BỘ SÁCH GIÁO KHOA
SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC
LỚP 6
PHẦN LỊCH SỬ
VŨ MINH GIANG
(TỔNG CHỦ BIÊN XUYÊN SUỐT PHẦN LỊCH SỬ)
NGHIÊM ĐÌNH VỲ
(TỔNG CHỦ BIÊN CẤP THCS PHẦN LỊCH SỬ)
ĐINH NGỌC BẢO
(CHỦ BIÊN)
PHAN NGỌC HUYỀN
PHẠM THỊ THANH HUYỀN
HOÀNG ANH TUẤN
PHẦN ĐỊA LÍ
ĐÀO NGỌC HÙNG
(TỔNG CHỦ BIÊN KIÊM CHỦ BIÊN PHẦN ĐỊA LÍ)
VŨ THỊ HẰNG
LÊ HUỲNH
TRẦN THỊ HỒNG MAI
PHÍ CÔNG VIỆT
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SGK LỊCH SỬ �VÀ ĐỊA LÍ 6 – PHẦN LỊCH SỬ
CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SÁCH
NHỮNG THUẬN LỢI KHI SỬ DỤNG SGK LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 6
HỆ THỐNG TÀI NGUYÊN VÀ GÓC HỖ TRỢ
I
II
III
IV
V
Phần I
CƠ SỞ, QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN, CÁCH TIẾP CẬN, PHƯƠNG PHÁP BIÊN SOẠN
QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN
SGK đáp ứng định hướng đổi mới GDPT, bám sát chương trình môn học, tiêu chuẩn SGK theo TT 33/2017, kế thừa ưu điểm của SGK hiện hành.
1
SGK chuẩn mực, khoa học, hiện đại
Kiến thức đưa vào SGK đảm bảo:
3
2
2
CÁCH TIẾP CẬN
SGK là công cụ giúp HS phát triển năng lực và khả năng tự học.
SGK là công cụ giúp GV đổi mới phương pháp dạy học.
Tích hợp nội môn và liên môn.
Học lịch sử – địa lí thế giới và khu vực để hiểu rõ lịch sử - địa lí Việt Nam và địa phương.
Phẩm chất yêu nước, nhân ái và tinh thần trách nhiệm.
Giải quyết các vấn đề trong thực tế cuộc sống.
PHƯƠNG PHÁP BIÊN SOẠN
Tinh giản ở mức độ hợp lí, phổ thông hóa kiến thức, các đơn vị kiến thức đưa ra vừa phải dễ hiểu, dễ nhớ.
Sử dụng nhiều sơ đồ, bản đồ, biểu đồ, trục thời gian hình ảnh
Giúp người học vận dụng để giải quyết những vấn đề của cuộc sống Tăng cường các hoạt động nhóm
Viết theo hướng mở
DỄ DẠY – DỄ HỌC
Phần II
CẤU TRÚC SÁCH,
CẤU TRÚC BÀI HỌC
CẤU TRÚC SGK
MỤC LỤC
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH
NỘI DUNG CÁC BÀI HỌC
GIẢI THÍCH KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ
MỤC LỤC
Nội dung gồm 2 phần
– Phần Lịch sử gồm 5 chương với 20 bài học.
– Phần Địa lí gồm 7 chương với 30 bài học.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH
CẤU TRÚC CHƯƠNG
TRANG MỞ ĐẦU CHƯƠNG
Bao gồm nội dung giới thiệu khái quát và các nội dung cốt lõi của chương mà HS sẽ được tìm hiểu, những hình ảnh tiêu biểu, có tính gợi mở, thu hút sự chú ý, kích thích nhận thức của HS.
Tên bài
Mục tiêu của bài học
Mở đầu
Hình thành kiến thức mới
Luyện tập
Vận dụng
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Mục tiêu bài học:
Nhấn mạnh về yêu cầu HS cần đạt được sau khi học xong bài học.
