4. ใช้เนื้อสารเป็นเกณฑ์ในการจำแนกสาร

จะแบ่งสารได้เป็น 2 กลุ่มคือ

1. สารเนื้อเดียว (Homogeneous substance)

2. สารเนื้อผสม (Heterogeneous substance)

สารเนื้อเดียว คือ สารที่มองเห็นเป็นเนื้อเดียวกันตลอด อาจมีเพียงชนิดเดียว หรือมากกว่าสองชนิดผสมอยู่อย่างกลมกลืน อาจมีหลายสถานะ และจะแสดงสมบัติเหมือนกันทุกประการ เช่น จุดเดือด จุดเยือกแข็ง จุดหลอมเหลว

1. สารเนื้อเดียว (Homogeneous substance)

สารเนื้อเดียว

(Homogeneous substance)

มีได้

3 สถานะ

ของแข็ง

ของเหลว

แก๊ส

สารเนื้อเดียวสถานะของแข็ง เช่น เหล็ก ทองคำ สังกะสี อะลูมิเนียม เป็นต้น

สารเนื้อเดียวสถานะของเหลว เช่น น้ำกลั่น น้ำเกลือ น้ำส้มสายชู น้ำอัดลม น้ำมันพืช เป็นต้น

สารเนื้อเดียวสถานะแก๊ส เช่น อากาศ แก๊สหุงต้ม แก๊สธรรมชาติ แก๊สไนโตรเจน เป็นต้น

สารเนื้อเดียว

สารบริสุทธิ์ (pure substance)

สารละลาย (solution)

สารบริสุทธิ์ คือ สารเนื้อเดียว

ที่ประกอบไปด้วยสารเพียงชนิดเดียว

ไม่มีสารอื่นเจือปน

สารละลาย คือ สารเนื้อเดียวที่เกิดจากสารบริสุทธิ์สองชนิดขึ้นไปผสมกัน โดยไม่เกิดปฏิกิริยาเคมี ทำให้จุดเดือดและจุดหลอมเหลวไม่คงที่

แบ่งเป็น

ธาตุ (Element)

สารประกอบ(Compound)

เป็นสารบริสุทธ์ที่ประกอบด้วยอะตอมเพียงชนิดเดียว เช่น ทองคำ(Au) ไฮโดรเจน(H) เหล็ก(Fe) เป็นต้น

เป็นสารบริสุทธ์ที่ประกอบด้วยอะตอมของธาตุตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป เช่น น้ำ (H₂O) เกลือแกง (NaCl) น้ำตาลกูลโคส (C₆H₁₂O₆) เป็นต้น

สารละลาย

(solution)

มีได้

3 สถานะ

ของแข็ง

ของเหลว

แก๊ส

สารละลายสถานะของแข็ง เช่น นาก ฟิวส์ ทองเหลือง ทองสัมฤทธิ์ เป็นต้น

สารละลายสถานะของเหลว เช่น น้ำกลั่น น้ำเกลือ น้ำอัดลม แอลกอฮอล์ล้างแผล เป็นต้น

สารเนื้อเดียวสถานะแก๊ส เช่น อากาศ แก๊สหุงต้ม แก๊สธรรมชาติ แก๊สไนโตรเจน เป็นต้น

องค์ประกอบของสารละลาย

แบ่งส่วนประกอบเป็น 2 ส่วน

ตัวทำละลาย (Solvent)

ตัวถูกละลาย (Solute)

หมายถึง สารที่มีสถานะเดียวกับสารละลายหรือสารที่มีปริมาณมากกว่า

หมายถึง สารที่มีสถานะเหมือนหรือแตกต่างจากสารละลายหรือสารที่มีปริมาณน้อยกว่า ตัวละลายในสารละลายอาจมีได้หลายสาร

การละลาย หมายถึง การที่อนุภาคของสารสอดแทรกรวมเป็นเนื้อเดียวกัน โดยไม่เกิดปฏิกิริยาเคมี

เกณฑ์ที่จะกำหนดว่าสารใดเป็นตัวทำละลาย

และสารใดจะเป็นตัวถูกละลาย พิจารณาดังนี้

1. ถ้าตัวทำละลายและตัวถูกละลายอยู่ในสถานะเดียวกัน เช่น ของแข็งกับของแข็ง จะกำหนดให้สารที่มีปริมาณมากกว่าเป็นตัวทำละลาย และ สารที่มีปริมาณน้อยกว่าเป็นตัวถูกละลาย

เช่น

ทองเหลือง 60%�        ตัวทำละลาย คือ ทองแดง 60% �        ตัวละลาย คือ สังกะสี 40%

เกณฑ์ที่จะกำหนดว่าสารใดเป็นตัวทำละลาย

และสารใดจะเป็นตัวถูกละลาย พิจารณาดังนี้

2. ถ้าตัวทำละลายและตัวถูกละลายอยู่ในสถานะต่างกัน เช่น ของแข็งกับของเหลว เมื่อผสมกันแล้วมีสถานะเหมือนกับสารใด ให้ถือว่าสารนั้นเป็นตัวทำละลายอีกสารหนึ่งเป็นตัวถูกละลาย

เช่น

น้ำ

+

น้ำตาล

น้ำเชื่อม

สถานะของสารละลาย เป็นของเหลว

ตัวทำละลาย

ตัวถูกละลาย

2. สารเนื้อผสม (Heterogeneous substance)

สารเนื้อผสม วัสดุผสม หรือ ของผสม (composite) คือ สารที่ประกอบขึ้นจากสาร 2 ชนิดขึ้นไปผสมกัน โดยเนื้อไม่สามารถผสมเข้ากันได้ตลอดแต่บางครั้งอาจมองเห็นไม่ชัด ในการจำแนกชนิดของสารเนื้อผสมจะพิจารณาจากขนาดของอนุภาค ที่ปนอยู่ในสารเนื้อผสมนั้น

สารเนื้อผสม

(Heterogeneous substance)

​

มีได้

3 สถานะ

ของแข็ง

ของเหลว

แก๊ส

สารเนื้อผสมสถานะของแข็ง เช่น หินแกรนิต หินอ่อน ดิน ทราย เป็นต้น

สารเนื้อผสมสถานะของเหลว เช่น น้ำคลอง น้ำโคลน น้ำส้มคั้น น้ำมะนาว น้ำจิ้มไก่ เป็นต้น

สารเนื้อผสมสถานะแก๊ส เช่น ฝุ่นละอองในอากาศ เขม่าหรือควันดำในอากาศ เป็นต้น

สารตัวอย่าง ผงถ่านในน้ำ กาว น้ำเชื่อม ถ้าเราจะจำแนกสาร ทั้ง 3 สารข้างต้นโดยใช้เกณฑ์ขนาดอนุภาคของสารจะสามารถจำแนกออกได้เป็นกี่กลุ่ม อะไรบ้าง