„ZAJRZYJMY DO HISTORII � GMINY ŻYRAKÓW”

Franciszek Stachnik- Poseł na Sejm

Urodził się w rodzinie chłopskiej w Galicji 10.10.1895r. Podczas I wojny światowej służył w armii Cesarstwa Austriackiego. Dostał się do niewoli rosyjskiej. W 1918 zaciągnął się do Wojska Polskiego. Był właścicielem gospodarstwa Woli Żyrakowskiej. W 1930 uzyskał mandat posła na Sejm III kadencji z okręgu Jasło. Trzy lata później pozbawiony immunitetu i więziony w Tarnowie. W 1937 współorganizował strajki chłopskie w Galicji. Należał do Batalionów Chłopskich, był delegatem rządu RP na powiat dębicki. W grudniu 1944 aresztowany przez UB, po kilkunastu miesiącach zwolniony. Od 1947 do 1952 ponownie sprawował mandat posła na Sejm z okręgu Gorlice.

W naszej gminie było wielu ludzi, którzy walczyli podczas II wojny światowej, poniższe osoby są związane z Wolą Żyrakowską. �Byli to m.in.:.�- Józefa Marcisz,�- Franciszek Marcisz - - PS. ,,Jastrząb”,�- Mateusz Serafin,�- Władysław Zaręba,�- Franciszek Dziadowiec - - PS. ,,Sierp”,�- Jan Ziobro - - PS. „Klon”�- Karol Koziara - - PS. ,,Wilk”,�- Franciszek Dziurgot ,�- Edward Dziurgot - - PS. ,,Jabłonka”,�- Jan Ćwik - - PS. ,,Dąb”,�- Franciszek Stachnik - - PS. ,,Nowacki”,�- Tadeusz Ciemiorek,�- Stefan Zawiślak - - PS. ,,Maczuga”,�- Franciszek Trojan - - PS. ,,Dym”,�- Józef Stachnik - - PS. ,,Czarny”,�- Bolesław Gil - - PS. ,,Grom”,�

Józefa Marcisz

Urodzona 10.07.1913r.- żona żołnierza AK. Sztab V Pułku Strzelców Konnych z Dębicy stacjonował u Marciszów po mobilizacji, która nastąpiła 24 sierpnia 1939 r. W dniach od 24 do 26 sierpnia 1939 r. żywiła sztab V Pułku Strzelców Konnych z Dębicy. Później nastąpił wymarsz pułku na II wojnę światową. Zmarła 16.12.1980r.

Franciszek Marcisz - PS. ,,Jastrząb’’

Urodziny 07.08.1911r. Żołnierz AK. Udział w akcji dywersyjnej placówki Korzeniów ,,Kartacz’’ ,,68’’ 26.09.1939r. Oddał własny budynek na kwaterę sztabu V Pułku Strzelców Konnych w Dębicy. Zmarł 23.04.1976r.

Mateusz Serafin

Urodzony 24.09.1912r. w Górze Motycznej – Żołnierz Ochrony Pogranicza. Udział w II wojnie światowej. Odznaczony za działalność wojenną odznaką Korpusu Ochrony Pogranicza. Zmarł 30.07.1997r.

Władysław Zaręba

Urodzony 11.11.1915r. – żołnierz Wojska Polskiego. Działalność – udział w kampanii wrześniowej. Od 24.04.1940r. do 15.08.1941r. więzień obozów jenieckich w Niemczech. Czynny udział w walkach na Zachodzie /Tobruk/ w armiach sojuszniczych /Francja/. Zmarł 25.02. 1989r.

Franciszek Dziadowiec - PS. ,,Sierp”,

Urodzony 04.10.1919r. - żołnierz AK. Udział w walkach z okupantem: placówki Korzeniów „Kartacz” „68”, 1944r. – w ramach akcji „Burza” – udział w II zgrupowaniu AK/Centralne Lotnicze Służby Powietrzne/. Zmarł 06.10.2014r.

Jan Ziobro – � PS. „Klon”

Urodzony 01.10.1908r. – żołnierz rezerwy. W latach 1942-1944 działacz Ruchu Oporu, kapral. Udział w walkach placówki Korzeniów „Kartacz” „68” – zastępca dowódcy Plutona II „Waga”. Odznaczony Krzyżem Partyzanckim i Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945r. Zmarł 09.11.2000r.

Karol Koziara � - PS. ,,Wilk”,

Urodzony 11.03.1917r. – żołnierz AK. Służba w Placówce Korzeniów „Kartacz” „68” jako sanitariusz. Wykonywał również zadania bojowe zlecone przez przełożonych. Zmarł 28.12.1974r.

Franciszek Dziurgot

Urodzony 26.05.1914r. żołnierz Wojska Polskiego. Jako rezerwista powołany do V Pułku Strzelców Konnych. Czynny udział w wojnie obronnej 1939r. /Zawiercie, Tarnowskie Góry, Tomaszów Lubelski/. Zmarł 29.11.2000r.

