CÁC CẤP ĐỘ TỔ CHỨC TRÊN CƠ THỂ
BÀI 42
QUẦN THỂ SINH VẬT
PHẦN I
KHÁI NIỆM QUẦN THỂ SINH VẬT
Quan sát hình ảnh cho biết quần thể sinh vật là gì?
Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian xác định, ở một thời điểm nhất định và có khả năng sinh sản để tạo những thế hệ mới.
Kể tên các quần thể sinh vật ở châu Phi?
Lấy ví dụ về một quần thể sinh vật trong tự nhiên và một quần thể vật nuôi hoặc cây trồng?
Chậu cá chép vàng
Lồng gà bán ở chợ
Đây có phải quần thể sinh vật không? Vì sao?
PHẦN II
CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ
Kích thước quần thể
Phân bố cá thể trong quần thể
Tỷ lệ
giới tính
Nhóm tuổi
Mật độ cá thể trong quần thể
So sánh và rút ra nhận xét về tương quan giữa kích thước cơ thể và kích thước quần thể voi, hươu, thỏ, chuột?
Kích thước quần thể tỷ lệ nghịch với kích thước cơ thể sinh vật
1. Kích thước quần thể
Đối với quần thể vi sinh vật, kích thước quần thể được xác định bằng sinh khối (miligam, gam,…) trong quần thể
2. Mật độ cá thể trong quần thể
- Khái niệm: Mật độ cá thể trong quần thể là số lượng cá thể trên một đơn vị diện tích hay thể tích của quần thể.
Quần thể | Số lượng cá thể | Không gian phân bố | Mật độ cá thể trong quần thể |
Lim xanh | 11 250 | 15 ha | |
Bắp cải | 3 000 | 750 m2 | |
Cá chép | 120 000 | 60 000 m3 | |
Xác định mật độ cá thể trong các quần thể sau:
3. Tỷ lệ giới tính
- Khái niệm: Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số cá thể đực trên số cá thể cái
- Tỉ lệ giới tính là đặc trưng quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể
Quan sát và suy ngẫm
Tỷ lệ giới tính thay đổi phụ thuộc những yếu tố nào?
4. Nhóm tuổi
Nhóm tuổi trước sinh sản
Nhóm tuổi sinh sản
Nhóm tuổi sau sinh sản
Một quần thể có nhiều nhóm tuổi, mỗi nhóm tuổi có ý nghĩa sinh thái khác nhau
Nhóm tuổi trước sinh sản
Nhóm tuổi sinh sản
Nhóm tuổi sau sinh sản
THÁP TUỔI
Nhóm tuổi trước sinh sản
Nhóm tuổi sinh sản
Nhóm tuổi sau sinh sản
A. Dạng phát triển
B. Dạng ổn định
C. Dạng giảm sút
A
B
C
CÁC DẠNG THÁP TUỔI
A. Dạng phát triển
B . Dạng ổn định
C . Dạng giảm sút
Hãy nhận xét mối tương quan về số lượng cá thể của nhóm tuổi trước sinh san và nhóm tuổi sinh sản trong mỗi kiểu tháp tuổi?
5. Phân bố cá thể trong quần thể
Mỗi quần thể có cách phân bố cá thể khác nhau.
Xác định kiểu phân bố cá thể trong các trường hợp sau
PHẦN III
BIỆN PHÁP BẢO VỆ QUẦN THỂ
Tại sao bảo vệ môi trường sống của quần thể chính là bảo vệ quần thể? Cho ví dụ về việc bảo vệ môi trường sống của quần thể?
Em hãy đề xuất biện pháp bảo vệ các quần thể có nguy cơ tuyệt chủng?
III. Biện pháp bảo vệ quần thể
LUYỆN TẬP – CỦNG CỐ
Nghiên cứu thông tin và đánh dấu X vào ô trống trong bảng sau
Ví dụ | Quần thể sinh vật | Không phải quần thể sinh vật. |
1. Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và lợn rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới. | | |
2. Rừng cây thông nhựa phân bố ở vùng núi Đông Bắc Việt Nam. | | |
3. Tập hợp các cá thể cá chép, cá mè, cá rô phi sống chung trong một ao. | | |
4. Các cá thể rắn hổ mang sống ở 3 hòn đảo cách xa nhau. | | |
5. Các cá thể chuột đồng sống trên một đồng lúa. Các cá thể chuột đực và cái có khả năng giao phối với nhau sinh ra chuột con. Số lượng chuột phụ thuộc nhiều vào lượng thức ăn có trên cánh đồng. | | |
x
x
x
x
x
VẬN DỤNG
Thiết kế poster tuyên truyền bảo vệ Quần thể sinh vật: