1 of 32

VVOV 12/10/2024

Update

Wetgeving O.K.

Marc Van Bouwelen

Jur.expert verpleegk., FRV

2 of 32

VVOV 12/10/2024

1990 -

2007 -

2023 -

2024…

3 of 32

K.B. 18/06/1990

Koninklijk besluit houdende vaststelling van de lijst van de technische verpleegkundige verstrekkingen en de lijst van de handelingen die door een arts of een tandarts aan beoefenaars van de verpleegkunde kunnen worden toevertrouwd, alsmede de wijze van uitvoering van die verstrekkingen en handelingen en de kwalificatievereisten waaraan de beoefenaars van de verpleegkunde moeten voldoen.

Verpleegkundige verantwoordelijk voor de algemene zorgen

= bachelor + HBO-5 < 2026

4 of 32

B1 = technische verpleegkundige handeling

zonder medisch voorschrift

  • Specifieke hygiënische zorgen als voorbereiding op een onderzoek of behandeling
  • Beheer van de chirurgische en anesthesiologische uitrusting
  • Voorbereiding van de patiënt op de anesthesie en de chirurgische ingreep
  • Vervoer van patiënten die een bestendig toezicht nodig hebben

5 of 32

Vervoer met bestendig toezicht >:<

B1 = beslissing verpleegkundige (procedure)

* Pathologie : risico’s op potentiële verwikkelingen,

specifieke zorgen (monitoring, medicatiepomp) ?

* Patiënt zelf bekwaam (kind, dementie,

psychiatrie…) ?

> dwaalgedrag, vergissingen, ongevallen

tijdens vervoer en wachttijden

* Fysieke veiligheid (vallen, bedreiging) ?

> Ouders : beslissen of, niet wie - vervoer samen.

TCV 2010-2015

6 of 32

B2 = technische verpleegkundige handeling

met verplicht medisch voorschrift

  • Deelneming aan de assistentie en aan het toezicht tijdens de anesthesie
  • Voorbereiding, assistentie en instrumenteren bij medische en chirurgische ingrepen.

Assistentie veronderstelt dat “arts en verpleegkundige samen handelingen verrichten bij een patiënt, waarbij er direct verbaal en visueel contact tussen hen bestaat”, m.a.w. de aanwezigheid van de arts in de zaal is verplicht.

7 of 32

K.B. 29/02/2024

Bijzondere beroepstitel van verpleegkundige gespecialiseerd in de peri-operatieve zorg, anesthesie, operatie assistentie en instrumentatie

8 of 32

Bijlage V

B1�- Gebruik van toestellen voor het bewaken van de cardiovasculaire, respiratoire en neurologische functiestelsels.�  - Beoordeling van de parameters behorende tot de cardiovasculaire, respiratoire en neurologische functiestelsels.

B2�- Deelname aan de activiteiten van anesthesie en chirurgie onder toezicht van de arts.

9 of 32

Bijlage V

“Beoordeling” :

zijn parameters/waarden afwijkend

voor de patiënt en moet er iets

gebeuren ?

“Deelname aan de activiteiten

van anesthesie en chirurgie

onder toezicht van de arts”

10 of 32

Bijlage V

“Toezicht van de arts”

=/= aanwezig, dus mag met arts buiten de zaal

Wettelijke voorwaarden :

(Voorschrift)

Procedure

Dossier

11 of 32

Art. 7ter

  • De aanwezigheid van de arts in de zaal is niet verplicht in de erkende operatiekwartieren, inbegrepen de opvangruimte, de operatiezalen, de ontwaakzalen, PAZA (Post-anesthesie zorgafdeling), de pijnkliniek, de ambulante chirurgie en de hooggespecialiseerde diensten voor invasieve technieken, diagnose en therapie.

12 of 32

Art. 7ter

  • In de raadplegingen chirurgie en anesthesie (incl. pijnkliniek) en chirurgische privéklinieken en praktijken moet de arts tijdens de uitvoering van de handelingen aanwezig zijn in de raadpleging of praktijk.

13 of 32

K.B. 20/09/2023

Koninklijk besluit bepalende de lijst van de verpleegkundige technische verstrekkingen betreffende de basisverpleegkundige, alsmede hun uitoefeningsvoorwaarden

Basisverpleegkundige

= afgestudeerd vanaf 2026

14 of 32

B1

  • Beheer van de chirurgische en

anesthesiologische uitrusting, buiten de ingrepen

  • Voorbereiding van de patiënt op de anesthesie

en de chirurgische ingreep

  • Vervoer van patiënten die een bestendig toezicht nodig hebben

B2

  • Voorbereiding en instrumenteren bij niet-

invasieve chirurgische en medische ingrepen.

15 of 32

Vervoer van patiënten die een bestendig toezicht nodig hebben : cfr. verpleegkundige

Voorbereiding van de patiënt op de anesthesie

en de chirurgische ingreep

> Geen handelingen B2 die op een andere plaats

bepaald zijn (bijv. blaassondage,

maagsondage, toediening van pre-medicatie).

