1 of 42

BỘ SÁCH GIÁO KHOA

SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC

LỚP 7

2 of 42

LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 7

NHÓM TÁC GIẢ

PHẦN LỊCH SỬ

VŨ MINH GIANG (TỔNG CHỦ BIÊN XUYÊN SUỐT PHẦN LỊCH SỬ)

NGHIÊM ĐÌNH VỲ (TỔNG CHỦ BIÊN CẤP THCS PHẦN LỊCH SỬ)NGUYỄN THỊ CÔI – VŨ VĂN QUÂN (ĐỒNG CHỦ BIÊN PHẦN LỊCH SỬ)

PHẠM ĐỨC ANH, PHẠM THỊ THANH HUYỀN, ĐẶNG HỒNG SƠN

PHẦN ĐỊA LÍ

ĐÀO NGỌC HÙNG (TỔNG CHỦ BIÊN PHẦN ĐỊA LÍ)

NGUYỄN ĐÌNH GIANG – PHẠM THỊ THU PHƯƠNG (ĐỒNG CHỦ BIÊN PHẦN ĐỊA LÍ)NGUYỄN THỊ THU HIỀN, ĐẶNG THỊ HUỆ, PHÍ CÔNG VIỆT

3 of 42

I. CƠ SỞ VÀ QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

II. CÁC ĐIỂM MỚI KHI BIÊN SOẠN SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 7

III. CẤU TRÚC SÁCH, CẤU TRÚC CHƯƠNG, CẤU TRÚC�BÀI HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 7

IV. NHỮNG THUẬN LỢI KHI SỬ DỤNG SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 7

V. HỆ THỐNG TÀI NGUYÊN HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

4 of 42

PHẦN MỘT

CƠ SỞ VÀ QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 7

5 of 42

CƠ SỞ BIÊN SOẠN

  • Nghị quyết 29-NQ/TW năm 2013.
  • Nghị quyết 88/2014/QH13 năm 2014.
  • Quyết định số 404/QĐ-TTg năm 2015

Thống nhất cần phải đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo.

  • Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa, thẩm định sách giáo khoa (SGK).
  • Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 32/2018 về Chương trình �giáo dục phổ thông; Thông tư số 17/2025/TT-BGDĐT ngày 12 – 09 – 2025.

6 of 42

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

1. Tuân thủ định hướng GDPT và tiêu chuẩn SGK mới. Biên soạn theo hướng PT năng lực và phẩm chất.

2. Kế thừa SGK hiện hành và tiếp thu điểm mới từ SGK của các nước tiên tiến trên thế giới.

3. Được biên soạn theo hướng hỗ trợ GV đổi mới hiệu quả phương pháp tổ chức các hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục.

4. Phù hợp với phương châm biên soạn của cả bộ SGK thống nhất.

7 of 42

7

PHẦN HAI

CÁC ĐIỂM MỚI KHI BIÊN SOẠN SÁCH

LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 7

ĐIỂM MỚI

Cách tiếp cận

Phương pháp �biên soạn

Cấu trúc

Chủ đề tích hợp

Hình thức

8 of 42

THAY ĐỔI CÁCH TIẾP CẬN

8

SGK là công cụ giúp HS phát triển năng lực và khả năng tự học.

SGK là công cụ giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy học.

Tích hợp nội môn và liên môn.

Học lịch sử - địa lí thế giới và khu vực để hiểu rõ lịch sử - địa lí

Việt Nam và địa phương.

Phẩm chất yêu nước, nhân ái và tinh thần trách nhiệm.

Giải quyết các vấn đề trong thực tế cuộc sống.

9 of 42

PHƯƠNG PHÁP BIÊN SOẠN

Tinh giản ở mức độ hợp lí, phổ thông hoá kiến thức, các đơn vị kiến thức đưa ra vừa phải dễ hiểu, dễ nhớ

Sử dụng nhiều sơ đồ, bản đồ, biểu đồ, trục thời gian, hình ảnh

Giúp người học vận dụng để giải quyết những vấn đề của cuộc sống, tăng cường các hoạt động nhóm

Viết theo hướng mở

DỄ DẠY – DỄ HỌC

10 of 42

ĐỔI MỚI VỀ CẤU TRÚC BÀI HỌC

  • Cấu trúc logic.
  • Nội dung vừa phải phù hợp với nhận thức và tâm lí lứa tuổi HS.
  • Giải quyết một vấn đề của chương.

