12.Sınıf Edebiyat Notları� TİYATRO ÜNİTESİ�

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

SUNUM İÇERİĞİ

1. Tiyatro Hakkında Genel Bilgiler
2. Tiyatro Terimleri
3. Kısa Tarihçe
4. Türk Edebiyatında tiyatro alanında ilkler
5. Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu
• A-1923-1950 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi tiyatro özellikleri
• B-1950-1980 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi tiyatro özellikleri
• C-1980 Sonrası Türk Tiyatrosu
6. Dünya Edebiyatında Tiyatro
7. Ünite İle İlgili Önemli Sanatçılar

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

1-Tiyatro Hakkında Genel Bilgiler

• *Olmuş ya da olması mümkün birtakım olayların sahne üzerinde, gerçeğe uygun bir şekilde oyuncular tarafından gösterilmesine tiyatro denir.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

Tiyatronun Özellikleri

*Olay çevresinde oluşan edebi metinler içerisinde sınıflandırılır.

*Kurmaca metinlerdir.

*Amaç estetik haz vermektir.

*Dil şiirsel-heyecana bağlı işlevlerde kullanılır.

*Diyaloglara dayalı bir metindir. Bu yüzden söyleşmeye bağlı anlatım kullanulır.

*Tiyatro eseri, olayları oluş halinde gösterir ve buna drama denir.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

Tiyatronun Özellikleri

• *Hayattaki olayları konu edinen, sahnede oynanmak amacıyla yazılan edebi eserdir.
• Bu eserlerde olaylar yazarın ağzından anlatılmaz, eserin kişileri tarafından doğrudan doğruya söylenir ve yapılır.
• *Konuyu-metni-iletiyi oyuncular canlandıracağı için jest-mimik-oyunculuk kabiliyeti çok önemlidir.
• *Tiyatroda da roman ve öyküde olduğu gibi serim, düğüm ve çözüm evreleri vardır.
• *Tiyatro, her ülkede din törenlerinden doğmuştur.

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *Tiyatro türü, Yunanlıların MÖ 6. yüzyıldaki dinsel törenlerinden (Şarap, Bağ bozumu Tanrısı) Dionysos adına düzenlenen şenliklerden) doğmuştur.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

Tiyatro Türleri:

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

2-TİYATRO TERİMLERİ

Aktör: Erkek tiyatro sanatçısı.

Aktrist: Kadın tiyatro sanatçısı.

Darülbedayi: İstanbul Şehir Tiyatrosunun eski ismi. 1914'te kurulmuştur

Dekor: Tiyatroda, sahneyi eserin konusuna göre döşeyip hazırlamada kullanılan eşyanın toplu adı.

Diyalog: İki kişi arasında karşılıklı konuşma.

Dublör: Tiyatroda ve sinemada bir rolün yedek oyuncusu

Fasıl: Bölüm. Tiyatroda perde karşılığı kullanılmıştır

Jest: Tiyatro sahnesinde, sanatçıların bütün el, kol, ayak ve benzeri beden hareketleri.

Koro: Eski Yunan tiyatrosunda bir grup erkek ve kadından kurulu şarkıcılar topluluğu.

Kulis: Tiyatroda, sahnenin arkasında bulunan kısım; sahne arkası.

Mimik: Bir duygu veya düşüncenin kaş, göz. ağız, yüz hareketleriyle anlatılması

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

2-TİYATRO TERİMLERİ

Monolog: Tek kişinin konuşması.

Pandomim: Sessiz hareket.

Reji: Sahneye koyma ve yönetme işi.

Rejisör: Sinema ve tiyatroda, eserin sahneleninceye veya seyirci önüne çıkıncaya kadar geçirdiği her anı yöneten kimse; yönetmen.

Senaryo: Tiyatroda yazılı metin.

Suflör: Tiyatroda, kuliste durarak oyunculara sözlerini fısıltıyla söyleyip hatırlatan yardımcı.

Temaşa: Tiyatro.

Tuluat: Tiyatro türlerinden biri. Doğaçlama yapma.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

3-KISA TARİHÇE

• Eski Yunan’da MÖ 6. yüzyılda Dionysos (Dionis) adındaki tanrı kahraman adına düzenlenen dinî törenlerden doğan ve zamanla sanat hâline gelen tiyatro, Eski Yunan’da büyük gelişme sağlamış, çeşitlenerek günümüze ulaşmıştır.

