IMIWNOLEG AC AFIECHYD
GWRTHFIOTIGAU
GWRTHFIOTIG
Gwrthfiotig yw cemegyn a gaiff ei greu gan ficro-organeb sy'n lladd neu'n atal bacteria rhag dyblygu/tyfu.
Gwrthfiotigau:�Cynhyrchir gan ffwng ac yn gweithredu ar facteria.�Ddim yn niweidio’r claf – dim effaith ar gelloedd ewcaryotig.
ATAL TWF
LLADD bacteria
EFFEITHIO LLAWER
MWY DEWISOL
BACTERIOSTATIG YN ATAL TWF/ DYBLYGIAD BACTERIA (ATAL SYNTHESIS PROTEIN).
BACTERIOLEIDDIOL VS BACTERIOSTATIG
BACTERIOLEIDDIOL YN LLADD BACTERIA
ADOLYGU�CELL FURIAU BACTERIA
Peptidoglycan
Polysaccharidau wedi trawsgysylltu gan gadwyni asidau amino
Trawsgysylltau: cryfhau + amddiffyn
Weithiau gelwir yn murein
POSITIF
NEGATIF
ADOLYGU�CELL FURIAU BACTERIA
Lipopolysaccharid
Haen allanol yn bacteria Gram negatif. Amddiffyn y peptidocglycan rhan gweithrediad rhai cyfryngau gwrth-ficrobau
e.g. lysosym a phenisilin
Lipoprotein
+
Positif
NEGATIf
PENISILIN�Cynhyrchir gan y ffwng PENICILLIUM NOTATUM
BACTERIOLEIDDIOL
PENISILIN�cynhyrchir o’r ffwng PENICILLIUM NOTATUM
Tetracyclin�cynhyrchir gan y ffwng Streptomyces
Tryledu a cael ei bwmpio i’r gell facteria.
Glynu at ail safle rhwymo’r anticodon ar yr is-uned ribosom 30S = atalydd cystadleuol
Atal moleciwl tRNA rhag glynu i’r codon cyflenwol.
Atal cam trosiad synthesis protein
Binds reversibly to 2nd anticodon = bacteriostatic
BACTERIOSTATIG
Gorddefnydd o wrthfiotigau ac ymwrthedd
The overuse of antibiotics has resulted in the spread of antibiotic resistant strains of bacteria:
Bacteria divide rapidly under optimum conditions.
High mutation rate
MWTANIAD
YMWRTHEDD
MANTAIS DETHOLUS PAN FOD WRTHFIOTIG YN BRESENNOL
GORDDENYDD
DETHOLIAD DDAMWEINIOL
GORDDEFNYDD O WRTHFIOTIGAU AC YMWRTHEDD
Absenoldeb gwrthfiotigau
Ffurf wedi mwtanu (ymwrthedd) = Dim mantais
DIM OND yn FANTAIS DETHOLUS pan fod gwrthfiotig yn bresennol
OND
Anodd i’w rheoli os yw’n achosi haint
FANCOMYCIN = dewis olaf fel gwrthfiotig, defnyddir i drin heintiau ymwrthol iawn
Gorddefnydd o wrthfiotigau ac ymwrthedd�genynnau wedi mwtanu yn codio proteinau sy’n atal y gwrthfiotigau rhag gweithio: dibynnu ar fecanwaith yr antibiotig
Ymwrthedd penisilin | Ymwrthedd tetracyclin |
Secretu β-lactamase, ensym sy’n diraddio penisilin | Pwmpio’r tetracylin allan o’r gell |
PBP wedi’i newid, felly mae’r penisilin yn methu rhwymo | Rhyddhau’r tetracyclin sydd wedi rhwymo |
Porinau llai, neu lai ohonynt, sy’n golygu bod llai o benisilin yn mynd i mewn | Atal tetracyclin rhag glynu wrth ribosom |