1 of 21

BÀI 3

GIA ĐÌNH

2 of 21

***

MỞ ĐẦU

Chia sẻ suy nghĩ, cảm nhận của em về gia đình qua bài hát này

3 of 21

1

KHÁI NIỆM, CHỨC NĂNG CƠ BẢN CỦA GIA ĐÌNH

4 of 21

1/ Chia sẻ suy nghĩ, cảm nhận của em về tình cảm gia đình trong câu chuyện “Thuỷ chung”.

2/ Trong gia đình anh Tuấn và chị Liên có những mối quan hệ gì?

3/ Gia đình anh Tuấn, chị Liên đã thực hiện những chức năng gì của gia đình?

5 of 21

Câu chuyện: “Thủy chung”

Mối quan hệ vợ - chồng, anh chị - em, cha mẹ - con, ông bà - cháu.

Tình cảm yêu thương, chia sẻ, thuỷ chung

Bốn chức năng: tái sản xuất con người; kinh tế và tổ chức đời sống gia đình; nuôi dưỡng, giáo dục, hình thành nhân cách; thoả mãn nhu cầu vật chất và tinh thần

Tình cảm gia đình

Chức năng

6 of 21

Gia đình là một tập hợp người gắn bó với nhau bởi quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ giữa họ với nhau.

Sự sinh đẻ trong gia đỉnh nhằm tái sản xuất ra con người, duy trì và phát triền nòi giống, cung cấp sức lao động cho xã hội, đảm bảo sự phát triền liên tục và trường tồn của xã hội loài người.

Tái sản xuất con người:

Kinh tế và tổ chức đời sống

Gia đình góp phần tạo thu nhập chính đáng, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của gia đình.

Nuôi dưỡng, giáo dục

Hình thành nhân cách từ lúc chào đời cho tới khi trưởng thành, đảm bảo sự khoẻ mạnh, phát triển về thể chất; là trượng học đầu tiên nuôi dưỡng tâm hồn, giáo dục đạo đức, văn hoá, lao động, kĩ năng sống,... cho thế hệ trẻ

Thoả mãn nhu cầu VC+TT

Mỗi cá nhân được chăm sóc cả về vật chất lẫn tinh thần, được thoả mãn nhu cầu tâm -sinh lí, giải toả ức chế trong cuộc sống

GIA ĐÌNH, CHỨC NĂNG CƠ BẢN CỦA GIA ĐÌNH

CHỨC

NĂNG

7 of 21

2. Những điểm cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình ở nước ta hiện nay

8 of 21

Dân chủ

Hạnh Phúc

Bình đẳng

Tiến bộ

Ưu việt của chế độ hôn nhân ở nước ta

9 of 21

Chế độ hôn nhân và gia đình ở nước ta hiện nay

Xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc; các thành viên giạ đình có nghĩa vụ tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; không phân biệt đối xử giữa các con.

Bảo vệ, hỗ trợ trẻ em, người cao tuồi, người khuyết tật thực hiện các quyền về hôn nhân và gia đình; giúp đỡ các bà mẹ thực hiện tốt chức năng cao quý của người mẹ;

Kế thừa, phát huy truyền thống văn hoá, đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam về hôn nhân và gia đinh. 

10 of 21

3. Các yếu tố xây dựng gia đình hạnh phúc

1/ Em hãy nêu những yếu tố tạo nên hạnh phúc trong gia đình ông C.

2/ Theo em, thế nào là một gia đình hạnh phúc?

11 of 21

Gia đình hạnh phúc

- Tình yêu thương: Tình yêu thương là sức đề kháng mạnh nhất của gia đình trước những bất trắc cúa cuộc đời; là chỗ dựa vững chắc đề mỗi thành viên hiều rằng, mình luôn được gia đình ùng hộ, những khó khăn mình trải qua sẽ có người san sẻ.

- Sự cảm thông, chia sẻ về vật chất và tinh thần giữa các thành viên trong gia đĩnh

- Niềm tin: cần nuôi dưỡng niềm tin giữa các thành viên trong gia đình, tránh phá huỷ hạnh phúc bởi sự ghen tuông, nghi kị.

- Sự tôn trọng: Trong gia đình, ngoài những điểm chung, ai cũng có cá tính, sở thích, mong muốn, suy nghĩ riêng. Tôn trọng sở thích, mong muốn chính đáng của mỗi thành viên sẽ hạn chế được những tranh cãi, xung đột, giúp gia đình hoà thuận hơn.