Tên bài

Yêu cầu cần đạt

Hoạt động

khởi động

Hoạt động hình thành kiến thức mới

Luyện tập

Vận dụng

11 of 42

  • Là một điểm mới nổi bật trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn Lịch sử và Địa lí, được bắt đầu từ lớp 7 với hai chủ đề: Các cuộc đại phát kiến địa lí; Đô thị: Lịch sử và hiện tại.

  • Việc xây dựng các chủ đề này trên cơ sở lựa chọn những nội dung gần nhau, giao nhau, tạo điều kiện cho HS có thể tích hợp vận dụng các khái niệm, phương pháp cơ bản của cả hai phân môn Lịch sử và Địa lí để nhận thức vấn đề, đồng thời rèn luyện phương pháp tích hợp tư duy lịch sử và tư duy địa lí trong học tập môn học.

  • Cấu trúc của chủ đề được thiết kế thống nhất với cấu trúc của bài học mới trong các phần Lịch sử và Địa lí.

CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

12 of 42

ĐỔI MỚI VỀ HÌNH THỨC THIẾT KẾ, HÌNH ẢNH

Sách được thiết kế 4 màu, màu sắc phù hợp với tâm lí, thị giác của HS, sinh động, hấp dẫn.

Cách thiết kế lôgic, thống nhất, nhưng vẫn thể hiện sự đa dạng giữa các bài học.

Hình ảnh được lựa chọn kĩ lưỡng, phù hợp với nội dung bài học.

Có hình ảnh được sử dụng nhằm rèn luyện kĩ năng, hình thành kiến thức cho HS, có hình ảnh mang tính minh hoạ.

13 of 42

HÌNH THỨC TRÌNH BÀY

Sách thiết kế đẹp, các logo sinh động, thống nhất, dễ phân biệt và sử dụng, tranh ảnh đều có bản quyền, các lược đồ rõ, lồng ghép nhiều kiến thức để HS khai thác.

14 of 42

PHẦN BA

CẤU TRÚC SÁCH, CẤU TRÚC CHƯƠNG, �CẤU TRÚC BÀI HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 7

15 of 42

15

PHẦN LỊCH SỬ

PHẦN ĐỊA LÍ

  • Gồm 7 chương (18 bài).
  • Mạch nội dung được sắp xếp theo logic thời gian tìm hiểu về lịch sử thế giới, khu vực Đông Nam Á và �
  • Gồm 5 chương (19 bài).
  • Kiến thức cơ bản về địa lí các châu lục: đặc điểm tự nhiên, dân cư – xã hội, phương thức con người sử dụng và bảo vệ tự nhiên,…

CẤU TRÚC SÁCH

CHỦ ĐỀ CHUNG

  • Gồm 2 chủ đề chung.
  • Mạch nội dung tích hợp lịch sử – địa lí dựa trên những nội dung gần nhau, giao nhau, tạo ra không gian môn học: phát kiến địa lí và đô thị trong lịch sử và hiện tại.

16 of 42

16

16

17 of 42

17

17

Giúp HS nhớ lại, nắm bắt lại những kiến thức cơ bản thông qua các thuật ngữ được giải thích một cách cơ bản ngắn gọn, chính xác, đồng thời đó cũng là những gợi ý để các em tra cứu thêm nội dung liên quan trong các sách khác hay trên internet để mở rộng kiến thức.

BẢNG GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ

18 of 42

18

18

Bảng tra cứu

BẢNG PHIÊN ÂM

Bảng phiên âm các tên riêng tiếng nước ngoài ra tiếng Việt đồng thời ghi rõ số trang trong SGK mà tên riêng đó xuất hiện để GV và HS dễ tra cứu.

