HAYDİ, BİTİRELİM!

1. Yandaki şiiri okuyup soruları cevaplayınız.

OLAMAM

Bir çocuksam

Kucaksız,

Oyuncaksız;

Bir delikanlıysam

Atsız,

Pusatsız

Olabilirim…

Bayraksız olamam!

(...)

Konaksız, saraysız;

Evsiz, yuvasız, köysüz

Kalabilirim.

Sevdiklerim gidebilir,

Sevenlerim ihanet edebilir...

Her şeysiz kalabilirim, her şeysiz olabilirim

Bayraksız olamam,

Bayraksız olamam!

a) Yaşamınıza neler olmadan devam edebileceğinizi ve edemeyeceğinizi düşününüz. Şiirden ve düşüncelerinizden hareketle bu varlık veya kavramları aşağıda sınıflandırınız. Gerekli görürseniz ok sayısını artırabilirsiniz.

b) Boş bırakılan kutuyu yazdığınız varlık veya kavramlardan yola çıkarak isimlendiriniz.

Boş kutunun adı: OLAMAM (Bayraksız).

2. a. Yandaki karekodu okutarak “Parla” adlı marşı dinleyiniz.

b. Bu marşı, duygu ve düşüncelerinizi aktaracağınız bir konuşma metnine

dönüştürmek üzere aşağıdakilerden birini seçiniz.

c. Seçtiğiniz bakış açısına göre konuşma metninizi aşağıya yazınız.

Bir öğretmen olarak, resmî bayramda öğrencilerime hitap edeceğim.

Sevgili öğrencilerim, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

“Parla” marşı bize şunu hatırlatıyor: Biz esarete karşıyız; yolumuz cumhuriyettir. Cumhuriyet bize özgür düşünmeyi, eşitliği ve çalışmayı öğretti. Bu topraklar, şehitlerimizin ve emek veren büyüklerimizin mirasıdır.

Sıra bizde: Derslerimize sarılalım, bilimi ve sanatı sevelim, birbirimize saygı duyalım. Bayrağımızın kırmızısı cesaretimizi, beyazı temiz yüreğimizi anlatsın.

Kutlu bayramımız kutlu olsun. Parla, Türkiye!

3. Aşağıdaki metni okuyup soruyu cevaplayınız.

Bu kelimelerin yerine karşıt (zıt) anlamlılarını koyarak metni yeniden okuyunuz. Metni yeniden okuduğunuzda metnin anlam bütünlüğü hangi cümlelerde bozuldu? Sizce bu durumun sebebi ne olabilir? Açıklayınız.

ilk→son, siyah→beyaz, azalmıştı→artmıştı, alt→üst, doğusundaki→batısındaki, soğuk→sıcak.

Anlam bütünlüğü 2. cümlede (beyaz paltoyla kar taneleri görünmez) ve son cümlede (karlı günde “sıcak hava” olmaz) bozulur; çünkü ortam ve mantıkla çelişir.

4. Aşağıdaki metni okuyup soruları cevaplayınız.

Türk milletinin düşmana karşı verdiği bağımsızlık mücadelesinin zaferle sonuçlanmasının ardından

yeni ve çok önemli bir mücadele daha başlar. Mustafa Kemal ATATÜRK bu mücadeleyi

“En büyük savaş, cahilliğe karşı yapılan savaştır.” ve “Toplumun düşmanı cehalet, cehaletin

düşmanı öğretmendir.” sözleriyle vurgulamıştır.

a. Metinde sözü edilen “öğretmenlerin cehaletle mücadelesi” ile “Türk milletinin düşmanla olan bağımsızlık mücadelesi”ni karşılaştırınız. Tema boyunca öğrendiklerinizden ve ön bilgilerinizden yararlanarak ulaştığınız benzerlik ve farklılıkları aşağıya listeleyiniz.

İkisi de vatanı ve milletin geleceğini korumayı amaçlar.

Birlik, disiplin, azim ve fedakârlık ister.

Plan, liderlik ve sürekli çalışma gerektirir.

Sonuçları milletin güçlenmesine ve bağımsızlığın sürmesine hizmet eder.

Bağımsızlık mücadelesi silahla cephede, cehaletle mücadele kalemle okulda yürütülür.

İlki kısa vadeli ve savaş koşullarında, ikincisi uzun vadeli ve barışta sürer.

Araçları farklıdır: silah–cephane vs kitap–kalem–eğitim.

Liderleri farklıdır: komutanlar vs öğretmenler.

Sonuç: biri düşmanı ülkeden atar, diğeri bilinçli, çağdaş toplum yetiştirir.

b. Millî Mücadele sonrasında bir köy okulunda öğretmen olduğunuzu düşününüz. Köyde

okuma seferberliği başlatmak istiyorsunuz. Etkinliğin “a” maddesindeki listeden hareketle

amacınızı yansıtan bir konuşma yapınız.

Sevgili köylülerim; cehalet en büyük düşmanımızdır, onu kitapla yeneceğiz. Her eve haftada bir okuma saati, kahveye bir okuma köşesi kuruyoruz; akşamları 20.00–20.30 arası hep birlikte okuyacağız. Çocuklarımız için küçük bir sınıf kütüphanesi yapıyoruz; her aile bir kitap bağışlasın. Büyükler için okuma-yazma kursu açıyorum; salı ve perşembe akşamları okulda buluşacağız. Her pazar “kitap paylaşım günü” yapıp okuduklarımızı konuşacağız. Hedefimiz bir ayda her evden en az bir okur, bir yılda tam okur bir köy. Yüreğinizi ve desteğinizi istiyorum; çünkü “kalemle kazanılan zafer, ömür boyu sürer.”

c) Konuşmanızı elektronik bir cihaz ile kaydedebilir, ayna karşısında yapabilir ya da aile fertlerinize sunabilirsiniz. Böylece farklı şekillerde dönüt alabilir ve konuşma performansınızı değerlendirebilirsiniz.

Konuşmamı kaydedip aileme dinleteceğim; aldığım dönütlere göre düzelteceğim.

5. Yandaki karekodu okutarak “İstiklal Marşı’nın Kabulü” adlı içeriği

izleyiniz ve soruları cevaplayınız.

a. Marşımızın yazılışını ve o dönemin şartlarını düşünerek aşağıdaki ifadeyi tamamlayınız.

Ben, Mehmet Âkif’in yerinde olsam

marşı millete armağan eder, adımı öne çıkarmadan “bu milletin ortak sesi” diye teslim ederdim.

b. İzlediğiniz içerikten hareketle Mehmet Âkif Ersoy’un aşağıdaki davranışlarının sebebini açıklayınız.

İmzasız teslim etmesi: Marşın şahsi bir şiir değil, milletin malı olduğunu göstermek istedi. Safahat’a almaması: İstiklâl Marşı’nı kutsal bir metin saydı; kişisel şiir kitabına koymayı uygun görmedi.

c. İstiklal Marşı’nın yazıldığı dönemde yaşadığınızı ve Mehmet Âkif Ersoy ile karşılaştığınızı hayal ediniz. Ona yönelteceğiniz sorular neler olurdu? İzlediğiniz içerikten yararlanarak oluşturacağınız

soruları aşağıya yazınız.

Marşı yazarken en çok hangi duyguyu yaşadınız?

Sizi en çok zorlayan mısra hangisiydi?

Neden marşı imzasız verdiniz?

Ödülü neden kabul etmediniz?