1 of 59

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM�ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI

2 of 59

KHỞI ĐỘNG

Đường thẳng a trên mép hiên của toà nhà có điểm nào chung với mặt phẳng (P) của phố đi bộ Nguyễn Huệ không?

3 of 59

BÀI 3:�ĐƯỜNG THẲNG VÀ MẶT PHẲNG SONG SONG

4 of 59

01

NỘI DUNG BÀI HỌC

Đường thẳng song song với mặt phẳng

Điều kiện để một đường thẳng song song với một mặt phẳng

02

Tính chất cơ bản của đường thẳng và mặt phẳng song song

03

5 of 59

ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VỚI MẶT PHẲNG

01

6 of 59

Thảo luận nhóm đôi thực hiện HĐKP1

HĐKP1

Cho hai hình bình hành ABCD và ABMN không đồng phẳng. Tìm số giao điểm của mặt phẳng (ABCD) lần lượt với các đường thẳng MN, MA và AC.

Số giao điểm của mặt phẳng (ABCD) với MN, MA, AC lần lượt là 0, 1, vô số giao điểm.

Giải

7 of 59

 

8 of 59

Đường thẳng a song song với mặt phẳng (P) nếu chúng không có điểm chung.

KẾT LUẬN

9 of 59

Ví dụ 1: SGK – tr.107

Trong HĐKP1, xác định vị trí tương đối của mặt phẳng (ABMN) lần lượt với các đường thẳng CD, BD và BN

Giải

Nếu CD có điểm chung O với (ABMN) thì O thuộc giao tuyến AB của hai mặt phẳng (ABCD) và (ABMN), suy ra CD cắt AB (mâu thuẫn với giả thiết ABCD là hình bình hành). Vậy CD // (ABMN).

 

10 of 59

Cho E và F lần lượt là trung điểm các cạnh AB và AC của tứ diện ABCD. Xác định vị trí tương đối của các đường thẳng BC, AD và EF với mặt phẳng (BCD).

Giải

Thực hành 1

 

11 of 59

ĐIỀU KIỆN ĐỂ MỘT ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG MỘT MẶT PHẲNG

02

12 of 59

HĐKP2

Cho đường thẳng a không nằm trong mặt phẳng (P) và song song với một đường thẳng b nằm trong (P). Đặt (Q) = mp(a, b).

a) Tìm giao tuyến của hai mặt phẳng (P) và (Q).

b) Giả sử a có điểm chung M với (P) thì điểm M phải nằm trên đường thẳng nào? Điều này có trái ngược với giả thiết a // b hay không?

13 of 59

HĐKP2

a) Giao tuyến của hai mặt phẳng (P) và (Q) là b.

b) Nếu a có điểm chung M với (P) thì điểm M phải nằm trên đường thẳng b (Do hai mặt phẳng chỉ giao nhau tại 1 giao tuyến)

Điều này trái với giả thiết a//b.

Giải

14 of 59

 

ĐỊNH LÍ 1

15 of 59

Ví dụ 2: SGK – tr.108

 

16 of 59

Ví dụ 2: SGK – tr.108

Giải

 

 

17 of 59

Giải

Thực hành 2

Các đường thẳng SA, SB, SC cắt mặt phẳng (ABC).

Các đường thẳng AB, BC, CA nằm trong mặt phẳng (ABC).

Cho hình chóp S.ABC có A’, B’, C’ lần lượt là trung điểm của SA, SB, SC. Tìm các đường thẳng lần lượt nằm trong, cắt, song song với mặt phẳng (ABC).

Các đường thẳng A'B', B'C', C'A' song song với mặt phẳng (ABC).

18 of 59

Vận dụng 1

a nằm trong (P), c song song với (P); (b) cắt (P).

Hãy chỉ ra trong Hình 9 các đường thẳng lần lượt nằm trong, song song, cắt mặt phẳng sàn nhà.

Giải

19 of 59

TÍNH CHẤT CƠ BẢN CỦA ĐƯỜNG THẲNG VÀ MẶT PHẲNG SONG SONG

03

20 of 59

HĐKP3

Cho đường thẳng a song song với mặt phẳng (P), mặt phẳng (Q) chứa a và cắt (P) theo giao tuyết b (Hình 10). Trong (Q), hai đường thẳng a, b có bao nhiêu điểm chung?

Hai đường thẳng a và b không có điểm chung nào.