Mở đầu bài học (khởi động):
Là tình huống, hình ảnh,… liên quan tới kiến thức mới, đi kèm là các câu hỏi tạo tình huống có vấn đề, nhằm định hướng sự chú ý, kích thích tư duy của HS đối với bài học mới, đồng thời cũng giúp định hướng nội dung bài mới.
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Hình thành kiến thức mới:
Tuyến chính:
– Nội dung chính của bài học, bao gồm kênh chữ (thông tin, tư liệu), kênh hình (tranh ảnh, lược đồ,…).
– Hệ thống các câu hỏi, bài tập.
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Mở đầu bài học (khởi động):
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Tuyến chính:
– Nội dung chính của bài học, bao gồm kênh chữ (thông tin, tư liệu), kênh hình (tranh ảnh, lược đồ,…).
– Hệ thống các câu hỏi, bài tập.
Hình thành kiến thức mới:
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Tuyến chính:
– Nội dung chính của bài học, bao gồm kênh chữ (thông tin, tư liệu), kênh hình (tranh ảnh, lược đồ,…).
– Hệ thống các câu hỏi, bài tập.
Hình thành kiến thức mới:
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Tư liệu:
Là những tư liệu gốc, tư liệu phái sinh hoặc tư liệu được cung cấp bởi các tác giả SGK, tranh, ảnh,… kèm theo các câu hỏi, yêu cầu khai thác tư liệu, giúp HS rèn luyện năng lực tìm hiểu lịch sử.
Tuyến phụ: Em có biết, Kết nối với địa lí, văn học, nghệ thuật, với ngày nay… là những nội dung mở rộng hoặc những nội dung có tính tích hợp với các môn học khác, nhằm bổ trợ cho nội dung chính.
CẤU TRÚC BÀI HỌC
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Hoạt động luyện tập:
Là hệ thống câu hỏi / bài tập mang tính luyện tập / thực hành những kiến thức và kĩ năng vừa được hình thành ở HS.
Hoạt động vận dụng:
Là các yêu cầu/bài tập mang tính vận dụng những kiến thức/kĩ năng đã có để lí giải/giải quyết những vấn đề của thực tiễn cuộc sống. Đây là yêu cầu cao trong dạy học Lịch sử, nhưng là yêu cầu rất quan trọng khi dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho HS.
Giúp HS nhớ lại, nắm bắt lại những kiến thức cơ bản thông qua các thuật ngữ được giải thích một cách cơ bản ngắn gọn, chính xác, đồng thời đó cũng là những gợi ý để các em tra cứu thêm nội dung liên quan trong các sách khác hay trên internet để mở rộng kiến thức.
Bảng phiên âm các tên riêng tiếng nước ngoài ra tiếng Việt đồng thời ghi rõ số trang trong SGK mà tên riêng đó xuất hiện để GV và HS dễ tra cứu.
MINH HOẠ MỘT BÀI HỌC LỊCH SỬ
MINH HOẠ MỘT BÀI HỌC ĐỊA LÍ
Phần III
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SÁCH
1. ĐIỂM MỚI VỀ CHƯƠNG TRÌNH
So sánh chương trình (CT) môn học 2006, CT 2018 có những điểm khác biệt sau:
| CT Lịch sử lớp 6 năm 2006 | CT Lịch sử lớp 6 năm 2018 |
Nội dung | Mở đầu – Sơ lược về môn Lịch sử – Cách tính thời gian trong lịch sử Phần một. Khái quát lịch sử thế giới cổ đại – Xã hội nguyên thuỷ – Các quốc gia cổ đại phương Đông – Các quốc gia cổ đại phương Tây – Văn hoá cổ đại Phần hai. Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến thế kỉ X Chương I. Buổi đầu dựng nước Chương II. Thời đại dựng nước: Văn Lang – Âu Lạc Chương III. Thời kì Bắc thuộc và cuộc đấu tranh giành độc lập Chương IV. Bước ngoặt lịch sử ở đầu thế kỉ X | Chương I. Vì sao cần phải học Lịch sử? Chương II. Xã hội nguyên thuỷ Chương III. Xã hội cổ đại Chương 4. Đông Nam Á từ những thế kỉ tiếp giáp Công nguyên đến thế kỉ X Chương V. Việt Nam từ khoảng thế kỉ VII trước Công nguyên đến đầu thế kỉ X |
