PHOØNG GD&ÑT HUYEÄN xxxxx
TRÖÔØNG THCS MINH QUANG
Moân: Ngöõ vaên lôùp 9
Giaùo vieân: Phaïm Thò Taäp
Câu gồm có những thành phần nào ?
Kể tên các thành phần chính và thành phần phụ của câu mà em đã học.
Chỉ ra thành phần chính và thành phần phụ trong các câu sau:
a) Hôm qua, tôi làm bài tập này rồi.
b) Bài tập này, tôi làm hôm qua rồi.
TN CN VN
Khởi ngữ
CN VN
TIẾT 102
I. Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
a) Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)
b) Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c) Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)
Tiết 102: KHỞI NGỮ
1) Ví dụ: (Sgk/7)
a) Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)
b) Giàu , tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c) Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ , chúng ta có thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)
Xác định CN và VN trong các câu có chữ in màu đỏ.
CN VN
CN VN
CN VN
Xác định vị trí của các từ ngữ in màu đỏ trong câu
⮞ Các từ ngữ: anh , giàu, các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ
+ Vị trí: đứng trước chủ ngữ
+ Không có quan hệ chủ - vị với vị ngữ trong câu
Các từ ngữ đó có quan hệ C-V với VN trong câu không ?
Các từ ngữ đó có công dụng gì trong câu ?
+ Công dụng: Nêu lên đề tài được nói đến trong câu
a) Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)
b) Giàu , tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c) Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)
CN VN
CN VN
CN VN
- Các từ ngữ: anh, giàu, các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ
+ đứng trước chủ ngữ
+ nêu lên đề tài được nói đến trong câu
⮞ Trước khởi ngữ thường có thể thêm các quan hệ từ :
về, đối với, với, còn.
+ là thành phần câu
=> khởi ngữ
2) Nhận xét:
Em hiểu khởi ngữ là gì ?
Trước khởi ngữ có thể thêm các quan hệ từ nào ?
đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài
được nói đến trong câu.
1) Ví dụ: (Sgk/7)
3) Ghi nhớ: (SGK/8)
I. Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
1) Ví dụ: (Sgk/7)
2) Nhận xét:
3) Ghi nhớ: (SGK/8)
Tiết 102: KHỞI NGỮ
⮞ Khởi ngữ là thành phần câu
đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài
được nói đến trong câu.
Trước khởi ngữ thường có thể thêm
các quan hệ từ : về, đối với, với, còn.
BTCC: Tìm chủ ngữ và khởi ngữ trong câu sau:
Đọc sách, phải chọn cho tinh, đọc cho kỹ.
(Chu Quang Tiềm, Bàn về đọc sách)
→ Đọc sách , phải chọn cho tinh, đọc cho kỹ.
khởi ngữ
=> Câu rút gọn CN
II. Luyện tập
BT1(SGK/8): Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích
BT1(SGK/8): Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau đây :
a) Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi nghe lỏm. Điều này ông khổ tâm hết sức.
(Kim Lân, Làng)
b) - Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng.
(Nam Cao, Lão Hạc)
c) Một mình thì anh bạn trên trạm đỉnh Phan-xi-păng ba nghìn một trăm bốn mươi hai mét kia mới một mình hơn cháu.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
d) Làm khí tượng, ở được cao thế mới là lý tưởng chứ.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
e) Đối với cháu, thật là đột ngột […]
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Điều này
chúng mình
cháu,
Một mình
Làm khí tượng,
I. Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
Tiết 102: KHỞI NGỮ
II. Luyện tập
BT1(SGK/8): Khởi ngữ trong các đoạn trích:
a) Điều này
b) (Đối với) chúng mình
c) Một mình
d) Làm khí tượng
e) (Đối với) cháu
BT2(SGK/8): Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách chuyển phần gạch chân thành khởi ngữ (có thể thêm trợ từ “thì” vào sau khởi ngữ)
a) Anh ấy làm bài cẩn thận lắm.
b) Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
BT2(SGK/8): Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách chuyển phần gạch chân thành khởi ngữ (có thể thêm trợ từ “thì” vào sau khởi ngữ)
→ Làm bài , anh ấy cẩn thận lắm.
→ Làm bài thì anh ấy cẩn thận lắm.
b) Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
→ Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi chưa giải được.
→ Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì chưa được.
I. Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
Tiết 102: KHỞI NGỮ
II. Luyện tập
BT1(SGK/8):
BT2(SGK/8):
a) Ông giáo ấy không hút thuốc, không uống rượu.
b) Bạn ấy rất mê bóng đá.
BT3: Hãy viết lại các câu sau đây thành câu có thành phần khởi ngữ (có thể thêm từ “về, đối với” vào trước khởi ngữ và từ “thì” vào sau khởi ngữ)
BT3: Hãy viết lại các câu sau đây thành câu có thành phần khởi ngữ (có thể thêm từ “về, đối với” vào trước khởi ngữ và từ “thì” vào sau khởi ngữ)
a) Ông giáo ấy không hút thuốc, không uống rượu.
→ Thuốc, ông giáo ấy không hút, rượu , ông giáo ấy không uống.
→ Đối với thuốc và rượu thì ông giáo ấy không hút, không uống.
b) Bạn ấy rất mê bóng đá.
→ Về bóng đá thì bạn ấy rất mê.
→ Đối với bóng đá , bạn ấy rất mê.
I. Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
Tiết 102: KHỞI NGỮ
II. Luyện tập
BT1(SGK/8):
BT2(SGK/8):
BT3: Chuyển thành câu có khởi ngữ
BT4: Đặt câu có dùng khởi ngữ
⮞ Về việc bảo vệ môi trường , mọi người cần phải chung tay thực hiện.
Từ nội dung liên quan đến những bức hình trên, em hãy đặt một câu văn, trong đó có khởi ngữ.
I. Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
Tiết 102: KHỞI NGỮ
II. Luyện tập
BT1(SGK/8):
BT2(SGK/8):
BT3: Chuyển thành câu có khởi ngữ
BT4: Đặt câu có khởi ngữ
BT5: Viết đoạn văn (từ 3 đến 4 câu) trong đó có dùng khởi ngữ trong câu.
Từ nội dung liên quan đến những bức hình trên, em hãy viết một đoạn văn (từ 3 → 4 câu) nói về giao thông, trong đó có dùng khởi ngữ trong câu.
⮞ Về tai nạn giao thông, nó không chừa bất kì một ai. Nó đang là một vấn đề nhức nhối trong toàn xã hội. Mỗi người phải tự bảo vệ mình khi tham gia giao thông. Còn tôi, tôi tự bảo vệ mình bằng cách thực hiện nghiêm chỉnh luật lệ giao thông khi tham gia giao thông.
SƠ ĐỒ TƯ DUY
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1, Học bài:
- Ghi nhớ đặc điểm và công dụng của khởi ngữ.
- Hoàn thiện các bài tập vào vở bài tập.
2, Soạn bài: “Phép phân tích và tổng hợp”