Практикалық жобалар арқылы ғылыми зерттеу дағдысын дамыту

Мақсаты:

Тарих сабағында практикалық жобаларды қолдану арқылы оқушылардың зерттеу дағдысын дамыту жолдарын айқындау.

Міндеттері:

• Тарих сабағында зерттеу дағдысының маңызын ашу;
• Практикалық жобаларды ұйымдастыру тәсілдерін сипаттау;
• Дереккөздермен жұмыс істеу арқылы тарихи ойлау мен сыни ойлауды дамыту жолдарын көрсету;
• Практикалық жобалар жүргізу арқылы оқу сауаттылығын арттырудың тиімділігін дәлелдеу

ТАРИХ САБАҒЫНДА ЗЕРТТЕУ ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУДЫҢ МАҢЫЗЫ

Зерттеу дағдылары — бұл оқушының ақпаратты

іздеу, сұрыптау, талдау, қорытынды жасау және алынған мәліметтерді тәжірибеде қолдана білу қабілеттерінің жиынтығы.

Зерттеу дағдыларының құрылымы бірнеше негізгі элементтен тұрады:

·Ақпарат көздерін анықтау және сұрыптау

·Тарихи дереккөздермен жұмыс істеу

·Мәселені жан-жақты талдау

·Болжам жасау және гипотеза құру

·Нәтижелерді жүйелеу және қорытынды жасау

·Өз ойын дәлелді түрде жеткізу және пікірін қорғау

​

Зерттеу жұмысының тарих сабағындағы негізгі функциялары:

·Тарихты практикалық тұрғыдан зерделеу арқылы оқушыны дербес ойлауға бейімдеу;

·Әртүрлі дереккөздер мен тарихи материалдарды салыстыру дағдысын дамыту;

·Тарихи оқиғаларға объективті баға беруге үйрету;

·Сыни тұрғыдан ойлау қабілетін арттыру;

·Оқушылардың зерттеу барысында өзіндік тұжырым жасауын қамтамасыз ету.

​

Тарихтағы ғылыми-зерттеу жобаларының түрлері

Өлкетану бағытындағы жобалар

• ауыл, қала тарихы, жергілікті ескерткіштерді зерттеу;
• ауызша тарих (куәгер естеліктері).

Дерекпен жұмыс жобалары

• архив құжаттарын талдау;
• ескі фотосуреттер, хаттар, карталар негізінде зерттеу.

Тақырыптық жобалар

• белгілі бір тарихи кезеңді, тұлғаны зерттеу;
• тарихтағы оқиғаларды салыстыру.

Шығармашылық жобалар

• деректі фильм, презентация, буклет жасау;

тарихи көріністерді сахналау

Жобаны ұйымдастыру кезеңдері

Тақырып таңдау – оқушы қызығушылығы мен оқу бағдарламасына сәйкес.

Зерттеу жоспарын құру – мақсат, міндеттерін анықтау, зерттеу сұрағын қою.

Дерек жинау – кітаптар, архив, музей, куәгер естеліктері.

Зерттеу әдістерін қолдану – салыстырмалы талдау, сипаттау, сұхбат алу, сауалнама жүргізу.

Нәтижені рәсімдеу – жазбаша ғылыми жоба, постер, презентация, бейнематериал.

Қорғау және талқылау – сынып алдында немесе ғылыми жоба байқауларында қорғау.

• Оқушыларға зерттеу тақырыптарын таңдауда еркіндік беру.
• Ғылыми жұмыстың құрылымын (кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды, әдебиеттер тізімі) үйрету.
• Ақпарат көздерін дұрыс пайдалануды, сілтеме жасауды үйрету.
• Қорытынды жасауда фактілерге сүйенуді талап ету.
• Жобаны бағалауда:
• мазмұндық дұрыстығы,
• шығармашылық көзқарасы,
• зерттеу әдісін қолдануы,
• қорғау мәдениеті ескеріледі

ПРАКТИКАЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ МЕН ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

​

Практикалық жобалардың негізгі түрлері:

• Зерттеу жобасы: тарихи құбылыстарды терең талдау, дереккөздермен жұмыс жасау;
• Әлеуметтік жоба: қоғамдағы тарихи-әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған ұсыныстар әзірлеу;
• Шығармашылық жоба: тарихи оқиғаларды бейнелеу, әдеби немесе көркем жұмыстар жасау;
• Ақпараттық жоба: презентация, инфографика, көрме арқылы тарихи ақпаратты ұсыну.

Ерекшеліктері:

• Нақты мақсат пен күтілетін нәтиженің болуы;
• Жеке және топтық жұмыс түрлерінің үйлесуі;
• Дербес ізденіс пен жауапкершіліктің жоғарылауы;
• Шынайы, практикалық маңызы бар нәтижелер шығару;
• Оқушының шығармашылық әлеуетін дамыту.

​

ПРАКТИКАЛЫҚ ЖОБА

Жобаны жүзеге асырудың жолдары қандай?

Жобаны іске асыру кезеңдері: 1 жыл

I кезең - қаңтар - ұйымдастыру-диагностикалық.

II кезең-ақпан -қараша - тәжірибеге бағытталған.

III кезең- мамыр-қорытынды шығару.

