5 of 37

ΒΗΡΥΛΛΙΟ Be

Η βήρυλλος (πυριτικό ορυκτό του βηρυλλίου και του αργιλίου) ήταν γνωστή από παλιά, καθώς και μερικές ποικιλίες της που είναι πολύτιμοι λίθοι (π.χ. σμαράγδι). Η λέξη βήρυλλος προέρχεται από την Ινδία.
Ανακαλύφθηκε το 1798

(tovima)

Αν και στη συνηθισμένη του μορφή δεν είναι παρά ένα σκουρόχρωμο μέταλλο και μάλιστα ελαφρύ , η φύση ανακατεύοντάς το με μερικά άτομα χρωμίου και βαναδίου στο κρυσταλλικό τους πλέγμα μπορούν να δώσουν καταπράσινα σμαράγδια. Αν μπει αργίλιο προκύπτουν οι πολύτιμες πέτρες που ονομάζονται «ακουαμαρίν».

6 of 37

ΒΟΡΙΟ Β

Ο βόραξ, ένυδρο αλάτι του βορίου με νάτριο, ήταν γνωστός στον αρχαίο κόσμο και το χρησιμοποιούσαν στην παρασκευή του γυαλιού. Το όνομα βόριο οφείλεται ακριβώς στο ότι το στοιχείο απομονώθηκε από το βόρακα, η ονομασία του οποίου προέρχεται από το αραβικό buraq.
Ανακαλύφθηκε το 1808

(wikipedia)

7 of 37

ΑΝΘΡΑΚΑΣ C

Πήρε το όνομά του από την λατινική του ονομασία carbon που σημαίνει ξυλοκάρβουνο.

Γραφίτης (wikipedia) Ακατέργαστο διαμάντι (wikipwedia)

8 of 37

ΑΖΩΤΟ Ν

Το όνομα το έδωσε ο Lavoisier από την ελληνική λέξη ζωή και το στερητικό -α-. Ήθελε να τονίσει ότι αυτό το συστατικό του αέρα -αντίθετα από το οξυγόνο- δε συντηρεί τη ζωή, γιατί δεν μπορεί να απορροφηθεί με τη μοριακή του μορφή από τους περισσότερους οργανισμούς . Το αγγλικό όνομα προέρχεται από το λατινικό nitrogenium (νιτρογόνον).

(Δοξαστάκης)

Ανακαλύφθηκε το 1772

9 of 37

ΟΞΥΓΟΝΟ Ο

Οξύ + γίγνεσθαι, καθώς το στοιχείο αυτό το θεωρούσαν απαραίτητο για το σχηματισμό κάθε οξέος (σήμερα ξέρουμε ότι δεν ισχύει αυτό).
Ανακαλύφθηκε το 1774
(Δοξαστάκης)

10 of 37

ΦΘΟΡΙΟ F

Το όνομα προτάθηκε από τον A. Ampere το 1810 και προέρχεται από την ελληνική λέξη φθορά. Τόνιζε την ισχυρή διαβρωτική επίδραση του στοιχείου (ή μάλλον των ενώσεών του που ήταν τότε γνωστές) στα διάφορα υλικά ή άλλη εκδοχή για την προέλευση του είναι από την αγγλική λέξη fluo = ρέω, κυλάω.
Ανακαλύφθηκε το 1771

Υγρό φθόριο φθορίτης (wikipedia)

11 of 37

NEO Ne

Το όνομα αυτό έδωσε ο Ramsay, όταν ανακάλυψε ένα νέο αέριο (μετά το αργό) στον ατμοσφαιρικό αέρα.
Ανακαλύφθηκε το 1898

Λάμπα με Νe (wikipedia)

12 of 37

NATΡΙΟ Νa

Το στοιχείο πήρε το όνομα νάτριο επειδή βρίσκεται στη σόδα και το αραβικό όνομα της σόδας ήταν natrum. Επίσης και η αρχαία ελληνική λέξη νίτρον σχετίζεται με τις ενώσεις του νατρίου.
Ανακαλύφθηκε το 1807

(wilipedia)

