Tema: Gagauz dili – ariflik sizintisi.

• Hazırladı : K. Nelli - 9-cü kl.üür.

�

�Içindekilär.

• Ariflik için.
• Ne o dil?
• Gaguz dili.
• Gagauz dili - ariflik sızıntısı.
• Ne o söleyiş..?
• Problema.
• Çıkış

• Yardımcı kaynaklar.

Proektin neeti.

• Göstermää nekadar gözäl, duygulu hem derin gagauz dili.

Epigraf.�

”Halkın en paalı zenginnii - dili.

Dil-onun istoriası , akılı.

Onnar herbir halkın kanatlarında

Uçarak , geçer asirdän asirä.”

( Şiir - Ana dilim için söz T. Angeli. )

• Ariflik baalı derin düşünmeklärlän.

• Ariflik - o bilmäk dooru kullanmaa kendi bilgilerini hem bilmäk , nicä dooru düşünmää.

• Ariflik yardım eder annamaa insannarı hem düzmää kendi bakışını yaşamaya.

• Ariflik yardım eder üürenmää nicä kendini , ölä dä başka insannarı.

• Ariflik toplêêr en ii insanın taraflarıni hem kalitelerini.

Dil - o en paalı zenginnik , angisı var insannıkta. Dil , yardımcı olêr insana lafetmää , annatmaa kendi duygularını, düşünmelerini ; taa dil yardım eder annamaa biri - birimizi hem açmaa eni insannarı. Dil - o halkIn istoriyasI. O gösterer yolu , angısını geçti halk .

Gagauz dili girer oguz türk dillerin aylesinä. Gagauz dilinda lafeder 150.000 kişidän zeedä . 50-cı yıllardan sora gagauz dili çeketti ilerlemää grammatika hem dialekt tarafından . Var çok yazıl laflıklar gagauz dilindä . Gagauziyanın var kendi gimnı , flagı hem gerbı.

Gaguz dilindä , nicä dä öbür dillerdä var zengin folkloru. O folklora girer : masallar , manilär , söleyişlär , halk türküleri hem taa çok türlü altın sözlär. Folklorda açiklanêêr temalar , angısınnar pek yakın insanın canına.�

Söleyişlär.

Ekmek için

Su uçin

Aaçlık için

Dostluk

Yaşayış için

Sevgi için

Terbietmäk için

Aylä için

Ekmek için…�

1. Sofranın gözellii - tuz , ekmek.
2. Sofrada oturannarın gözellii - tatlı dil .
3. Ekmek çiinenmeyincä, yudulmaz .

Söleyişleri ekmek için var nicä annamaa hertürlü, ama onnarin en deerin annayışı , o ani ekmek hepsindän büük hem paalı. Sofrada her kerä lääzım olsun ekemek. Ekmek - sofranın ayozlu tarafı.

Su için…�

1. Su gider , kum kalêr.
2. Suyun paasını annêêrsın , açan onun kaynakları kuruyêr.
3. Su içindä iki taş ta karşılaşêr.
4. Susêr , sansın aazına su almış.

Söleyişlär , neredä kullanılêr su teması , diil herkerä uz baalı suylan. Onnar , var nicä sölenilsän yaşamak situaţiyalarında.

Dostluk için…

​

3. Dostun yoksa, dost aara, bulursan, koru.

Dostluk teması söleyişlerdä pek aktual. Evelki vakıtlardan insan bilärdi , kim o haliz dost, hem ne o dostluk. Sanêrım , bu tema aktual kalacek taa çok vakıtlara.

2. Dost kara günnerdä belli olêr.

Yaşayış için…

1. On kerä ölç, bir kerä kes.
2. Paklık-saalın yardımcısı.
3. Saalık- en büük zenginnik.
4. Sabur acı, ama meyvası tatlı.

Yaşayış söleyeşleri annadêrlar , yaşamanın zorluklarını hem kurallarını. Onnar söleerlär , ani bişey yapmaa deyni , lääzım çok düşünmää.

Sevgi için…

1. Sevdalı olan insan enseyecek , sevgidän kederinä ilaç bulacek.
2. Sevgi için herbir iş olabilir.
3. Sevginin gözleri -köör.
4. Sevginin aynası - koor.
5. Sevgi denizi derin - yoktur onon kenarı.

Sevdada- büük kuvet vardır. Bunu söleer söleyişlär dä. Sevgisiz , insan yok nicä yaşasın. Sevgi var nicä olsun insana da , ölä dä naturaya , yaşamaya h.b

Aaçlık için…�

​

​

Aaç kal , ama dilenci olma .

Bu söleyişlä annadêrlar , ani insan aaç olar sa , bişey yapmaz hem nicä zordu aaçlık vakıtlarında. O vakıtları diil läzım unutmaa.

Terbietmäk için…�

1. Kötük toomnuundan ii bir meyva olmaz.
2. Küçük göldä büük balık büütmäzsin.
3. Uşak nicä aamur : nicä yuurdun , ölä dä pişecek.

Terbietmäk teması pek aktual, neçin ki şindiki vakitta terbilik çok insan terbisiz. Elbetki , söleyişlär metafara gibi , ama onnarın annaşılması pek deerin. Analar, bobalar lääzım taa ii baksinnar dooru terbi temasına.

Oyun - bitirdin söleyişi.�

Kafa yapêr,…

ayaklar çeker.

Imäk olsun-…

kaşık buluruz.

Göz korkêr ,…

ellär yapêr.

Kim çok lafeder ,…

taa sık yanılêr.

Problema.�

Insannar şindiki vakıtta , başlêêrlar unutmaa söleişleri , yada kullanêrlar onnarı diil dooru konularda. Söleyişlär var nicä olsun pek ii terbiedici. Lafetmektä söleyişlär gözellederlär konuyu .

Çikış.

Bu proekttan , var nicä yapmaa bir çikış. Bän üürendim işlemää söleyişlärlän , bulmaa pek meraklı informaţiya onnar için hem dooru onnarı annamaa. Söleyişlär gözellederlär , zenginnederlär bizim dilimizi . Söleyişlär-bizim istoriya , onnarı lääzım korumaa.

Yardımcı kaynaklar: T. Angelinin kiyadı - " Çiçeklär açıı zaman ".

Saa olun , ani seslediniz!