1 of 28

CÁC CẤP ĐỘ TỔ CHỨC TRÊN CƠ THỂ

2 of 28

BÀI 42

QUẦN THỂ SINH VẬT

3 of 28

PHẦN I

KHÁI NIỆM QUẦN THỂ SINH VẬT

4 of 28

Quan sát hình ảnh cho biết quần thể sinh vật là gì?

Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian xác định, ở một thời điểm nhất định và có khả năng sinh sản để tạo những thế hệ mới.

5 of 28

Kể tên các quần thể sinh vật ở châu Phi?

6 of 28

Lấy ví dụ về một quần thể sinh vật trong tự nhiên và một quần thể vật nuôi hoặc cây trồng?

7 of 28

Chậu cá chép vàng

Lồng gà bán ở chợ

Đây có phải quần thể sinh vật không? Vì sao?

8 of 28

PHẦN II

CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ

9 of 28

NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ

Kích thước quần thể

Phân bố cá thể trong quần thể

Tỷ lệ

giới tính

Nhóm tuổi

Mật độ cá thể trong quần thể

10 of 28

So sánh và rút ra nhận xét về tương quan giữa kích thước cơ thể và kích thước quần thể voi, hươu, thỏ, chuột?

Kích thước quần thể tỷ lệ nghịch với kích thước cơ thể sinh vật

1. Kích thước quần thể

11 of 28

Đối với quần thể vi sinh vật, kích thước quần thể được xác định bằng sinh khối (miligam, gam,…) trong quần thể

12 of 28

2. Mật độ cá thể trong quần thể

- Khái niệm: Mật độ cá thể trong quần thể là số lượng cá thể trên một đơn vị diện tích hay thể tích của quần thể.

 

13 of 28

Quần thể

Số lượng

cá thể

Không gian phân bố

Mật độ cá thể trong quần thể

Lim xanh

11 250

15 ha

​

Bắp cải

3 000

750 m2

​

Cá chép

120 000

60 000 m3

​

Xác định mật độ cá thể trong các quần thể sau:

14 of 28

3. Tỷ lệ giới tính

- Khái niệm: Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số cá thể đực trên số cá thể cái

- Tỉ lệ giới tính là đặc trưng quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể

15 of 28

Quan sát và suy ngẫm

Tỷ lệ giới tính thay đổi phụ thuộc những yếu tố nào?

16 of 28

4. Nhóm tuổi

Nhóm tuổi trước sinh sản

Nhóm tuổi sinh sản

Nhóm tuổi sau sinh sản

Một quần thể có nhiều nhóm tuổi, mỗi nhóm tuổi có ý nghĩa sinh thái khác nhau

17 of 28

Nhóm tuổi trước sinh sản

Nhóm tuổi sinh sản

Nhóm tuổi sau sinh sản

THÁP TUỔI

18 of 28

Nhóm tuổi trước sinh sản

Nhóm tuổi sinh sản

Nhóm tuổi sau sinh sản

A. Dạng phát triển

B. Dạng ổn định

C. Dạng giảm sút

A

B

C

CÁC DẠNG THÁP TUỔI

19 of 28

A. Dạng phát triển

B . Dạng ổn định

C . Dạng giảm sút

Hãy nhận xét mối tương quan về số lượng cá thể của nhóm tuổi trước sinh san và nhóm tuổi sinh sản trong mỗi kiểu tháp tuổi?

20 of 28

5. Phân bố cá thể trong quần thể

Mỗi quần thể có cách phân bố cá thể khác nhau.

21 of 28

Xác định kiểu phân bố cá thể trong các trường hợp sau

  1. Mỗi cá thể chim cánh cụt Hoàng đế ở Nam Cực có một khu phân bố nhất định nhằm giảm sự cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể.
  2. Các loài cây gỗ sống trong rừng mưa nhiệt đới có điều kiện thuận lợi về khí hậu và đất đai.
  3. Giun đất sống tập trung ở nơi có độ ẩm cao.

22 of 28

PHẦN III

BIỆN PHÁP BẢO VỆ QUẦN THỂ

23 of 28

Tại sao bảo vệ môi trường sống của quần thể chính là bảo vệ quần thể? Cho ví dụ về việc bảo vệ môi trường sống của quần thể?

24 of 28

Em hãy đề xuất biện pháp bảo vệ các quần thể có nguy cơ tuyệt chủng?

25 of 28

III. Biện pháp bảo vệ quần thể

  • Bảo vệ môi trường sống của quần thể bằng cách lập các vườn quốc gia, khu bảo tồn, kiểm soát dịch bệnh
  • Khai thác tài nguyên hợp lí…

26 of 28

LUYỆN TẬP – CỦNG CỐ

27 of 28

Nghiên cứu thông tin và đánh dấu X vào ô trống trong bảng sau

Ví dụ

Quần thể sinh vật

Không phải quần thể sinh vật.

1. Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và lợn rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới.

​

​

2. Rừng cây thông nhựa phân bố ở vùng núi Đông Bắc Việt Nam.

​

​

3. Tập hợp các cá thể cá chép, cá mè, cá rô phi sống chung trong một ao.

​

​

4. Các cá thể rắn hổ mang sống ở 3 hòn đảo cách xa nhau.

​

​

5. Các cá thể chuột đồng sống trên một đồng lúa. Các cá thể chuột đực và cái có khả năng giao phối với nhau sinh ra chuột con. Số lượng chuột phụ thuộc nhiều vào lượng thức ăn có trên cánh đồng.

​

​

x

x

x

x

x

28 of 28

VẬN DỤNG

Thiết kế poster tuyên truyền bảo vệ Quần thể sinh vật:

  • Bảo vệ các loài có nguy cơ tuyệt chủng
  • Bảo vệ môi trường sống của sinh vật…