​

​

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• Türk Tiyatrosu Tanzimat dönemine kadar geleneksel boyutta varlığını sürdürür. Geleneksel tiyatromuzda dört önemli tür vardır. Bunlar:
• 1. GÖLGE OYUNU(KARAGÖZ):
• 2- ORTA OYUNU:
• 3-MEDDAH:
• 4- KÖY SEYİRLİK OYUNLARI: 

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *Modern tiyatro, Türk edebiyatına Tanzimat Dönemi’nde Batı’dan gelmiştir. Modern anlamda ilk tiyatromuz Şinasi tarafından yazılan Şair Evlenmesi eseridir.
• *Namık Kemal’in Vatan yahut Silistre oyunu da sahnelenen ilk eserimiz olmuştur.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

4-Türk Edebiyatında tiyatro alanında ilkler

• Batılı anlamda ilk tiyatro -Şinasi -Şair Evlenmesi
• Sahnelenen ilk tiyatro Namık Kemal -Vatan yahut Silistre
• Aruzla ilk manzum tiyatro A.Hamit Tarhan – Eşber veya Sardanapal
• Heceyle ilk manzum tiyatro A.Hamit Tarhan – Nesteren
• İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı Ahmet Vefik Paşa – Moliere’den
• İlk tiyatro denemesi Hayrullah Efendi -Hikaye-i İbrahim Paşa ve İbrahim Gülşeni
• Cumhuriyet Dönemi’nde heceyle ilk tiyatro Yusuf Ziya Ortaç- Binnaz

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

4-Türk Edebiyatında tiyatro alanında ilkler

​

• Epik tiyatronun kurucusu Haldun Taner -Keşanlı Ali Destanı
• Türk Edebiyatı’ndaki ilk dram Recaizade Mahmut Ekrem -Afife Anjelik
• İlk Müslüman kadın tiyatrocu Afife Jale
• İlk yerli tiyatro binası Naum Tiyatrosu (1844)
• İstanbul’da temsil vermek üzere kurulan ilk tiyatro Gedik Paşa
• İlk Türk tiyatrosu Osmanlı Tiyatrosu Güllü Agop
• ilk resmî Türk tiyatrosu Darülbedayi kurulmuştur

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

12.Sınıf Edebiyat Notları� TİYATRO ÜNİTESİ�

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

SUNUM İÇERİĞİ

1. Tiyatro Hakkında Genel Bilgiler
2. Tiyatro Terimleri
3. Kısa Tarihçe
4. Türk Edebiyatında tiyatro alanında ilkler
5. Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu
• A-1923-1950 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi tiyatro özellikleri
• B-1950-1980 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi tiyatro özellikleri
• C-1980 Sonrası Türk Tiyatrosu
6. Dünya Edebiyatında Tiyatro
7. Ünite İle İlgili Önemli Sanatçılar
8. Ünite İle İlgili Önemli Sanatçılar

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

A-1923-1950 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu

• *1923’te Cumhuriyet’in ile başlayan bir dönemdir.
• �*Bu dönemde tiyatro, uygarlığın sembolü olmuş; sosyal-siyasi-ekonomik-fikrî hareketlere bağlı bir gelişim göstermiştir. 
• �*7 Ekim 1914’te ilk resmî Türk tiyatrosu Darülbedayi kurulmuştur. 
• �*Bu kurum sayesinde tiyatro gelişmiş,oyunlar sergilenmiş, oyuncular yetiştirilmiş, oyunlar yazılmış, toplumda bir tiyatro bilinci oluşturulmuştur.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

A-1923-1950 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu

• *Bu dönemde tiyatro,Cumhuriyet değerlerinin halka aktarılmasında bir araç olarak kullanılmıştır.
• �*Darülbedayi, 1931’de İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları adını alır
• �*1927’de, Darülbedayi’nin başına Muhsin Ertuğrul getirilmiştir. 
•  
• *Muhsin Ertuğrul, modern Türk tiyatrosunun oluşmasında önemli katkılar sağlamıştır.
•  
• *Darülbedayi sayesinde Batı’dan çağdaş tiyatro eserleri çevrilmiş.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