1. ĐIỂM MỚI VỀ CHƯƠNG TRÌNH
So sánh chương trình (CT) môn học 2006, CT 2018 có những điểm khác biệt sau:
| CT Địa lí lớp 6 năm 2006 | CT Địa lí lớp 6 năm 2018 |
Nội dung | 1. Trái Đất 2. Các thành phần tự nhiên của Trái Đất | 1. Tại sao cần học Địa lí? 2. Bản đồ: phương tiện thể hiện bề mặt Trái Đất 3. Trái Đất – hành tinh của hệ Mặt Trời 4. Khí hậu và biến đổi khí hậu 5. Nước trên Trái Đất 6. Đất và sinh vật trên Trái Đất 7. Con người và thiên nhiên |
29
Hoạt động mở đầu bài học: là những câu hỏi, tình huống, thử thách tạo động lực cho người học
ĐIỂM MỚI VỀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
Chương trình được sắp xếp chặt chẽ giữa lịch đại và đồng đại của lịch sử thế giới, lịch sử khu vực và lịch sử dân tộc.
ĐIỂM MỚI VỀ CHƯƠNG TRÌNH LỊCH SỬ
30
30
SGK Địa lí lớp 6 có bao gồm một số nội dung mà trước đây chưa được đề cập đến trong SGK hiện hành, điều này thể hiện tính cập nhật, hiện đại của Chương trình cũng như SGK mới. Một số nội dung như: tại sao cần học địa lí?, lược đồ trí nhớ, xác định phương hướng ngoài thực tế, biến đổi khí hậu, rừng nhiệt đới, mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên,…
ĐIỂM MỚI VỀ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA LÍ
31
Hoạt động mở đầu bài học: là những câu hỏi, tình huống, thử thách tạo động lực cho người học
ĐIỂM MỚI VỀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
2. ĐIỂM MỚI VỀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
Các bài học được thiết kế theo hướng phát triển năng lực
Các bài học được trình bày theo cấu trúc tiến trình từ khởi động (kích hoạt) tính tích cực của HS.
Hoạt động hình thành kiến thức được trình bày ngắn gọn hơn, rõ hơn, hấp dẫn hơn bằng cả kênh hình và kênh chữ, tư liệu và câu hỏi sau mỗi mục.
Câu hỏi luyện tập, vận dụng giúp HS phát triển năng lựcvận dụng kiến thức, kĩ năng vào cuộc sống.
1
2
3
ĐIỂM MỚI VỀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
Hoạt động mở đầu bài học: là những câu hỏi, tình huống, thử thách tạo động lực cho người học
ĐIỂM MỚI VỀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
Hoạt động hình thành kiến thức: các câu hỏi chú trọng việc tạo điều kiện để HS tự phát hiện, khám phá, hình thành kiến thức,...
Tư liệu là một điểm mới nổi bật trong SGK Lịch sử và Địa lí 6 – phần Lịch sử. Đó là các đoạn văn bản được trích dẫn từ các nguồn tư liệu khác nhau, là ngữ liệu để GV tổ chức các hoạt động dạy học, giúp HS tự nhận thức bài học và hứng thú hơn khi tìm hiểu lịch sử.
ĐIỂM MỚI VỀ NỘI DUNG LỊCH SỬ
✓ Không trình bày chi tiết diễn biến sự kiện lịch sử mà được thể hiện dưới dạng sơ đồ hoá hoặc infographic,… sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ.
✓ Hay thống hóa sự kiện lịch sử bằng các timeline
ĐIỂM MỚI VỀ NỘI DUNG ĐỊA LÍ
Kiến thức Địa lí được thể hiện trực quan, sinh động thông qua hệ thống bản đồ, biểu đồ, bảng số liệu, hình ảnh,… đảm bảo tính khoa học, sư phạm, tạo điều kiện để HS tự khám phá tìm ra tri thức, đồng thời hình thành và rèn luyện cho HS các năng lực đặc thù và phẩm chất chủ yếu; GV có thể sử dụng linh hoạt nhiều phương pháp và hình thức tổ chức dạy học khác nhau.