- Lòng bao dung, vị tha: Biết tha thứ cho lỗi lầm của người khác, biết sống vì người khác là yếu tố quan trọng đề xây dựng một gia đình hạnh phúc.

- Làm tròn nghĩa vụ, bổn phận: Ai trong gia đình cũng có nghĩa vụ và bồn phận riêng. Làm tròn nghĩa vụ, bồn phận với gia đình sẽ là bước đệm để mỗi công dân thực hiện nghĩa vụ với xã hội và đất nước.

XÂY DỰNG GIA ĐÌNH HẠNH PHÚC

12 of 21

4. Trách nhiệm của các thành viên trong gia đình

Đọc các trường hợp 1,2,3 SGK trang 19 và trả lời câu hỏi

1/ Các thành viên trong gia đình đã thể hiện tình cảm, trách nhiệm của mình đôi với gia đình như thế nào qua các trường họp trên?

2/ Em hãy nêu trách nhiệm của các thành viên trong gia đình theo 4 mối quan hệ sau: 1/ Vợ- chồng; 2/ Cha mẹ - con; 3/ Ông bà - cháu; 4/Anh, chị, em.

3/ Bản thân em cần có trách nhiệm gì trong gia đình ? Hãy nêu các trách nhiệm cụ thể theo bảng gợi ý sau:

Anh T

Chị D

Hai anh em H và T

luôn biết yêu thương chăm sóc giúp đỡ nhau

đã thể hiện trách nhiệm là một người cha trong gia đình yêu thương động viên để các con vươn lên

thể hiện tốt trách nhiệm của con cái đối với bố mẹ, thương yêu phụng dưỡng

13 of 21

Anh chị em

Ông bà - cháu

Cha mẹ -con

Vợ - chồng

Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thuỷ, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình

Cha mẹ có nghĩa vụ “thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thề chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội”.

Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, sống mẫu mực và nêu gương tốt cho con cháu,...

Anh, chị, em có quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; có quyền, nghĩa vụ nuôi dưỡng nhau trong trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều kiện trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con.

14 of 21

Thành viên trong gia đình

 Trách nhiệm của em

 Ông Bà

 Kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội ngoại

Cha mẹ 

 Con có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình.

Anh Chị em 

Kính trọng, yêu thương chăm sóc giúp đỡ lẫn nau 

Trách nhiệm của bản thân đối với trong gia đình

15 of 21

LUYỆN TẬP

16 of 21

Bài tập 1: Em hãy chia sẻ suy nghĩ của em về quan điểm: “Gia đình là nơi cuộc sống bắt đầu và tình yêu thương không bao giờ kết thúc”.

17 of 21

Nội dung

Quan điểm

Con cái là của đề dành. Bởi vậy, gia đình đông con nhiều cháu mới là gia đình hạnh phúc.

Sai, vì gia đình đông con nhiều cháu chỉ hạnh phúc khi có đủ điều kiện nuôi dạy con cháu. Nếu không, việc đông con nhiều cháu có khi là nguyên nhân của đói nghèo, lạc hậu.

Trong xã hội hiện đại, phụ nữ không nhất thiết phải quán xuyến công việc gia đình.

Không hẳn đúng, vì nếu quá bận rộn công việc xã hội, phụ nữ có thể thuê người giúp việc gia đình. Tuy nhiên, nếu phụ nữ đảm đang công việc gia đình thì vẫn tốt hơn. Mặt khác, đàn ông cần chia sẻ công việc gia đình với phụ nữ.

Đàn ông cần phải chia sẻ công việc gia đình cùng phụ nữ.

Đúng, vì đó là trách nhiệm, nghĩa vụ của mỗi thành viên trong gia đình

Gia đình chỉ hạnh phúc khi các thành viên đều được thoả mãn đầy đủ nhu cầu vật chất.

Không đúng, vì vật chất chỉ là một khía cạnh tạo nên hạnh phúc gia đình

Bài tập 2: Em hãy cho biết các quan điểm sau đúng hay sai. Vì sao?

18 of 21

 Nội dung

Quan điểm

Vợ chồng anh T, chị Y có hai con gái. Bố mẹ anh T yêu cầu chị Y phải sinh thêm con trai để nối dõi tông đường, nếu không thì phạm tội bất hiếu với tồ tông

Không đồng tình, vì yêu cầu của bố mẹ anh T không hợp lí, thể hiện tư tưởng “trọng nam khinh nữ”, mặt khác vi phạm pháp luật.