A-1923-1950 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu

• *Darülbedayi sayesinde modern Türk tiyatrosunun temellerini atmıştır.�*Bu dönemde tiyatro türünün Batı edebiyatındaki tiyatro geleneği ile ilişkisi güçlüdür
• �*Avrupa tiyatrosunun yakından takibi, aydınlarımız ve yöneticilerimiz tarafından Batılı tiyatronun benimsenmesi, tiyatro binalarının ve topluluklarının kurulması, oyuncuların yetişmesi, yerli oyunların yazılması, tiyatronun gelişimine katkı sağlamıştır.
•  

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

A-1923-1950 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu

• *Ankara’da Devlet Konservatuarı açılmış, bu oluşum tiyatronun gelişmesini olumlu yönde etkilemiştir.
• �*Şehir tiyatrolarımız gelişmiş, özel tiyatrolar yurt çapında turnelere çıkmış ve çocuk tiyatroları kurulmuştur.

​

• *1940'lı yıllara kadar Türk tiyatrosunda geleneksel Türk Tiyatrosu'nun izleri görülür.

​

• *1940’lı yıllarda Ankara kurulan Devlet Konservatuvarı ilk mezunlarını vermekle birlikte tiyatroda gelişim yaşanmış, şehir tiyatroları etkisini arttırmış ve özel tiyatrolar yurdun birçok yerinde oyun sergilemeye başlamıştır.

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

A-1923-1950 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu

• *Ankara’da Devlet Konservatuarı açılmış, bu oluşum tiyatronun gelişmesini olumlu yönde etkilemiştir.
• �*Şehir tiyatrolarımız gelişmiş, özel tiyatrolar yurt çapında turnelere çıkmış ve çocuk tiyatroları kurulmuştur.

​

• *1940'lı yıllara kadar Türk tiyatrosunda geleneksel Türk Tiyatrosu'nun izleri görülür.

​

• *1940’lı yıllarda Ankara kurulan Devlet Konservatuvarı ilk mezunlarını vermekle birlikte tiyatroda gelişim yaşanmış, şehir tiyatroları etkisini arttırmış ve özel tiyatrolar yurdun birçok yerinde oyun sergilemeye başlamıştır.

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• * Batı tiyatrosunun temel unsurları modern Türk tiyatrosuna uygulanmıştır.
•  
• *Ülkenin yapısından hareket edilerek komedi ve dram türlerinde eserler verilmiştir. 
•  *Türk yazarları,  Osmanlı toplumundan modern topluma geçilirken yaşanan sancıları, geçmişteki sorunları, toplumdaki yozlaşmayı, ahlak çöküntüsünü eleştirel bir gözle gündeme getirmişlerdir

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci, Musahipzade Celal gibi Millî Edebiyat Dönemi’nde eser veren sanatçılar, Cumhuriyet’in ilk yıllarında da eser vermeye devam etmişlerdir.
•  
• * Vedat Nedim Tör, Nâzım Hikmet, N.Fazıl Kısakürek de eserlerinde aşırı duygulu, bunalımlı kişileri işlemişlerdir. 
•  
•  
• *Konular-Temalar Kurtuluş Savaşı yılları, Atatürk'ün fikirleri, Cumhuriyet düzeninin olumlu yönleri, mitoloji, efsaneler ve masalları, Türk tarihi, Türk milliyetçiliği, Batılılaşma, toplumsal değerlerdeki değişimler,  eski ve yeni yaşam biçimlerinin çatışması vb. 

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci, Musahipzade Celal gibi Millî Edebiyat Dönemi’nde eser veren sanatçılar, Cumhuriyet’in ilk yıllarında da eser vermeye devam etmişlerdir.
•  
• * Vedat Nedim Tör, Nâzım Hikmet, N.Fazıl Kısakürek de eserlerinde aşırı duygulu, bunalımlı kişileri işlemişlerdir. 
•  
•  
• *Konular-Temalar Kurtuluş Savaşı yılları, Atatürk'ün fikirleri, Cumhuriyet düzeninin olumlu yönleri, mitoloji, efsaneler ve masalları, Türk tarihi, Türk milliyetçiliği, Batılılaşma, toplumsal değerlerdeki değişimler,  eski ve yeni yaşam biçimlerinin çatışması vb. 