Giải

21 of 59

Cho đường thẳng a song song với mặt phẳng (P). Nếu mặt phẳng (Q) chứa a và cắt (P) theo giao tuyến b thì b song song với a.

ĐỊNH LÍ 2

22 of 59

Ví dụ 3: SGK – tr.107

Cho tứ diện ABCD có M và N lần lượt là trọng tâm của tam giác ACD và BCD. Chứng minh đường thẳng MN song song với các mặt phẳng (CAB) và (DAB)

23 of 59

Ví dụ 3: SGK – tr.107

Giải

 

Đường thẳng MN không nằm trong (CAB) và song song với đường thẳng AB nằm trong (CAB), suy ra MN // (CAB). Tương tự, ta cũng có MN // (DAB)

24 of 59

Cho đường thẳng a song song với mặt phẳng (P). Nếu qua điểm M thuộc (P) ta vẽ đường thẳng b song song với a thì b phải nằm trong (P).

HỆ QUẢ 1

25 of 59

Nếu hai mặt phẳng phân biệt cùng song song với một đường thẳng thì giao tuyến của chúng (nếu có) cũng song song với đường thẳng đó.

HỆ QUẢ 2

26 of 59

Ví dụ 4: SGK – tr.110

Cho hình chóp S.ABC có M là trung điểm của AB. Gọi (P) là mặt phẳng chứa CB và song song với SA, (Q) là mặt phẳng chứa CM và song song với SA.

a) Tìm giao tuyến của hai mặt phẳng (P) và (Q)

 

27 of 59

Ví dụ 4: SGK – tr.110

Giải

a) Ta có hai mặt phẳng (P) và (Q) cùng có điểm chung C và cùng song song với SA, suy ra giao tuyến của (P) và (Q) là đường thẳng a đi qua C và a // SA

 

28 of 59

HĐKP2

Cho hai đường thẳng chéo nhau a, b. Lấy một điểm M trên a, vẽ đường thẳng b’ đi qua M và song song với b. Đặt (P) là mặt phẳng đi qua a, b’.

a) Có nhật xét gì về mối liên hệ giữa b và (P).

b) Gọi (P’) là mặt phẳng chứa a và song song với b. Có nhận xét gì về mối liên hệ giữa b’ và (P’); (P) và (P’)?

Mặt phẳng đi qua một trong hai đường thẳng chéo nhau và song song với đường còn lại

Thảo luận nhóm đôi thực hiện HĐKP2

29 of 59

HĐKP2

 

Giải

30 of 59

Nếu a và b là hai đường thẳng chéo nhau thì qua a, có một và chỉ một mặt phẳng song song với b.

ĐỊNH LÍ 3

31 of 59

Ví dụ 5: SGK – tr.111

Cho tứ diện ABCD

a) Nêu cách vẽ mặt phẳng (P) chứa AB và song song với CD. Ta có thể vẽ bao nhiêu mặt phẳng (P) như vậy?

b) Tìm giao tuyến của hai mặt phẳng (P) và (BCD)

32 of 59

Ví dụ 5: SGK – tr.111

Giải

a) Vẽ đường thẳng a đi qua A và song song với CD. Đặt (P) = mp(a, AB). Ta có CD // a, suy ra CD // (P). Do AB và CD chéo nhau nên chỉ có môt mặt phẳng (P) duy nhất chứa AB và (P) // CD

Ta có B là điểm chung của hai mặt phẳng (P) và (BCD). Ta lại có (BCD) chứa CD và CD // (P), suy ra giao tuyến của (P) và (BCD) là đường thẳng b đi qua B và song song với CD.

33 of 59

Cho hình chóp S.ABC có ABCD là hình bình hành và M, N, E lần lượt là trung điểm của các đoạn thẳng AB, CD, SA (Hình 17). Chứng minh rằng:

a) MN song song với hai mặt phẳng (SBC) và (SAD);

b) SB và SC song song với mặt phẳng (MNE).

Thực hành 3

34 of 59

Giải

Thực hành 3

 

35 of 59

Giải

Thực hành 3

 

 

36 of 59

Vận dụng 2

Đặt mép thước kẻ a song song với đường thẳng gáy sách.

Làm thế nào để đặt cây thước kẻ a để nó song song với các trang của một cuốn sách?

Giải

37 of 59

LUYỆN TẬP

38 of 59

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

39 of 59

Câu 1. Cho hai đường thẳng a và b chéo nhau. Có bao nhiêu mặt phẳng chứa a và song song với b?