19 of 42

CẤU TRÚC CHUNG

MỞ ĐẦU CHƯƠNG

(PHẦN LỊCH SỬ)

Bao gồm: giới thiệu khái quát chương và các nội dung cốt lõi của chương mà HS sẽ được tìm hiểu; một số hình ảnh tiêu biểu, có tính gợi mở, thu hút sự chú ý, kích thích nhận thức của HS.

19

19

20 of 42

20

CẤU TRÚC BÀI HỌC

21 of 42

CẤU TRÚC BÀI HỌC

Tuyến chính:

  • Nội dung chính của bài học, bao gồm kênh chữ (thông tin, tư liệu), kênh hình (tranh ảnh, lược đồ,…).
  • Hệ thống các câu hỏi, bài tập.

Mở đầu (khởi động):

Là tình huống, hình ảnh,… liên quan tới kiến thức mới, đi kèm là các câu hỏi tạo tình huống có vấn đề, nhằm định hướng sự chú ý, kích thích tư duy của HS đối với bài học mới, đồng thời cũng giúp định hướng nội dung bài mới.

22 of 42

CẤU TRÚC BÀI HỌC

Tư liệu:

Là những tư liệu gốc, tư liệu phái sinh hoặc tư liệu được cung cấp bởi các tác giả SGK, tranh ảnh… kèm theo các câu hỏi, yêu cầu khai thác tư liệu, giúp HS rèn luyện kĩ năng tìm hiểu lịch sử.

Tuyến phụ:

Bao gồm Em có biết, Kết nối với địa lí, văn học, nghệ thuật, với ngày nay,… là những nội dung mở rộng hoặc nâng cao, hoặc có tính tích hợp liên môn với các môn học khác nhằm bổ trợ cho nội dung chính..

23 of 42

CẤU TRÚC BÀI HỌC

Luyện tập:

Là hệ thống câu hỏi/bài tập mang tính luyện tập/thực hành những kiến thức và kĩ năng vừa được hình thành cho HS.

Vận dụng:

Là các yêu cầu/bài tập mang tính vận dụng những kiến thức/kĩ năng đã có để giải quyết những bài tập nhận thức mới; đặc biệt có những bài tập nhằm lí giải/giải quyết những vấn đề của thực tiễn cuộc sống.

24 of 42

NỘI DUNG BÀI LỊCH SỬ

 

CT Lịch sử lớp 7 năm 2006

CT Lịch sử lớp 7 năm 2018

Thời lượng

70 tiết

52,5 tiết

Nội dung

Phần một: Khái quát lịch sử thế giới trung đại

Phần hai: Lịch sử Việt Nam từ thế kỉ X đên giữa thế kỉ XIX

Chương 1. Buổi đầu độc lập thời Ngô – Đinh – Tiền Lê (thế kỉ X)

Chương 2. Nước Đại Việt thời Lý ( thế kỉ XI – XII)

Chương 3. Nước Đại Việt thời Trần (thế kỉ XIII – XIV)

Chương 4. Nước Đại Việt thời Lê sơ (thế kỉ XV – đầu thế kỉ XVI)

Chương 5. Đại Việt ở các thế kỉ XVI – XVIII

Chương 6. Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX

Chương 1. Tây Âu từ thế kỉ V đến nửa đầu thế kỉ XVI

Chương 2. Trung Quốc và Ấn Độ thời trung đại.

Chương 3. Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI

Chương 4. Đất nước dưới thời các vương triều Ngô – Đinh – Tiền Lê (939 – 1009)

Chương 5. Đại Việt thời Lý – Trần – Hồ (1009 – 1407)

Chương 6. Khởi nghĩa Lam Sơn và Đại Việt thời Lê sơ (1418 – 1527)

Chương 7. Vùng đất phía Nam Việt Nam từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI

25 of 42

25

25

NHỮNG NỘI DUNG MỚI PHẦN LỊCH SỬ

  • Nếu như chương trình SGK Lịch sử hiện hành cho HS tìm hiểu nội dung phần Lịch sử Việt Nam từ thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XIX thì chương trình SGK 2018 cho HS tìm hiểu từ thế kỉ X đến thế kỉ XVI.
  • Đặc biệt, với tư cách là một thực thể trong lãnh thổ Việt Nam thì trong chương trình lần này, nội dung lịch sử về vùng đất phía Nam được các tác giả biên soạn thành một chương riêng, nhằm khẳng định vị thế của vùng đất này trong dòng chảy lịch sử.

