1 of 22

ΕΚΦΕ ΣΕΡΡΩΝ

Εργαστηριακές Ασκήσεις

Β΄ Γυμνασίου

Επιμέλεια: Θανασούλιας Αλέξης

2 of 22

4η Εργαστηριακή άσκηση

Διαχωρισμός μειγμάτων

Κοσκίνισμα

Μαγνητικός διαχωρισμός

Διήθηση

Απόχυση

Εξάτμιση

Εκχύλιση

Χρωματογραφία

Απόσταξη

3 of 22

Μαγνητικός διαχωρισμός

Όργανα-Συσκευές

  • Τριβλίο
  • Ραβδόμορφος μαγνήτης
  • Διαφανές πλαστικό σακουλάκι τροφίμων

Υλικά

  • Ρινίσματα σιδήρου
  • Χώμα

4 of 22

Διαχωρισμός μειγμάτων�

  • Διαχωρισμός μιγμάτων από στερεά συστατικά.
  • Αναμιγνύουμε μια κουταλιά της σούπας αλάτι με μια κουταλιά του γλυκού φακές.

5 of 22

1.Μέσα στο τριβλίο δημιουργούμε ένα μείγμα με άμμο και ρινίσματα σιδήρου

2.Tοποθετούμε το μαγνήτη μέσα στο σακουλάκι και τον βυθίζουμε στο μίγμα.

3.Μεταφέρουμε τα ρινίσματα σιδήρου που έχουν προσκοληθεί στο μαγνήτη στο δεύτερο τριβλίο βγάζοντας το μαγνήτη από το σακουλάκι.

6 of 22

Απόχυση

Εφαρμόζεται για το διαχωρισμό υγρών από ορισμένες κατηγορίες στερεών π.χ. νερό-άμμος. ���

Όργανα-Συσκευές

  • Ποτήρι ζέσεως 100 mL
  • Γυάλινη ράβδος ανάδευσης
  • Κωνική φιάλη
  • Πλαστικό κουταλάκι

Υλικά

  • Άμμος
  • Νερό

7 of 22

Διήθηση�Εφαρμόζεται σε ετερογενή μίγματα στερεών σε υγρά

Όργανα-Συσκευές

  • Ποτήρι ζέσεως 100 mL
  • Γυάλινη ράβδος ανάδευσης
  • Κωνική φιάλη
  • Γυάλινο χωνί
  • Μεταλλικός δακτύλιος
  • Μεταλλικό στήριγμα
  • Υδροβολέας
  • Πλαστικό κουταλάκι
  • Διηθητικό χαρτί

Αντιδραστήρια

  • Νερό
  • Κιμωλία σε σκόνη

8 of 22

Διήθηση

1.Στο ποτήρι ζέσεως βάζουμε νερό μέχρι τη μέση.

2.Προσθέτουμε μια κουταλιά τριμμένης κιμωλίας και αναδεύουμε έντονα με τη γυάλινη ράβδο.

3.Τοποθετούμε το γυάλινο χωνί με το φίλτρο του καφέ στο δακτύλιο. Με τον υδροβολέα ραντίζουμε τα τοιχώματα του φίλτρου, ώστε να υπάρξει πλήρης επαφή με το χωνί.

4.Τοποθετούμε την κωνική φιάλη κάτω από το χωνί.

5. Με τη βοήθεια της γυάλινης ράβδου αδειάζουμε σιγά-σιγά το ετερογενές μείγμα μέσα στο χωνί. Συγκεντρώνουμε το διήθημα στην κωνική φιάλη. Αν υπάρχουν κόκκοι κιμωλίας στο διήθημα, επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία χρησιμοποιώντας το ίδιο διήθημα και τον ίδιο ηθμό.

9 of 22

Απόχυση

1.Στο ποτήρι ζέσεως βάζουμε νερό μέχρι τη μέση.

2.Προσθέτουμε μια κουταλιά άμμο και αναδεύουμε.

3.Αφήνουμε το μίγμα να ηρεμήσει (περίπου 5 λεπτά).

4.Απομακρύνουμε το υπερκείμενο υγρό μεταγγίζοντάς το προσεκτικά, με τη βοήθεια της γυάλινης ράβδου, στην κωνική φιάλη.

