ਮੇਰੀ ਜੀਵਨ ਗਾਥਾ�ਵਾਰਤਕ ਸ਼ੈਲੀ

• ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ :
• ਮੇਰੀ ਜੀਵਨ ਗਾਥਾ ਪੁਸਤਕ ਡਾ਼ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਹੈ
• ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ 1920 – 1998 ਤੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
• ਮਿਲੇ ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
• ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
• ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

​

​

• ਵਾਰਤਕ ਸ਼ੈਲੀ :
• ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਲਿਖਣ ਢੰਗ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹਨ।
• ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਸਹਿਤ ਵਰਨਣ ਅੱਗੇ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।

ਸ਼ੈਲੀ:

• ਆਤਮ ਕਥਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ
• ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨੀਆਂ
• ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਵਰਣਾਤਮਕ
• ਵਾਰਤਾਲਾਪੀ ਅੰਸ਼
• ਸ਼ੈਲੀ ਸਰਲਤਾ, ਸਪਸ਼ਟਤਾ, ਰੌਚਕਤਾ, ਯਥਾਰਥਕਤਾ, ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਧਾਰਣੀ ਹੈ।

​

​

​

​

ਬਿਆਨੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀ

• ਉਦਾਹਰਣ :
• ਸਰਗੋਧਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਵਾਂ ਵਸਿਆ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਖੁੱਲਾ- ਡੁੱਲਾ ਸੀ।
• ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਚੱਜੀ ਸੀ।
• ਕੁੱਲ ਬਲਾਕ ੨੦ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਵੱਸੋਂ ਲੱਗਪਗ ੧੦-੧੨ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇਗੀ।
• ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਚੋੜੀਆਂ ਤੇ ਪੱਕੀਆਂ ਸਨ।

​

ਵਰਣਨਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ

• ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਵਰਣਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ
• ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਰਨਣ
• ਸਰਗੋਧਾ ਸ਼ਹਿਰ
• ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ

​

ਭਾਸ਼ਾ

• ਠੇਠ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇਦਾਰ ਪੰਜਾਬੀ
• ਸਰਲਤਾ, ਸ਼ਪੱਸ਼ਟਤਾ, ਢੁੱਕਵੀਂ ਸ਼ਬਦ ਚੋਣ
• ਵੱਖਰੀ ਵੱਖਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ

​

​

ਉਰਦੂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ

• ਪਾਖਾਨਾ
• ਹੁਕਨਾ
• ਨਸੀਹਤ
• ਪੁਸ਼ਾਕ
• ਖੋਜੀ
• ਖਿਜਮਤ
• ਸ਼ੁਹਰਤ

​

​

​

​

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ

• ਕਵਾਟਰ
• ਕਲਰ
• ਸਕੂਲ
• ਆਰਮੀ
• ਪੁਲੀਸ
• ਡਾਕਟਰ
• ਕਾਲਜ
• ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
• ਸੈਂਟਰ
• ਟਾਇਰ

​

​

​

​

​

​

ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ

• ਸੱਤੇ ਖੈਰਾਂ
• ਭਾਜੜ
• ਅਸਾਂਹ
• ਅਸਾਂ
• ਦੁਹੱਥ ਬੱਝੇ

​

​

​

ਬਿੰਬ

• ਦਿ੍ਸ਼ ਚਿਤਰਨ : ਲੇਖਕ ਜਿਸ ਵੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਚਰਿੱਤਰ ਚਿਤਰਨ : ਜਿਸ ਵੀ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਸੱਜਣ, ਮਿੱਤਰ, ਸੰਤਾਂ ਫਕੀਰਾਂ, ਸਭ ਦਾ ਬਾਖੂਬੀ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
• ਨਾਟਕੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿੰਬ ਸਹਾਈ ਹੋਏ ਹਨ।

​

​

ਹਵਾਲੇ

• ਗੁਰਬਾਣੀ
• ਉਰਦੂ ਫਾਰਸੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ
• ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ
• ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ

​

​

​

ਗੁਰਬਾਣੀ :

• ਅਉਖੀ ਘੜੀ ਨਾ ਦੇਖਣ ਦੇਈ ਅਪਨਾ ਬਿਰਦ ਸਮਾਲੇ।।
• ਹਾਥਿ ਦੇਇ ਰਾਖੇ ਅਪਨੇ ਕਓ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਪ੍ਤਿਪਾਲੈ।।
• ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਲਾਗੈ ਭੂਖ।।
• ਓਤ ਭੁਖੇ ਖਾਇ ਚਲੀਅਹਿ ਦੂਖ।।

​

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ

• Home they brought her warrior dead.
• Philosphy of the sikh religions. The real Ranjit Singh
• A Customer can do no wrong.

​

​

ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ

• ਹੀਰੇ ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਮੂਲ ਸੁਆਦ ਦੇਂਦੇ,
• ਨਾਲ ਚੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਧਾਲਿਆ ਦੇ।

​

ਸਿੱਟਾ

• ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਰਸ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਅਧਿਕਤਾ ਵੀ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੈ।
• ਕਰੁਣਾ ਰਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ : ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦੁਖਾਂਤ ਵਾਲਾ ਕਾਂਡ
• ਹਾਸ ਰਸ ਇਸ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ।
• ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀ ਹੈ।

​

​

Ppt by: Pawandeep kaur� Assistant professor In punjabi� HMV Jalandhar.