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

​

• *1933 yılına kadar yazarlarımız Türk ulusunu ve Türk yurdunu sevdirmeyi amaçlayan oyunların yanında Türk gücünü, güzel ahlakını öven ve kaynağını Türk efsaneleri ile masallarından alan oyunlar yazmışlardır. 
•  
• *Yaşar Nabi'nin Mete; Behçet Kemal'in Çoban ve Atilla; Necip Fazıl'ın Sabır Taşı adlı oyunları Türk'lerin erdemleri ve uygarlığını yansıtmak amacını taşırlar. 
•  
• *Oyunlarda ele alınan konulara göre bir genelleme yaparsak Cumhuriyetin ilk yirmi yılında, kişi ve toplumsal sorunları birlikte ele alınmıştır diyebiliriz.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

B-1950-1980 Yılları Arasında Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu

*1940 - 1960 yıllarında ülkedeki değişim, hayatla iç içe bir sanat olan tiyatromuzu da yakından ilgilendirmiştir.

• *1958’de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih–Coğrafya Fakültesinde bir tiyatro enstitüsü kurulmuştur.
• ( Amaç:dünya ve Türk tiyatrosunu incelemek, tiyatro tarihimizi ve eserlerimizi yurt içinde ve yurt dışında tanıtmak için inceleme ve çalışmalar yapmak, tiyatro kültürüne sahip insanlar yetiştirmek, genç yazarlara tiyatro eseri yazma tekniğini öğretmek.)

• *1950 sonrasında tiyatro teknik acıdan ilerlemiş, tiyatroda işlenen konular çeşitlenmiştir.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

*Bu donemde hem çeviri oyunların hem de nitelikli yerli oyunların sayısı artmış, bir yandan da çoğu uyarlama olan müzikli oyun türlerinde eserler verilmiştir.

* Haldun Taner, Keşanlı Ali Destanı’yla geleneksel Türk tiyatrosunun belirleyici özelliklerini, toplumsal ve siyasal bir içerikle birleştiren yeni bir yerli epik tiyatro oluşturmuştur.

(Bu türde ilk örnek olma özelliği de taşır)

* Oyun yazarları bu dönemde toplumsal sorunları işleyen başarılı örnekler sunmuşlardır.

*Oyunların sayısında büyük bir artışın gözlemlendiği bu dönemde oyunların konuları da çeşitlenmiştir.

*Bu dönemde tiyatro, işçi ve köylü kesiminin sorunlarına da eğilir.

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *Orta sınıftan ailelerin yaşadığı toplumsal ve ekonomik sorunlar, köy ve gecekondu ortamı, toplumun yaşama ve giyinme biçimi dil özellikleriyle sahneye getirilir.
•  
• *Konularını Osmanlı tarihinden, halk kahramanlarının hayatlarından ve mitolojiden alan oyunlar da yazılır.
•  
• *Sosyal değişimlerin birey ve toplum yaşamındaki etkileri siyasal, sosyal ve psikolojik yaklaşımlarla yansıtılır.
•  
• *1960’lar Türk tiyatrosunun parlak dönemidir.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *1960’larda gelişen siyasi ve sosyal olaylarla edebiyatımızda yeni bir dönem başlar. Bu dönemde eskiye göre daha özgür bir ortam oluşur. Türk tiyatrosu da bu ortamda daha zengin ve derin bir içerik kazanır.
•  
• *Dönemin dikkat çeken en önemli özelliği tema zenginliğidir. Oyunlarda iç ve dış göç, gecekondulaşma, kültür farklılığı, kültürler arası çatışma, uyumsuzluk, yabancılaşma, işçi-köylü,orta sınıf ailelerin yaşadığı toplumsal ve ekonomik sorunlar vb. temalar ele alınır.
•   
• *Yenilik arayışında olan bazı yazarlar, Brecht’in (Bireht) epik tiyatro yönteminden etkilenirler. Bu anlayışı benimseyen Haldun Taner “Keşanlı Ali Destanı”nı yazar.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *Yine bu dönemde "Absürt tiyatro" örneklerinin ilk örnekleri verilmiştir.
• (Samuel Beckett - Absürd tiyatronun amacı, seyirciyi düşündürmek ve tedirgin etmektir.
•  
• Absürd tiyatro; Bütün kalıplara, alışılmış düzene karşı çıkar. Mantık sınırlarını tanımaz. Olaylar arasında bağ kurulmaz. Kahramanları genelde zavallı, suçlu, bilgisiz ve zayıf kişilerdir. Belli bir olay dizisi yoktur. Verilmek istenen mesaj yoruma açıktır. ) Güngör Dilmen "Canlı Maymun Lokantası"
•  
• *1960 - 1980 yıllarında özel tiyatroların sayıları artmıştır.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *1960 - 1980 yıllarında özel tiyatroların sayıları artmıştır.
• *Oktay Rifat, Melih Cevdet, Refik Erduran, Turgut Özakman, Nezihe Meriç gibi yazarlar bireyden hareketle topluma yönelmişlerdir.
• Turgut Özakman: Ah Şu Gençler, Töre, Resimli Osmanlı Tarihi, Kardeş Payı,
•  
• *Turan Oflazoğlu, Orhan Asena, Güngör Dilmen, Necati Cumalı konularını Osmanlı tarihinden, halk kahramanlarının hayatlarından ve mitolojiden alan oyunlar yazarlar.
• Turan Oflazoğlu: Kösem Sultan, Cem Sultan, Deli İbrahim, IV. Murat, Genç Osman, III. Selim, Sinan, Fatih, Bizans Düştü,
•  
• *Bu dönemde Adalet Ağaoğlu, Nezihe Aras, Recep Bilginer gibi yeni bir yazar kuşağı da yetişmiştir.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