Daar blijft medisch voorschrift nodig, best

staand order.

16 of 32

Voorbereiding van de patiënt op de anesthesie

en de chirurgische ingreep

> Voorstel advies FRV :

handeling B1 is voorbereiding op de verpleegeenheid

heelkunde, daghospitaal of onthaal van de praktijk,

volgens de procedures.

In de operatiezaal : installatie, positionering van de patiënt

voor de specifieke ingreep, aansluiten van

de monitoring en openen van de

steriele velden

= chirurgische ingreep (bachelor)

17 of 32

Voorbereiding van de patiënt op de anesthesie

en de chirurgische ingreep

In ontwaakzaal/PACU : observatie en onmiddellijke reactie op vitale complicaties, gebruik van toestellen voor gecontroleerde en geassisteerde beademing, toedienen van hoogrisicomedicatie...

  • aanwezigheid nodig van een verpleegkundige algemene zorgen,

zoal niet een verpleegkundige BBT.

18 of 32

B2

  • Voorbereiding en instrumenteren bij niet-

invasieve chirurgische en medische ingrepen.

Niet-invasieve procedures maken geen gebruik van hulpmiddelen die de huid doorbreken of fysiek het lichaam binnendringen.

Chirurgische en andere invasieve procedures worden gedefinieerd als operatieve procedures waarbij de huid, slijmvliezen en bindweefsel worden ingesneden of waarbij een instrument via een natuurlijke lichaamsopening wordt ingebracht.

19 of 32

K.B. 12/01/2006

Koninklijk besluit tot vaststelling van de verpleegkundige activiteiten die de zorgkundigen mogen uitvoeren en de voorwaarden waaronder de zorgkundigen deze handelingen mogen stellen

Zorgkundige

met bijscholing (< 2019)

of afgestudeerd > 2019

20 of 32

Voorwaarden

  • Gestructureerde equipe

patiëntenoverleg, samenwerkingsprocedure

  • Onder toezicht verpleegkundige

ziet toe op correcte zorgverstrekking

aanwezigheid niet vereist

bereikbaar voor informatie en ondersteuning

invullen dossier voor eigen taken.

21 of 32

  • Patiënt/resident in een functionele houding

brengen met technische hulpmiddelen en het

toezicht hierop, conform het zorgplan

=/= voorbereiding ingreep

  • Meting van de parameters behorende tot de

verschillende biologische functiestelsels,

incl. glycemiemeting door capillaire bloedname

  • Toediening van medicatie, met uitsluiting van

verdovende middelen, die voorbereid is door de

verpleegkundige of de apotheker :

oraal, inhalatie, … percutaan.

22 of 32

WUG 2015

Komt later :

Gestructureerd zorgteam

  • Te bepalen in Ministerraad

Verpleegkundigen algemene zorg : onder verantwoordelijkheid en toezicht, technisch-verpleegkundige verstrekkingen delegeren aan de gezondheidszorgbeoefenaars WUG

met opleiding > 3 studiejaren

of zorgkundigen.

23 of 32

Gestructureerd zorgteam

Gedeeld patiëntendossier, afspraken, patiëntenoverleg

Vrijwillig delegatie + aanvaarden

Onder leiding van ‘coördinerend verpleegkundige’ :

bereikbaar en toezicht (indien afwezig : arts)

Klinische opleiding

- in verpleegschool

- op praktijkplaats door verpleegkundige alg. zorg

‘bevoegd in de te onderwijzen activiteit.’

> K.B. na advies FRV

24 of 32

WUG 2015

Personeel buiten WUG

Verzorgenden, logistiek assistenten,

poetsdienst, keukenhulp, vrijwilligers…

25 of 32

Alles wat niet in een K.B. staat :

aanvullen materiaal buiten ingrepen

sterilisatie

reiniging

manipulatie en archief resultaten medische

beeldvorming

….

26 of 32

Aansprakelijkheid

27 of 32

Strafrecht

  • Onwettige uitoefening

  • opdracht of toelating aan onbevoegde om

verpleegkundige handelingen te stellen

‘hij die…’ = incl. arts (art.23) – directie –

hoofdverpl. -…

- ten onrechte titel toekennen.��Boete en/of gevangenisstraf

28 of 32

Strafrecht

  • Onvrijwillige slagen en verwondingen

zijn strafbaar

> 2025 :

zodra je een wettelijke bepaling schendt

(personeelsnorm, delegatie...)

29 of 32

Burgerlijk recht

= schadevergoeding

Aansprakelijkheid

contractueel (! veiligheid van patiënt)

buitencontractueel :

fout - schade - oorzakelijk verband

> Werkgever

30 of 32

“Fout”

…… !

Bonus pater familias

31 of 32

Fout

Nu :

“Voorzichtig en redelijk persoon”

verpleegk. / hoofdverpl. / arts / directielid / …

> Wie is aansprakelijk voor fouten door

niet-zorgpersoneel bij sterilisatie,

delegatie, toezicht,… ?

32 of 32

That’s�it �folks !