26 of 42

26

MINH HOẠ BÀI LỊCH SỬ

27 of 42

27

27

MINH HOẠ BÀI LỊCH SỬ

28 of 42

28

28

NỘI DUNG PHẦN ĐỊA LÍ

 

CT Địa lí lớp 7 năm 2006

CT Địa lí lớp 7 năm 2018

Thời lượng

70 tiết

49 tiết

Nội dung

1. Thành phần nhân văn của môi trường.

2. Các môi trường địa lí và hoạt động kinh tế của con người.

3. Thiên nhiên và con người ở các châu lục:

– Vị trí địa lí, giới hạn

– Đặc điểm tự nhiên

– Đặc điểm dân cư, xã hội

– Đặc điểm kinh tế

– Các khu vực

(Chương châu Á học ở lớp 8)

Địa lí các châu lục:

– Vị trí địa lí, phạm vi

– Đặc điểm tự nhiên

– Đặc điểm dân cư, xã hội

– Phương thức con người khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên.

So sánh CT môn học hiện hành, CT 2018 có những điểm khác biệt sau:

29 of 42

29

29

NHỮNG NỘI DUNG MỚI PHẦN ĐỊA LÍ

  • SGK Lịch sử và Địa lí lớp 7 phần Địa lí mới có bao gồm một số nội dung mà trước đây chưa được đề cập đến trong SGK hiện hành, điều này thể hiện tính cập nhật, hiện đại của Chương trình cũng như SGK mới. Một số nội dung như: Phương thức con người khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở các châu lục, vấn đề di cư ở châu Âu, các nền kinh tế lớn và kinh tế mới nổi ở châu Á, vấn đề di sản lịch sử ở châu Phi, các hệ quả địa lí – lịch sử của việc phát kiến ra châu Mỹ, về sự thay đổi của thiên nhiên châu Nam Cực khi có biến đổi khí hậu toàn cầu,…
  • Nội dung được thể hiện trực quan, sinh động thông qua hệ thống bảng, biểu đồ, lược đồ, hình ảnh,… hấp dẫn HS, tạo điều kiện cho GV linh hoạt các PP và hình thức tổ chức dạy học.

30 of 42

MINH HOẠ MỘT BÀI ĐỊA LÍ

31 of 42

MINH HOẠ MỘT BÀI ĐỊA LÍ

32 of 42

ĐỔI MỚI VỀ HÌNH THỨC THIẾT KẾ, HÌNH ẢNH

    • 1

      • Sách được thiết kế 4 màu, màu sắc phù hợp với tâm lí, thị giác của HS, sinh động, hấp dẫn.

    • 2

      • Cách thiết kế lôgic, thống nhất, nhưng vẫn thể hiện sự đa dạng giữa các bài học.

    • 3

      • Hình ảnh được lựa chọn kĩ lưỡng, phù hợp với nội dung bài học, đều có bản quyền.

    • 4

      • Có hình ảnh được sử dụng nhằm rèn luyện kĩ năng, hình thành kiến thức cho HS, có hình ảnh mang tính minh họa.

33 of 42

33

33

33

33

33

33

PHẦN BỐN

NHỮNG THUẬN LỢI KHI SỬ DỤNG SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 7

34 of 42

NHỮNG THUẬN LỢI CHO CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ, HỖ TRỢ, TẬP HUẤN

✓ Mỗi hoạt động học tập trong sách đã được thiết kế theo các yêu cầu cần đạt về năng lực, phẩm chất và thang đánh giá theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Vì vậy, GV có thể sử dụng các yêu cầu học tập trong SGK để đánh giá thường xuyên và làm cơ sở để xây dựng câu hỏi, bài tập để đánh giá định kì quá trình học tập của học sinh.