12.Sınıf Edebiyat Notları� TİYATRO ÜNİTESİ�

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

C-1980 Sonrası Türk Tiyatrosu Özellikleri

• *1980’de yaşanan askerî darbe; siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda etkisi uzun süren toplumsal sarsıntılara sebep olmuştur. Bu süreçte ortaya çıkan gelişmeler diğer sanat dallarını olduğu gibi tiyatroyu da olumsuz etkilemiştir.

​

• *Tiyatromuz bu dönemde durgunluk dönemine girmiş; gücünü, çeşitliliğini ve coşkusunu büyük ölçüde itirmiştir.
• *Düzeyli güldürüler, müzikallerin yanında seyircinin eğlenmesine yönelik hafif oyunlar sergilenmeye başlanmıştır.

​

• *Ekonomik güçlükler, salonların bulunamaması gibi olumsuzluklar, bazı tiyatro topluluklarının dağılmasına ve tiyatro oyuncularının televizyon, reklamcılık gibi farklı alanlara kaymasına neden olmuştur.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• *Geçen yıllarda eserleri yayımlanmış olan usta yazarlarımız 1980 sonrasında da tiyatro oyunları yazmayı sürdürmüşlerdir.
• *Bu dönemde adı ilk defa duyulan Tuncer Cücenoğlu, Murathan Mungan, Ülkü Ayvaz, Mehmet Baydur ve Behiç Ak yazdıkları oyunlarla dikkati çeken isimlerden bazılarıdır.

​

• Türk tiyatro yazarlarının önemli bir kısmı dönemin olumsuz koşullarından dolayı, güncel konulardan ve toplumsal temalardan uzaklaşarak daha çok bireysel temalara, tarihî olay ve şahsiyetlerin yaşam öykülerine yönelirler.

​

• Bununla birlikte geçmişe duyulan özlem, efsane, masal ve mitoloji motifleri ile belirlenen fantastik olayların ve kişilerin anlatıldığı temalar yazarların ilgisini daha çok çeker.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

12.Sınıf Edebiyat Notları� TİYATRO ÜNİTESİ�

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Dünya Edebiyatında Tiyatro

• Tiyatro, insanla birlikte doğmuş bir türdür. Bu terim genellikle “temsil edilen eser” anlamında kullanılan Yunanca “theatron” sözcüğünden gelmektedir.
•  
• Günümüzdeki anlamıyla çağdaş (modern) tiyatronun başlangıcı eski Yunan da Bağ Bozumu/ Şarap Tanrısı Dionysos (Diyanizos) adına yapılan dinsel törenlere dayanmaktadır. Bu törenlerde keçi postuna bürünen insanlar koro hâlinde şarkılar, şiirler söyler; dans ederlerdi.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• Eski Yunan edebiyatında: Aiskhylos’un Zincire Vurulmuş Prometheus,
• Sophokles’in Kral Oidipus;