Edward Dziurgot - PS. ,,Jabłonka”,

Urodzony 24.01.1921r. – oficer szkoleniowy AK. Kapitan Placówki Korzeniów „Kartacz” „68”, ubezpieczenie zrzutu broni przez aliantów /Łączki Kucharskie/, działalność wywiadowcza na kolei w Dębicy

Jan Ćwik – �PS. ,,Dąb”,

Urodzony 06.01.1914r. – żołnierz AK – podoficer szkoleniowy – dowódca Plutonu II „WAGA”. Był to pluton dywersyjny. Służba w placówce Korzeniów „Kartacz” „68”. Organizator działalności konspiracyjnej. Zmarł 28.09.1996r.

Franciszek Stachnik - PS. ,,Nowacki”,

Urodzony 10.10.1895r. działacz ruchu ludowego. W latach 1940 – 1942 pierwszy komendant Batalionów Chłopskich „Roch”. Od 1942r. delegat administracji cywilnej rządu londyńskiego na powiat dębicki. Poseł na Sejm II RP w latach 1930 – 1935. Ponownie poseł na Sejm w latach 1947 – 1952. W 1935r. aresztowany na 6 miesięcy. W 1944r. wyrokiem sądu wojskowego skazany na 8 lat więzienia. Zwolniony na mocy amnestii 30.12.1945r. Zmarł 01.07.1981r.

Tadeusz Ciemiorek

Urodzony 16.11.1912r. – żołnierz WP - /piechota/ - zasadnicza służba wojskowa we Lwowie w latach 1937 – 1938. Czynny udział w wojnie obronnej Lwowa w 1939r. Były członek Gminnego Zarządu Kombatantów w Żyrakowie. Zmarł 19.09.1998r.�����

Stefan Zawiślak –� PS. ,,Maczuga”

Urodzony 01.01.1921r. – kapral – dowódca II drużyny Plutonu „Waga” placówki Korzeniów „Kartacz” „68”. Udział w akcjach bojowych m.in. w Podolu, Bobrowej, Straszęcinie, w lasach Braciejowej na polanie Kałużówka. W 1945r. wcielony do Wojska Polskiego. Zmarł 01.01.1958r. oznaczony pośmiertnie Krzyżem Walecznym.

Franciszek Trojan –� PS. ,,Dym”

Urodzony 23.03.1919r. – żołnierz AK. Czynny udział w akcjach dywersyjnych w Bobrowej i Nagoszynie. Należał do placówki Korzeniów „Kartacz” „68” od 13.09.1944r. Walczył w szeregach II zgrupowania w akcji „Burza” – region „Kałużówka – Południk”.

Józef Stachnik – � PS. ,,Czarny”

Urodzony 05.03.1924r. – żołnierz AK – kapral. Działalność w II zgrupowaniu i placówki Korzeniów „Kartacz” „68”. Ciężko ranny wcielony do Wojska Polskiego. Swoją działalność bojową zakończył w 1945r. w Berlinie. Zmarł 11.12.1989r.

Bolesław Gil – � PS. ,,Grom”

Urodzony 10.12.1922r. – żołnierz AK – plutonowy. Działalność: placówka Korzeniów „Kartacz” „68” ; rozbrojenie Niemców we wsi Bobrowa i Nagoszyn; przyjęcie broni ze zrzutów alianckich w Łączkach Kucharskich; 1944r. – udział w akcji „Burza”/Kałużówka/. Działalność bojowa zakończona zwycięstwem w Berlinie.

Andrzej Ćwik

• Urodził się 17.02.1916r. w Woli Żyrakowskiej, a zmarł w roku 2001r.
• Ostatnim jego miejscem pobytu przed śmiercią był Sheffield w Wielkiej Brytanii.
• W czasie II wojny światowej służył w Dywizjonie Bombowym 305.
• Został odznaczony Medalem Lotniczym. Jest to medal przyznawany personelowi Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie za szczególnie sumienną służbę bez przerwy przez 6 miesięcy w jednostce bojowej lub przez okres 1 roku w innej jednostce Sił Powietrznych.
• Andrzej Ćwik jest wymieniany w literaturze obsługi naziemnej z 1941 roku w stopniu st. Szeregowego pośród rusznikarzy dywizjonu.
• Dywizjon 305 to polski dywizjon sformowany w Wielkiej Brytanii. Początkowo w latach 1941 do 1943 pełnił role dywizjonu bombowego. Lotnicy wykonywali głównie nocne naloty na Niemcy. Po 1943 roku dywizjon przezbrojono na lżejsze samoloty (B-25 Mitchell i De Havilland Mosquito) i przeniesiono do zadań myśliwsko - bombowych i szturmowych. �

​

Cmentarz�wojenny�nr 242�w Zasowie

Cmentarz wojenny nr 242 – Zasów – austriacki cmentarz z I wojny światowej, znajdujący się w miejscowości Zasów został zaprojektowany przez Gustava Rossmanna.

Spoczywa tu 238 żołnierzy austro-węgierskich oraz niemieckich: 21 żołnierzy austriackich, 92 Niemców, 72 Rosjan oraz 53 o nieznanej narodowości.

Prezentację przygotowała:� Gabriela Niedzielska

�Bibliografia:� �Publikacja wydana przez Koło Gospodyń Wiejskich w Woli Żyrakowskiej w 2019r. Pn. �„Zajrzyjmy do historii dzieje wsi Wola Żyrakowska”��Strona internetowa: www.sekowa.info

Dziękuję za uwagę