✓ Sách được Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam hỗ trợ học liệu điện tử một cách tối đa trên website: https://taphuan.nxbgd.vn/trang-chu, qua đó hỗ trợ tích cực việc học tập và giảng dạy của học sinh và giáo viên.

✓ Các tác giả luôn đồng hành cùng các thầy cô, học sinh,… trong quá trình tập huấn và sử dụng sách để đạt mục tiêu giáo dục.

35 of 42

36 of 42

36

PHẦN NĂM

HỆ THỐNG TÀI NGUYÊN TRỰC TUYẾN

VÀ GÓC HỖ TRỢ

37 of 42

TÀI LIỆU BỔ TRỢ

    • Bài tập Lịch sử và Địa lí 7, Phần Lịch sử/Phần Địa lí

    • Nguồn tài nguyên, học liệu điện tử, thiết bị dạy học

    • Sách giáo viên Lịch sử và Địa lí 7

38 of 42

SÁCH GIÁO VIÊN

Cấu trúc gồm hai phần:

Phần một. Hướng dẫn chung: giới thiệu những vấn đề cơ bản như: chương trình môn Lịch sử và Địa lí; đặc điểm, mục tiêu môn học; quan điểm biên soạn; những đổi mới của SGK Lịch sử và Địa lí 7.

Phần hai. Hướng dẫn dạy học các bài cụ thể: Nội dung hướng dẫn bám sát cấu trúc từng bài của SGK Lịch sử và Địa lí 7, giúp GV thực hiện các hoạt động dạy trên lớp một cách linh động và hiệu quả.

39 of 42

SÁCH GIÁO VIÊN

Một số lưu ý khi sử dụng SGV:

– Bám sát mục tiêu đặt ra trong từng bài để tổ chức các hoạt động trúng đích.

– Các bài được thiết kế gồm nhiều hoạt động của GV và HS, mỗi hoạt động trong phần hình thành kiến thức mới tương ứng với một đơn vị kiến thức trong SGK.

– Kế hoạch bài học, phương pháp trong SGV chỉ mang tính chất gợi ý, GV có thể linh động, sáng tạo phù hợp với đối tượng HS và với điều kiện dạy học của lớp học.

– Hình thức tổ chức hoạt động cần phù hợp với điều kiện và không gian của lớp học.

– Đánh giá sản phẩm học tập của HS sau mỗi hoạt động.

40 of 42

SÁCH BÀI TẬP

Sách gồm hai phần:

+ Phần một. Câu hỏi và bài tập: gồm các câu hỏi, bài tập bám sát nội dung từng chương, bài trong SGK với nhiều hình thức khác nhau: trắc nghiệm (chọn đáp án đúng, lựa chọn câu đúng – sai, nối, điền khuyết), tự luận, câu hỏi rèn luyện kĩ năng,…

+ Phần hai. Gợi ý trả lời một số câu hỏi và bài tập: hướng dẫn, gợi ý cách thức làm bài và đáp án cho những câu hỏi và bài tập khó.

Hướng dẫn sử dụng:

+ Có thể cho HS sử dụng sách bài tập ngay trên lớp để các em tương tác với sách.

+ HS có thể làm các bài tập trong sách ở nhà.

41 of 42

HỆ TÀI NGUYÊN TRỰC TUYẾN

  • Giới thiệu sách
  • Hướng dẫn sử dụng sách
  • Ma trận kiến thức, kĩ năng
  • Phân phối chương trình
  • Kế hoạch giảng dạy tham khảo

GÓC HỖ TRỢ

  • Ghi nhận các góp ý của bạn đọc, chuyển đến ban biên tập để tham khảo, phản biện và chỉnh sửa.
  • Kết nối tập huấn giữa giáo viên với tác giả, chủ biên, tổng chủ biên các môn học.
  • Hỗ trợ phát hành và công tác thư viện.
  • Tài liệu tập huấn
  • Video giới thiệu bộ môn
  • Video minh hoạ tiết dạy minh họa

42 of 42