Trong gia đình, anh c đi làm có thu nhập cao, còn chị Th chì ờ nhà làm nội trợ. Vì vậy, anh c quyết định mọi việc, không bàn bạc, trao đồi với vợ.

Không đồng tình với anh c, vì anh c thể hiện tính gia trưởng, không bình đẳng trong gia đình. Chị Th làm công việc gia đình cũng là đóng góp cho gia đình, cần phải được đối xử bình đẳng.

Được cả nhà chiều chuộng, chăm sóc nên A chỉ quan tâm tới việc học.

Không đồng tình với việc chiều chuộng của gia đình A. A cẩn phải chia sẻ công việc gia đình cùng các thành viên khác.

Vợ chồng anh T, chị N đều là con một. Bố chị N mất sớm, mẹ chị ở quê xa, hay đau ốm. Anh T bàn với chị N đưa mẹ chị về ở chung để phụng dưỡng

Đồng tình với việc làm của anh T, vì việc làm của anh thể hiện sự tôn trọng, yêu thương vợ và bố mẹ vợ.

Bài tập 3: Em đồng tình hay không đồng tình với hành vi nào sau đây? Vì sao?

19 of 21

Gia đình gặp khó khăn nhưng H vẫn muốn học lên đạl học

a. H nên bày tỏ nguyện vọng với gia đình, cố gắng học lên đại học; tìm việc làm thêm và vay tiền từ ngân hàng theo chính sách hỗ trợ của Nhà nước cho học sinh, sinh viên nghèo đê’ đi học. Nếu gia đình quá khó khăn, hãy tạm gác ước mơ vào đại học để đi làm, chia sẻ khó khăn cùng gia đình, sau này có điều kiện sẽ học đại học.

b.Tìm hiểu về người đàn ông đó. Nếu đó là người tử tế, có tình cảm chân thành thì nên ủng hộ, động viên mẹ để mẹ có hạnh phúc mới.

Bố Y mất sớm. Mẹ vất vả nuôi chị em Y ăn học. Gần đây, một người đàn ông thường xuyên đến nhà, có cử chỉ quan tâm, thân mật với mẹ Y.

a. H nên bày tỏ nguyện vọng với gia đình, cố gắng học lên đại học; tìm việc làm thêm và vay tiền từ ngân hàng theo chính sách hỗ trợ của Nhà nước cho học sinh, sinh viên nghèo đê’ đi học. Nếu gia đình quá khó khăn, hãy tạm gác ước mơ vào đại học để đi làm, chia sẻ khó khăn cùng gia đình, sau này có điều kiện sẽ học đại học.

Bài tập 4: Em sẽ làm gì nếu là các bạn trong những tình huống sau?

20 of 21

 

 

Th cho rằng bố mẹ chỉ quan tâm tới em trai mà quên mất sự có mặt của mình trong gia đình. Bởi vậy, Th rất buồn và sinh ra ghét em trai.

Th cần quan tâm, yêu thương em trai mình. Th cũng cần chia sẻ tâm tư với bố mẹ, bày tỏ mong muốn được quan tâm, yêu thương.

Mặc dù cô H yêu thương, chăm sóc D như con đẻ nhưng D lạnh lùng, xa cách với cô vì cho rằng cô chỉ là mẹ kế.

D cần thể hiện lòng biết ơn, gần gũi với cô H hơn

Hoàn cảnh gia đình khó khăn nên mặc dù bố mẹ không đồng ý nhưng Đ vẫn muốn nghỉ học đề lao động giúp đỡ gia đình.

Đ nên tiếp tục đi học và tranh thủ làm thêm giúp bố mẹ. Đ cũng có thể chia sẻ những khó khăn của mình với thầy, cô giáo để nhận được sự giúp đỡ.

T phàn nàn: “Bà nội dạo này bị lẫn, cứ hỏi đi hỏi lại mãi một việc khiến tớ mệt lắm, nhiều lúc phát cáu lên với bà”.

Khuyên T không nên cáu với bà mà cần quan tâm tới bà hơn.

Bài tập 5: Em có lời khuyên gì dành cho các bạn trong những trường hợp sau?

21 of 21