Phần IV
NHỮNG THUẬN LỢI KHI SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA �LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 6
NHỮNG THUẬN LỢI CHO CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ, HỖ TRỢ, TẬP HUẤN
✓ Mỗi hoạt động học tập trong sách đã được thiết kế theo các yêu cầu cần đạt về năng lực, phẩm chất và thang đánh giá theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Vì vậy, GV có thể sử dụng các yêu cầu học tập trong SGK để đánh giá thường xuyên và làm cơ sở để xây dựng câu hỏi, bài tập để đánh giá định kì quá trình học tập của học sinh.
✓ Sách được Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam hỗ trợ học liệu điện tử một cách tối đa trên website: https://taphuan.nxbgd.vn/trang-chu, qua đó hỗ trợ tích cực việc học tập và giảng dạy của học sinh và giáo viên.
✓ Các tác giả luôn đồng hành cùng các thầy cô, học sinh,… trong quá trình tập huấn và sử dụng sách để đạt mục tiêu giáo dục.
Phần V
HỆ TÀI NGUYÊN TRỰC TUYẾN �VÀ GÓC HỖ TRỢ
TÀI LIỆU BỔ TRỢ
Bài tập Lịch sử và Địa lí 6, Phần Lịch sử/Phần Địa lí
Nguồn tài nguyên, học liệu điện tử, thiết bị dạy học
Sách giáo viên Lịch sử và Địa lí 6
SÁCH GIÁO VIÊN
Cấu trúc gồm hai phần:
– Phần một. Hướng dẫn chung: giới thiệu những vấn đề cơ bản như: chương trình môn Lịch sử và Địa lí; đặc điểm, mục tiêu môn học; quan điểm biên soạn; những đổi mới của SGK Lịch sử và Địa lí 6.
– Phần hai. Hướng dẫn dạy học các bài cụ thể: Nội dung hướng dẫn bám sát cấu trúc từng bài của SGK Lịch sử và Địa lí 6, giúp GV thực hiện các hoạt động dạy trên lớp một cách linh động và hiệu quả.
�
SÁCH GIÁO VIÊN
Một số lưu ý khi sử dụng SGV:
– Bám sát mục tiêu đặt ra trong từng bài để tổ chức các hoạt động trúng đích.
– Các bài được thiết kế gồm nhiều hoạt động của GV và HS, mỗi hoạt động trong phần hình thành kiến thức mới tương ứng với một đơn vị kiến thức trong SGK.
– Kế hoạch bài học, phương pháp trong SGV chỉ mang tính chất gợi ý, GV có thể linh động, sáng tạo phù hợp với đối tượng HS và với điều kiện dạy học của lớp học.
– Hình thức tổ chức hoạt động cần phù hợp với điều kiện và không gian của lớp học.
– Đánh giá sản phẩm học tập của HS sau mỗi hoạt động.
�
SÁCH BÀI TẬP
– Sách gồm hai phần:
+ Phần một. Câu hỏi và bài tập: gồm các câu hỏi, bài tập bám sát nội dung từng chương, bài trong SGK với nhiều hình thức khác nhau: trắc nghiệm (chọn đáp án đúng, lựa chọn câu đúng – sai, nối, điền khuyết), tự luận, câu hỏi rèn luyện kĩ năng,…
+ Phần hai. Gợi ý trả lời một số câu hỏi và bài tập: hướng dẫn, gợi ý cách thức làm bài và đáp án cho những câu hỏi và bài tập khó.
– Hướng dẫn sử dụng:
+ Có thể cho HS sử dụng sách bài tập ngay trên lớp để các em tương tác với sách.
+ HS có thể làm các bài tập trong sách ở nhà.
�
HỆ TÀI NGUYÊN TRỰC TUYẾN
GÓC HỖ TRỢ