 

40 of 59

 

 

41 of 59

Câu 3. Cho hình chóp tứ giác S.ABCD. Gọi M và N lần lượt là trung điểm của SA và SC. Khẳng định nào sau đây đúng?

A. MN // (ABCD) B. MN // (SAB)

C. MN // (SCD) D. MN // (SBC)

42 of 59

Câu 4. Cho hình chóp S.ABCD đáy ABCD là hình bình hành. Gọi I, J lần lượt là trọng tâm của tam giác SAB và SAD. E, F lần lượt là trung điểm của AB và AD. Trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào đúng?

A. IJ // (SBD) B. IJ // (SEF)

C. IJ // (SAB) D. IJ // (SAD)

43 of 59

Câu 5. Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình bình hành. Gọi G là trọng tâm của tam giác SAB, I là trung điểm của AB. Lấy điểm M trên đoạn AD sao cho AD = 3AM. Đường thẳng qua M và song song với AB cắt CI tại J. Đường thẳng JG không song song với mặt phẳng:

A. (SCD) B. (SAD)

C. (SBC) D. (SAC)

44 of 59

Bài tập 1: SGK – tr.111

Cho hình chóp S.ABCD, đáy ABCD là hình bình hành có O là giao điểm hai đường chéo. Gọi M là trung điểm của SC.

a) Chứng minh đường thẳng OM song song với hai mặt phẳng (SAD) và (SBD).

b) Tìm giao tuyến của hai mặt phẳng (OMD) và (SAD).

45 of 59

Bài tập 1: SGK – tr.111

Giải

 

46 of 59

Bài tập 1: SGK – tr.111

Giải

 

47 of 59

Bài tập 2: SGK – tr.112

Cho hai hình bình hành ABCD và ABEF không nằm trong cùn một mặt phẳng. Gọi O và O’ lần lượt là tâm của ABCD và ABEF.

a) Chứng minh đường thẳng OO’ song song với các mặt phẳng (CDEF), (ADF) và (BCE).

b) Gọi M và N lần lượt là trung điểm của AF và BE. Chứng minh MN // (CDFE).

c) Tìm giao tuyến của hai mặt phẳng (OMN) và (ABCD).

48 of 59

Bài tập 2: SGK – tr.112

Giải

 

49 of 59

Bài tập 2: SGK – tr.112

Giải

 

50 of 59

Bài tập 3: SGK – tr.112

Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình bình hành và một điểm M di động trên cạnh AD. Một mặt phẳng (α) qua M, song song với CD và SA, cắt BC, SC, SD lần lượt N, P, Q.

a) MNPQ là hình gì?

b) Gọi I = MQ ∩ NP. Chứng minh rằng I luôn luôn thuộc một đường thẳng cố định khi M di động trên AD.

51 of 59

Bài tập 3: SGK – tr.112

Giải

 

52 of 59

Bài tập 3: SGK – tr.112

Giải

 

53 of 59

VẬN DỤNG

54 of 59

Bài tập 4: SGK – tr.112

Cho tứ diện ABCD và điểm M thuộc cạnh AB. Gọi (α) là mặt phẳng qua M, song song với hai đường thẳng BC và AD. Gọi N, P, Q lần lượt là giao điểm của mặt phẳng (α) với các cạnh AC, CD và DB.

a) Chứng minh MNPQ là hình bình hành.

b) Trong trường hợp nào thì MNPQ là hình thoi?

55 of 59

Bài tập 4: SGK – tr.112

Giải

 

56 of 59

Bài tập 5: SGK – tr.112

Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình thang, đáy lớn AB. Gọi M là trung điểm của CD, (P) là mặt phẳng qua M song song với SA và BC. Tìm giao tuyến của (P) với các mặt của hình chóp S.ABCD.

Giải

 

57 of 59

Mô tả vị trí tương đối của các đường thẳng a, b, c, d, e với mặt phẳng (P) là mặt trước của tòa nhà.

Bài tập 6: SGK – tr.112

Giải

 

58 of 59

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Hoàn thành bài tập trong SBT

Ghi nhớ kiến thức trong bài

Chuẩn bị bài mới “Bài 4: Hai mặt phẳng song song”

59 of 59

BÀI HỌC KẾT THÚC, CẢM ƠN CÁC EM

ĐÃ LẮNG NGHE