ενημέρωση για τη φιλοσοφία, τις Αρχές, τον κανονισμό του σχολείου, τις υποχρεώσεις τους ως προς τη φοίτηση, την ευθύνη τους για τη συμπεριφορά, την αναγκαιότητα συνεργασίας για το ‘συμφέρον’ των παιδιών
• διάγνωση δυσκολιών, πραγματικών λόγων αδιαφορίας ή ανάρμοστης συμπεριφοράς
• εντοπισμός (και πρόληψη σε αρχική εκδήλωση) παραβατικής συμπεριφοράς

​

• Επικοινωνία κατ΄ιδίαν με γονείς νέων μαθητών/ριών για υπεύθυνη και εχέμυθη πληροφόρηση

​

• Διοργάνωση συναντήσεων, ομιλιών, ημερίδων κ.λ.π σχετικά με θέματα που αφορούν την ασφάλεια, τα δικαιώματα, την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών κ.λ.π
• Λειτουργία Σχολών Γονέων

​

• Παρότρυνση για συμμετοχή στα θεσμικά όργανα

​

Οι γονείς

• Ευθύνονται για την τακτική παρακολούθηση της φοίτησης των μαθητών/τριών (Όποιος έχει την επιμέλεια ή την πραγματική φροντίδα του ανηλίκου και παραλείπει την εγγραφή ή την εποπτεία του ως προς τη φοίτηση τιμωρείται με ποινή φυλάκισης μέχρι δύο (2) έτη και χρηματική ποινή)
• Ενημερώνουν το σχολείο άμεσα για τους λόγους απουσίας των παιδιών
• Προάγουν την επικοινωνία με το σχολείο

Υποστηρικτικοί φορείς

​

​

• Επιτροπή Διεπιστημονικής Υποστήριξης (ΕΔΥ), ειδικό επιστημονικό προσωπικό
• ΚΕΔΑΣΥ : αξιολόγηση εκπαιδευτικών αναγκών, συμβουλευτική (εκπαιδευτικοί, γονείς), υποστήριξη σχολείου, ενημέρωση.
• Παρατηρητήριο Πρόληψης και Διαχείρισης κρίσεων – Ομάδες Υποστήριξης (ΔΔΕ) – Οργανωτική Ομάδα (ΠΔΕ)
• Υπηρεσίες, Κέντρα Πρόληψης Δήμων (π.χ Σείριος)
• Κέντρα Ψυχικής Υγείας
• Ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Διαπεριφερειακό Δίκτυο για την ασφάλεια στο Διαδίκτυο
• ΕΠΑΘ (παραβατικότητα ανηλίκων
• Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (197, 1107)
• Χαμόγελο του Παιδιού (1056)
• «Μαζί για το Παιδί» (11525)
• Τηλεφωνική Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306
• Συνήγορος του Πολίτη (213 1306 600) –Δικαιώματα Παιδιού
• Εισαγγελία ανηλίκων
• Δ/νση Δίωξης ηλεκτρ. Εγκλήματος-Αιτήματα για ενημέρωση

​

​

ΟΚΑΝΑ Οργανισμός Κατά των Ναρκωτικών (1031)

Δίκτυο υπηρεσιών :

• Προγράμματα πρόληψης των εξαρτήσεων

Κέντρα Πρόληψης : ενδυνάμωση, υποστήριξη και εκπαίδευση των νέων για την υιοθέτηση μιας θετικής στάσης ζωής

ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σε σχέση με τις εξαρτήσεις και τις εξαρτητικές συμπεριφορές

συμβουλευτική υποστήριξη της οικογένειας και ενίσχυση του γονεϊκού ρόλου

ευαισθητοποίηση της εκπαιδευτικής κοινότητας και υποστήριξη παιδαγωγικού ρόλου

πληροφόρηση, ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση της ευρύτερης κοινότητας

​

• Θεραπεία εξαρτημένων ατόμων
• Υπηρεσίες μείωσης της βλάβης

Άμεση Κοινωνική Παρέμβαση για παραβάτες χρήστες παράνομων ουσιών (13-18 ετών και 18-24 ετών που συλλαμβάνονται για 1η φορά)

• Μονάδα κοινωνικής επανένταξης
• Δομές ΟΚΑΝΑ

​