​

​

• İngiliz edebiyatında: Shakespeare’in Romeo ve Juliet (Romiyo ve Culyet),

​

• George Bernard Shaw’un (Corc Bernard Şov) Kırgınlar Evi,

​

• Samuel Beckett’in (Semuel Bekit) Mutlu Günler;

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

• Fransız edebiyatında:
• Racine’in (Rasin) Andromaque (Andromak), Corneille’in (Korney) Le Cid (Lö Sid), Moliere’in (Molyer) Cimri, Victor Hugo’nun Hernani;

​

• Alman edebiyatında:
• Schiller’in Wilhelm Tell (Vilhelm Tel), Goethe’nin (Faust);Bertolt Brecht’ın (Bertolt Bireşt) Evet Diyen Hayır Diyen;
•  
• Norveç edebiyatında:
• Henrik İbsen’in (Henrik İbsen) Bir Bebek Evi, Yaban Ördeği;
• Rus edebiyatında:
• Gogol’un Müfettiş, Cehov’un Üç Kız Kardeş adlı oyunları
• dünya edebiyatının tanınmış tiyatro eserlerindendir.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• Haldun Taner
• *Türk Tiyatrosu’ndaki ilk epik tiyatro örneği olan “Keşanlı Ali Destanı” adlı oyunu ile dünya çapında tanındı. *Konularını güncel olaylardan alan siyasal-sosyal taşlamaların ağır bastığı oyunlar yazdı.

​

• *Epik tiyatro ve kabarenin alnında verdiği yapıtlar çağdaş Türk tiyatrosunun klasikleri oldu.

​

• *Eşsiz bir arı Türkçe kullanan Haldun Taner, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının ve tiyatrosunun önde gelen yazarları arasına girdi.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• Haldun Taner
• *Eleştiriyi güldürüyle yoğurmuş, izleyiciyi güldürürken hem sarsmış hem de şaşırtmış ve düşündürmüştür.

​

• *Güldürülerinden "ironi" egemendir.Onunkisi komiklik ya da sululuk değil düşünceye ve düş gücüne dayanan bir güldürüdür.

​

• *Devekuşu Kabare’yi (1967), Bizim Tiyatro‘yu, Tef Kabare Tiyatrosu’nu kurdu.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• ESERLERİ:
• Tiyatro oyunları:
•  Günün Adamı-Dışardakiler , Ve Değirmen Dönerdi, Fazilet Eczanesi, Lütfen Dokunmayın, Huzur Çıkmazı,Keşanlı Ali Destanı, Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım, Zilli Zarife, Vatan Kurtaran Şaban ,Bu Şehr-i İstanbul Ki, Sersem Kocanın Kurnaz Karısı, Astronot Niyazi, Ha Bu Diyar, Dün Bugün, Aşk-u Sevda, Dev Aynası, Yâr Bana Bir Eğlence, Ayışığında Şamata, Hayırdır İnşallah, Marko Paşa

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• Cevat Fehmi Başkut
• *İlk oyunu "Büyük Şehir" 1942-1943 sezonunda İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda sahnelendi ve büyük ilgi gördü. Bu ilgi üzerine çalışmalarını tiyatroda yoğunlaştırdı. Türkiye'de *Cumhuriyetten sonra ortaya çıkan değişimleri mizah unsurlarını kullanarak anlattığı oyunları yaygın bir ün kazandırdı. Biçim denemelerine de giriştiği oyunlarında bütün toplum katlarından ve her çevreden insanı tiplemeye çalıştı.
• *Dış ülkelerde oyunu sahnelenen ilk Türk yazarı unvanını aldı. 