13 of 37

MΑΓΝΗΣΙΟ Μg

Πήρε το όνομά του από τη μαγνησία λίθο. Μ‘ αυτό το όνομα ήταν γνωστό από την αρχαιότητα το λευκό μαλακό ορυκτό στεατίτης, που προέρχονταν από τη Μαγνησία της Θεσσαλίας.
Ανακαλύφθηκε το 1775

14 of 37

ΑΡΓΙΛΙΟ Ή ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ Al

Το όνομα προέρχεται από την άργιλο (ένυδρο πυριτικό αλάτι του στοιχείου), στην οποία περιέχεται το στοιχείο και η οποία ήταν γνωστή από την αρχαιότητα ως αγγειοπλαστική ύλη (πηλός). Το όνομα της αργίλου πρέπει να προέρχεται από το ελληνικό επίθετο (του οποίου η ρίζα ανάγεται στην αρχαία ινδική) αργός = λαμπερός, λευκός αλλά και ταχύς. Ή κατά άλλη εκδοχή για το όνομά του: από το alumen = στυπτηρία.
Ανακαλύφθηκε το 1827

(wikipedia)

15 of 37

ΠΥΡΙΤΙΟ Si

Είναι συστατικό του πυριτόλιθου. Ο πυριτόλιθος ή πυρίτης λίθος γνωστός από την αρχαιότητα διότι χρησίμευε στην παρασκευή εργαλείων ήδη κατά την παλαιολιθική εποχή. Το όνομα του πυρίτη λίθου (στον οποίο περιέχεται το οξείδιο του στοιχείου) προέρχεται από τη λέξη πυρ = φωτιά. Να σημειωθεί εδώ ότι ο πυριτόλιθος είναι η τσακμακόπετρα. Το σύμβολό του προέρχεται από το λατινικό silex = πυριτόλιθος.
Ανακαλύφθηκε το 1823

(οργανικό πυρίτιο wikipedia) (κρύσταλλος χαλαζία SiO2-wikipedia)

16 of 37

ΦΩΣΦΟΡΟΣ F

Φως + φέρω, διότι εκπέμπει φως στο σκοτάδι (φωσφορισμός).
Ανακαλύφθηκε το 1669

(wikipedia)

17 of 37

ΘΕΙΟ S

Προγενέστερη μορφή του είναι το (ομηρικό) θέειον (καπνοί). Το σύμβολό του προέρχεται από το βιβλικό του όνομα sulphur.
Η ζωή στη Γη οφείλει πολλά και στο χημικό στοιχείο που ονομάζεται θείο, αν και αυτό δεν είναι ευρέως γνωστό. Εχουν γίνει πειράματα όπου προσπάθησαν να προσομοιώσουν την κατάσταση που μπορεί να επικρατούσε στον πλανήτη μας προτού εμφανιστεί η ζωή. Υδρόθειο, αμμωνία, απλά μόρια που περιείχαν άνθρακα, όπως η φορμαλδεΰδη, μπόρεσαν σε ακραίες συνθήκες θερμοκρασίας και ροής ενέργειας, όπως στην περίπτωση ενός κεραυνού ή της έκρηξης ενός ηφαιστείου, να δώσουν καινούργιες ενώσεις που αποδείχθηκαν θεμελιώδεις για την εμφάνιση και τη διατήρηση της ζωής. Μια τέτοια συγκυρία παρήγαγε αμινοξέα και αυτά μπορούσαν κάλλιστα στη συνέχεια να γίνουν οι δομικοί λίθοι των ζωντανών οργανισμών. Με τη βοήθεια θειωδών πετρωμάτων έχουν καταλήξει οι γεωλόγοι πως πριν από 2,4 εκατομμύρια χρόνια ελάχιστο οξυγόνο υπήρχε στη Γη και πολλοί οργανισμοί αντλούσαν την ενέργειά τους από θειώδεις ουσίες. Πριν όμως από 2,1 εκατομμύρια χρόνια τα πράγματα άλλαξαν και το οξυγόνο επικράτησε.(Γαλβαδάς Άλκης ΤΟΒΗΜΑ)

(tovima)