I кезеңнің міндеттері: ықпал ету, дамыту, таныстыру, оқыту, тәрбиелеу, қалыптастыру, кеңейту, тереңдету, таныстыру,…

- патриоттық жұмыстың жағдайына сауалнама жүргізу,мониторинг жасау;

- жобаның болашағын болжау, мақсат-міндет анықтау;

- жобаны іске асырудың материалдық-техникалық, педагогикалық жағдайларын талдау;

- жобаның негізгі бағыты бойынша қызметтің тиімділігін арттыру үшін тиімді әдістерін таңдау, талдау.

II кезеңнің міндеттері:

- оқушыларды өлкені зерттеу жұмыстарының тиімді түрлерін жүзеге асыруға және апробациялауға ықпал ету,

- оқушыларды тарихи танымдық білімдерін кеңейте отырып, зерттеу және практикалық қызметке тарту.

- жүргізілген жұмыстарды насихаттау,іс-тәжірибе тарату;

III кезеңнің міндеттері:

- жобаны іске асыру бойынша ақпарат дайындау;

- қорытынды жұмыстарды талдап, нәтижесін жинақтау;

Жобаны кадрлық қамтамасыз ету

Жобаны іске асыру кезінде пайдаланылатын жұмыс нысандары:

​

- байқаулар-конкурстар; көрмелер;

- маңызды тарихи күндерге арналған іс-шаралар;

- әңгімелер, диспуттар, викториналар;

- ерлік сабақтары мен өлкетану сабақтары;

- жауынгерлік және еңбек даңқы мұражайына бару;

- Жеңіс шеруіне, 1 мамырға арналған шеруге қатысу;

- ардагерлер отбасы, тыл ардагерлермен кездесулер;

- туған өлкенің тарихы мен мәдениетін зерттеу

- оқу мақсатына орай жинақталған мәліметтерді тарих сабағында қолдану;

​

Ақпараттық ресурстар: Арнайы әдебиеттер, конкурстар, фестивальдер ережелері, сабақтар, сабақтар мен іс – шаралар туралы жазбалары, оқу орнының сайты, әлеуметтік желілер-фейсбук, инстаграм.

​

Техникалық ресурстар: кабинеттер, үй-жайлар, жасөспірімдер клубтары, мультимедиялық жабдықтар, фотоаппарат

Жобаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары

Оқу мақсатына орай жинақталған мәліметтерді тарих сабағында қолдану:

Бұл әдістер сабақ барысында әр түрлі формаларда жүзеге асыруға болады.� Мысалы: жергілікті материал мұғалім әңгімесі арқылы жеткізілетін жұмыс.

Мысалы: 5 сынып. Сабақ тақырыбы: Ежелгі көшпелілердің материалдық мәдениеті.

Зерттеу сұрағы:Көшпелілер баспанасының ерекшелігі неде?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

5.2.2.3 ежелгі тайпалардың қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау

5.2.2.6 көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін түсіну

Нақты окиғаның болғандығын дәлелдеу мақсатындағы өтілген сабақ. Жорық кезінде табылған шағын олжа (сақина, сырға, білезік,)

​

8 сынып. Сабақ тақырыбы:Қазақстандықтардың Ұлы Отан соғысы шайқастарына қатысуы

Зерттеу сұрағы: Ұлы Отан соғысының қандай батырлары халық есінде сақталды?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

8.3.2.1 Қазақстандықтардың Екінші дүниежүзілік соғысының жеңісіне қосқан үлесін бағалау;

Облыстық ғылыми жобалар байқауы жеңімпазы 8 сынып оқушысы Нохат.Д. «Менің атам майдангер» тақырыбындағы ғылыми жобасымен талдау жүргізу.

Нәтижесін қалай көреміз?

• - Зерттеу жұмыстарын жүргізе алады;
• - Байқау, конкурстарға қатысу арқылы жетістікке жетеді;
• -Үздік жұмыстарды жинақтау;
• - Мониторинг жасау;
• - Форум, марапаттау
• Оқушы, педагог,ата-ана арасында берік үш тұғыр қалыптасады;
• Оқушының бойында өз өлкесіне мақтаныш сезімі артады;

​

Еңбек озаттарымен кездесу сәттері

Жоба жүргізуші көшбасшылар

Іс-тәжірибе жүргізу кезінде

Отбасылық сенбілік

Зерттеу жүргізу барысында

Ұялы ауылының тарихы

жобалар байқауы

Ауыл әкімі Бақытжан Аманғалиұлымен

кездесу сәтінен

Ұялыдан түлеп ұшқан тау тұлғалар

жобалар байқауы

«Ұялы ауылының флорасы мен фаунасы»

жобалар байқауы

«Ауылымның болашағы» жобасы

«Мен өз өлкемді қаншалықты білемін» квест ойыны

Облыстық «Зерде»

ғылыми жоба

Облыстық «Менің Кіші Отаным»

байқауы

«Менің өлкемнің ескерткіштер тарихы»

«Менің көшемнің тарихы»

байқауы

Облыстық «Менің Кіші Отангым»

байқауы

«Менің өлкемнің тарихындағы

отбасымның

тарихы» эссе байқауы

Назарларыңызға рахмет!