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• Cevat Fehmi Başkut

​

• Tiyatro Eserleri:
• Büyük Şehir (1942),
• Küçük Şehir (1946),
• Koca Bebek (1947),
• Paydos (1948),
• Sana Rey Veriyorum (1951),
• Kadıköy İskelesi'nde (1953),
• Harput'ta Bir Amerikalı (1955),Hacıyatmaz (1960),
• Göç (1962),
• Buzlar Çözülmeden (1964),
• Emekli (1967)

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• Turan Oflazoğlu
• *Türk edebiyatının usta bir oyun yazarıdır.
• *Tiyatrolarında genellikle tarihi konuları işlemiştir.
• *Sağlam bir tiyatro kültürü vardır.
• *Shakespeare, Rike, Nietzsche, Kafka gibi yazarlardan çeviriler yapmıştır.

​

• Tiyatro Eserleri:
• Kösem Sultan, Cem Sultan, Deli İbrahim, IV. Murat, Genç Osman, III. Selim, Sinan, Fatih, Bizans Düştü, Keziban, Sokrates Savunuyor, Allah’ın Dediği Olur, Elif Ana, Yine Bir Gülnihal, Gardiyan, 7.Mühür

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• Turgut Özakman
• *Özellikle Kurtuluş Savaşı’nı anlattığı “Şu Çılgın Türkler” ve Çanakkale Savaşı’nı anlattığı “Diriliş – Çanakkale 1915” en önemli romanlarından olup uzun süre çok satanlar listelerinde ilk sırada kalmıştır.
• *Toplum dışına sürülmüş kişilerin toplumla uyuşmazlığını veren yazarlardan biridir.
• *Aşağılık duygusunu toplumsal koşullar açısından inceleyişiyle dikkati çeker.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• Turgut Özakman
• *İlk oyunu olan “Penbe Evin Kaderi”nde ve “Kaneviçe”de kuşaklar arasındaki kopuşu, yabancılaşmayı ele alır.
• *Toplumun suçlu insanları bir kenara itişini eleştirerek onlara daha uygarca davranmak gerektiğini savunur.
• *Osmanlı İmparatorluğu’nda, İstanbul’da oturan yöneticilerle Anadolu’daki kopukluğu ortaya koymaya çalışır.
• *Tiyatrolarında günlük yaşamın çelişkilerini ve gülünç yönlerini ele almıştır.

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• Turgut Özakman

​

• Eserleri: (Oyun): Ah Şu Gençler, Töre, Sarıpınar 1914, Fehim Paşa Konağı, Resimli Osmanlı Tarihi, Bir Şehnaz Oyun, Hastane, Karagöz’ün Dönüşü, Kardeş Payı, Darılmaca Yok, Berberde, Ben Mimar Sinan, Ak Masal Kara Masal, Pembe Evin Kaderi, Güneşte On Kişi, Duvarların Ötesi, Kanaviçe, Paramparça

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• NECATİ CUMALI (1921-2001):
• * Çok yönlü bir sanatçı olan Cumalı; şiir, hikâye, tiyatro, roman, deneme türlerinde eserler verdi.
• *Yazdığı bütün türlerde uzatmalardan kaçınan sanatçı, eserlerinde şiirsel bir dil kullandı.
• *Tiyatro eserlerinin filme çekilen konularıyla Türk sinemasına da katkıda bulundu.
• *Türk tiyatrosunun gelişme aşamasında tiyatroya yeni konular ve kişiler getiren,yerli gerçekleri işleyen ve tiyatronun ilgi alanını genişleten Cumalı; “ulusal tiyatro”nun oluşmasına katkıda bulundu.

​

• Tiyatro Eserleri: Tütün Zamanı, Acı Tütün, Yağmurlar ve Topraklar, Viran Dağlar roman; Nalınlar, Derya Gülü, Gömü, Devetabanı, Boş Beşi

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

6-Ünite İle İlgili Önemli Sanatçıların Fikri ve Edebi Yönü

• AŞAĞIDAKİ BAĞLANTIYA TIKLAYARAK NOTLARA ONLİNE ULAŞABİLİRSİNİZ
•   
• **SLAYT İÇİN TIKLAA
•  
• ** PDF NOT İÇİN TIKLA
•  
• ** KONU TESTİ İÇİN TIKLA
•  
•   
• “Hastane gövdelerin,tiyatro ruhların şifa kaynağıdır.”
• Muhsin ERTUGRUL
•  
•  

​

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com

12.Sınıf Edebiyat Notları� TİYATRO ÜNİTESİ�

Mustafa Şahin EDEBİYAT- Kaynak: derskonum.com