18 of 37

ΧΛΩΡΙΟ Cl

Χλωρός = κιτρινοπράσινος, όνομα που οφείλεται στο χρώμα του ίδιου του (αερίου) στοιχείου. Ανακαλύφθηκε το 1784
Αέριο χλώριο (wikipedia)

Περίπου 40 εκατομμύρια τόνοι τον χρόνο αερίου χλωρίου παράγονται με ηλεκτρόλυση πυκνού διαλύματος αλατιού σε νερό, αφού είναι γνωστό ότι το αλάτι αποτελείται από νάτριο και χλώριο. Ταυτόχρονα παράγεται και καυστική σόδα (ΝαΟΗ). Από εκεί και πέρα το χλώριο χρησιμοποιείται για την κατασκευή πλαστικού (PVC), απολυμαντικών διαλυμάτων, διαλυτών και λευκαντικών, ιδιαίτερα στη βιομηχανία του χαρτιού. Η τελευταία αυτή ιδιότητα, να αποχρωματίζει και να λευκαίνει, έπαιξε μεγάλο ρόλο στη βιομηχανική επανάσταση του 18ου αιώνα στην Αγγλία (ξεκίνησε το 1786 από τον ίδιο τον James Watt, ως εργοστασιάρχη), όπου η λεύκανση του μαλλιού και του βαμβακιού ήταν ως τότε μια πολύ επίπονη εργασία και γινόταν, απαράλλακτα όπως και στη ρωμαϊκή εποχή, σε μεγάλα βαρέλια με τη χρήση των ούρων των ίδιων των εργατών, οπότε καταλαβαίνει ο καθένας τι συνθήκες επικρατούσαν…(Γαλβαδάς Άλκης ΤΟΒΗΜΑ)

19 of 37

ΑΡΓΟ Ar

Αργός = αδρανής (από 'δω και η αργία), και εκφράζει τη χημική αδράνεια του στοιχείου.
Ανακαλύφθηκε το 1894

(wikipedia)

20 of 37

ΚΑΛΙΟ Κ

Η ποτάσα, (ανθρακικό κάλιο) γνωστή από την αρχαιότητα που την έπαιρναν από στάχτη φυτών. Η αραβική λέξη για τη στάχτη αυτή ήταν al-qali (αλκάλια),ενώ η επίσης αραβική λέξη qalaj είχε τη σημασία του καμένος, αποτεφρωμένος. Από αυτές τις λέξεις προήλθε το όνομα του στοιχείου, επειδή αυτό βρίσκεται στις στάχτες των φυτών. Ανακαλύφθηκε το 1807
(φωτο wikipedia)

21 of 37

AΣΒΕΣΤΙΟ Ca

Πήρε το όνομά του από τον ασβέστη όπου αποτελεί και συστατικό του. Η λέξη της αρχαίας ελληνικής τίτανος σήμαινε κάποια λευκή γη, σκόνη (ίσως τη γύψο). Ασβεστος τίτανος δηλαδή τίτανος που δεν έχει σβήσει, ήταν ο κοινός ασβέστης. Σιγάσιγά έμεινε μόνο το επίθετο (άσβεστος) ως όνομα του υλικού.
Ανακαλύφθηκε το 1808

22 of 37

ΧΡΩΜΙΟ Cr

Xρώμα, και οφείλεται στη μεγάλη ποικιλία χρωμάτων των ενώσεων του στοιχείου.
Aνακαλύφθηκε το 1797

23 of 37

ΜΑΓΓΑΝΙΟ Μn

Ο πυρολουσίτης (διοξείδιο του μαγγανίου) ήταν γνωστός από την αρχαία εποχή, αλλά μέχρι τον 18ο αιώνα όλα τα ορυκτά του μαγγανίου θεωρούντο ως ορυκτά του μαγνησίου ή και του σιδήρου (μόλις το 1774 ο C.W. Scheele έδειξε ότι ο πυρολουσίτης περιείχε ένα άγνωστο ως τότε μέταλλο). Έτσι, ο πυρολουσίτης ονομαζόταν μαύρη μαγνησία ή και ψευδής μαγνήτης, αφού έμοιαζε με ορυκτό του σιδήρου αλλά δεν είχε μαγνητικές ιδιότητες. Ο αναγραμματισμός της λέξης magnesia σε manganesa, που πρέπει να έγινε κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους, δημιούργησε τη ρίζα από την οποία προήλθε το όνομα του μετάλλου. (Δημήτρης Παπακωνσταντίνου)