10 of 22

Εξάτμιση�Εφαρμόζεται σε διαλύματα ευδιάλυτων αλάτων�

Όργανα-Συσκευές

  • Ποτήρι ζέσεως 100 ml
  • Μεταλλικός τρίποδας και πλέγμα
  • Γκαζάκι

Υλικά

  • Αλάτι
  • Νερό

11 of 22

Εξάτμιση�

1.Στο ποτήρι ζέσεως βάζουμε λίγο νερό και διαλύουμε σ’ αυτό μία κουταλιά αλάτι

2.Τοποθετούμε το ποτήρι στο πλέγμα και θερμαίνουμε το διάλυμα μέχρι να εξατμιστεί το νερό πλήρως.

3.Στον πυθμένα και στα τοιχώματα του ποτηριού παραμένουν κρύσταλλοι αλατιού.

12 of 22

13 of 22

14 of 22

Χρωματογραφία�Εφαρμόζεται για το διαχωρισμό έγχρωμων συστατικών ομογενούς μείγματος π.χ. μελάνι

Όργανα-Συσκευές

  • Ποτήρι ζέσεως 400 ml
  • Διηθητικό χαρτί
  • Φίλτρο καφέ
  • Ορθοστάτης με λαβίδα
  • Χάρακας-μολύβι
  • Πλαστικό πιάτο μιας χρήσης

Υλικά

  • Οινόπνευμα
  • Μαρκαδόροι για CD διαφόρων χρωμάτων
  • Μαρκαδόροι ζωγραφικής

15 of 22

Χρωματογραφία

1.Κόβουμε μια λωρίδα διηθητικού χαρτιού λίγο μικρότερη από τις διαστάσεις του ποτηριού και σε απόσταση 3 cm χαράσσουμε με το μολύβι και το χάρακα μια γραμμή.

2.Κατά μήκος της γραμμής και σε διάφορες αποστάσεις μεταξύ τους, χαράσσουμε γραμμές μήκους 6 cm περίπου με τους μαρκαδόρους για CD (διαφορετικά χρώματα)

3.Στο ποτήρι ζέσεως προσθέτουμε οινόπνευμα μέχρι ύψους 2 cm. Στερεώνουμε κατάλληλα το ένα άκρο του χαρτιού στη λαβίδα του ορθοστάτη και βυθίζουμε το άλλο άκρο (αυτό με τη γραμμή) μέσα στο οινόπνευμα, προσέχοντας η επιφάνεια του διαλύτη να είναι κάτω από τη γραμμή.

4. Μετά από 15 λεπτά περίπου απομακρύνουμε τη λωρίδα και αφήνουμε να στεγνώσει.

16 of 22

17 of 22

18 of 22

Χρωματογραφία

Εναλλακτική πρόταση

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα φίλτρο του καφέ, τοποθετημένο σε ένα πλαστικό πιάτο όπως φαίνεται στη φωτογραφία, τους ίδιους μαρκαδόρους και οινόπνευμα. Στην άλλη όψη του φίλτρου χαράσσουμε δύο γραμμές με τους μαρκαδόρους ζωγραφικής (μαύρο και καφέ)

19 of 22

20 of 22

Απόσταξη�Εφαρμόζεται σε διαλύματα για το διαχωρισμό συστατικών που έχουν διαφορετικά σημεία βρασμού.�

1. Συναρμολογούμε τη διάταξη απόσταξης.

21 of 22

2.Προσθέτουμε κόκκινο κρασί στη σφαιρική φιάλη μέχρι το ¼ περίπου του όγκου της.

3.Θερμαίνουμε έντονα στην αρχή μέχρι να αρχίσει ο βρασμός και μετά χαμηλώνουμε τη φλόγα, ώστε ο βρασμός να είναι ήπιος.

4.Ο βρασμός αρχίζει περίπου στους 850C και σταθεροποιείται για ορισμένο χρόνο λίγο πάνω από τους 920C. (οι θερμοκρασίες εξαρτώνται από την περιεκτι-κότητα του κρασιού σε αλκοόλη).

5.Ρίχνουμε νερό στο χωνί για να ψύξουμε τους ατμούς της αλκοόλης. Το νερό εισέρχεται στο σωλήνα από την κάτω είσοδο.

22 of 22

6.Συλλέγουμε το απόσταγμα σε ποτήρι ζέσεως από το κάτω άκρο του σωλήνα.