24 of 37

ΣΙΔΗΡΟΣ Fe

Πήρε το όνομά του από την λατινική λέξη ferrum

(uoa.geo)

(Wikipedia )

25 of 37

ΧΑΛΚΟΣ Cu

Το σύμβολο προέρχεται από το λατινικό Cuprum που ήταν και το ρωμαϊκό όνομα της Κύπρου που φημιζόταν για τα ορυχεία χαλκού.

26 of 37

ΨΕΥΔΑΡΓΥΡΟΣ Zn

Αν και ο ορείχαλκος (κράμα χαλκού και ψευδαργύρου) ήταν γνωστός από την αρχαιότητα, το καθαρό μέταλλο απομονώθηκε μόλις κατά τον 17ο αιώνα. Πάντως η λέξη ψευδάργυρος (προφανώς: ψευδής, ψεύτικος άργυρος) συναντάται στα "Γεωγραφικά" του Στράβωνα (1ος αιώνας π.Χ.). Το σύμβολο προέρχεται πιθανόν από το γερμανικό του όνομα Zin (Δημήτρης Παπακωνσταντίνου)

27 of 37

ΑΡΣΕΝΙΚΟ As

Το όνομα αυτό χρησιμοποιήθηκε αρχικά στην ελληνική για την κίτρινη σανδαράχη (θειούχος ένωση του στοιχείου, στην οποία φαίνεται να υπάρχει και αναφορά του Αριστοτέλη). Το όνομα είναι λέξη ανατολικής προέλευσης, και ανάγεται στο περσικό zarniq = χρυσός, αυτός που έχει το χρώμα του χρυσού. Κατά μια άλλη εκδοχή από το φύλο αρσενικό (οι αρχαίοι Ελληνες πίστευαν ότι τα μέταλλα έχουν φύλο).(Δημήτρης Παπακωνσταντίνου)
1250

28 of 37

ΒΡΩΜΙΟ Br

Bρώμος = δυσοσμία, δόθηκε στο στοιχείο εξ αιτίας της δυσάρεστης διαπεραστικής οσμής του.
Aνακαλύφθηκε το 1826

29 of 37

ΑΡΓΥΡΟΣ Ag

Το όνομα προέρχεται από το ελληνικό επίθετο (του οποίου η ρίζα ανάγεται στην αρχαία ινδική από όπου και η λατινική λέξη argentum) αργός = λαμπερός, λευκός. Το όνομα έχει σχέση προφανώς με τη λαμπρότητα και το χρώμα του μετάλλου.

30 of 37

ΙΩΔΙΟ Ι

Από την ελληνική λέξη ιώδης = αυτός που έχει το χρώμα του ίου, δηλ. της βιολέτας. Το όνομα αυτό οφείλεται στο ιώδες χρώμα των ατμών του στοιχείου.
Ανακαλύφθηκε το 1811

31 of 37

ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΣ ΠΛΑΤΙΝΑ Pt

Ονομάστηκε λευκός χρυσός γιατί ανακαλύφτηκε μεν σε χρυσοφόρα κοιτάσματα, αλλά το χρώμα του ήταν λευκό. Το σύμβολό του προέρχεται από το λατινικό platina = μικρός άργυρος.
Ανακαλύφθηκε το 16^ο αιώνα

32 of 37

ΧΡΥΣΟΣ Au

Το σύμβολο προέρχεται από το λατινικό aurum, τη λατινική του ονομασία. Το αγγλικό gold προέρχεται από το αρχαίο geolo = κίτρινο.

33 of 37

ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΣ Ηg

Επειδή το στοιχείο αυτό (γνωστό από την αρχαιότητα) μοιάζει στο χρώμα με τον άργυρο, αλλά βρίσκεται σε υγρή κατάσταση, τόσο οι Ελληνες όσο και οι Ρωμαίοι το ονόμαζαν ρευστό άργυρο ή υγρό άργυρο ή και υδράργυρο. Το αγγλικό όνομα από τον πλανήτη Ερμή (Mercury).

34 of 37

ΜΟΛΥΒΔΟΣ Pb

Το σύμβολο προέρχεται από τη λατινική λέξη plumbum. Το όνομα προέρχεται προφανώς από την αρχαία ελληνική λέξη μόλυβδος, λέξη υπό την οποία συγχεόταν για πολλούς αιώνες κάθε μαλακή, μαύρη ορυκτή ύλη, η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για γραφή.

35 of 37

ΟΥΡΑΝΙΟ U

Από το όνομα του πλανήτη Ουρανού, η ανακάλυψη του οποίου ήταν πρόσφατη την εποχή που ο M.H. Klaproth έπλασε το όνομα του στοιχείου. Είναι το στοιχείο που έχει το βαρύτερο άτομο μεταξύ των φυσικών στοιχείων.

36 of 37

Την Πέμπτη 14 Νοεμβρίου ξεκίνησε από τη Ρωσία με προορισμό τη Βαλτιμόρη των Ηνωμένων Πολιτειών το πλοίο με το τελευταίο φορτίο επεξεργασμένου ουρανίου. Σφραγίστηκε έτσι το τέλος μιας συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Αμερικής που είχε κρατήσει 20 χρόνια. Με την HEU Purchase Agreement είχε συμφωνηθεί η Ρωσία, έχοντας υπερεπάρκεια υπερεμπλουτισμένου ουρανίου (High Enriched Uranium, HEU), κατάλληλου για τη γόμωση καταστρεπτικών πυρηνικών κεφαλών, να επεξεργαστεί 500 τόνους από αυτό μετατρέποντάς το σε απλά εμπλουτισμένο, κατάλληλο για να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο στους αμερικανικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που είναι εγκαταστημένοι σε διάφορες Πολιτείες. Το 10% της συνολικής ενέργειας των Αμερικανών έβγαινε από αυτήν τη σε πρώτη ανάγνωση απίστευτη συμφωνία. Που είχε γίνει το 1993, όταν η Ρωσία ζητούσε βοήθεια για να σταθεί στα πόδια της και οι Αμερικανοί φοβούνταν ότι πεινασμένοι επιστήμονες και προσωπικό με πρόσβαση στο πυρηνικό υλικό θα το πουλούσαν αδιαφορώντας σε ποια χέρια θα έπεφτε. Τώρα ο πρόεδρος Πούτιν θεώρησε ότι αυτή η συμφωνία σηματοδοτούσε μια κακομοιριά του παρελθόντος απαράδεκτη για το υπερήφανο ρωσικό έθνος και δεν την ανανέωσε. Εχοντας ξοδέψει λίγο περισσότερο από το μισό ουράνιο, το επεξεργασμένο και κατάλληλο για χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές, αλλά με τις τιμές πεσμένες αυτή την εποχή λόγω του συμβάντος στη Φουκουσίμα, οι Ρώσοι αρνήθηκαν να βγάλουν κάτι παραπάνω από τα 17 δισ. δολάρια που τους απέφερε ως χθες η συμφωνία.
Το ουράνιο βρίσκεται με τη μορφή μεταλλεύματος στη γη και πρέπει προτού χρησιμοποιηθεί να απαλλαγεί από τις προσμείξεις, αλλά και πάλι τότε παίρνεις ένα οξείδιο του ουρανίου, που περιέχει δύο ισότοπα, το ουράνιο-235 και το ουράνιο-238. Οι βόμβες και οι αντιδραστήρες χρειάζονται ουράνιο-235, που όμως είναι μόλις στο 0,71%, ενώ το υπόλοιπο 99,28% είναι ουράνιο-238. Ετσι χρειάζεται να γίνει ο λεγόμενος εμπλουτισμός με ουράνιο-235, ο οποίος επιτυγχάνεται με φυγοκεντρικά μηχανήματα.

1 of 37

2 of 37

3 of 37

4 of 37