Spor Yaralanmalarında Alternatif Enjeksiyonlar

Uz. Dr. Ömer Faruk İlicepınar & Dr. Selin Demirel

​

21 Kasım 2025 - Ankara

1

2

Tedavi Mantığı: Neden Bu Ajanlar?

• Paradigma Değişimi: Geleneksel semptomatik tedavilerden (örn. NSAİİ, kortikosteroidler) biyolojik ve rejeneratif (onarıcı) tedavilere doğru bir yönelim var.

​

• Geleneksel tedaviler (Kortikosteroid, NSAİİ) enflamasyonu bloke ederken, biyolojik tedaviler enflamasyonu modüle etmeyi ve doku iyileşmesini (anabolik süreçleri) başlatmayı hedefler.

3

Seçenekler Neler?

• Grup 1: Otolog Kan Ürünleri
• Otolog Koşullandırılmış Plasma (ACP)
• Otolog Sitokin Zengin Serum (ACRS) - Sanakin
• Grup 2: Biyoregülatör & Homeopatik Ajanlar
• Traumeel
• Zeel
• Grup 3: Diğer Biyolojik Ajanlar
• Actovegin

​

4

Otolog Kan Ürünleri

• Vücudun kendi iyileşme mekanizmalarını (büyüme faktörleri, anti-enflamatuar sitokinler) yoğunlaştırılarak kullanan tedaviler
• ACP
• Sanakin

​

5

Otolog Kan Ürünleri

• Vücudun kendi iyileşme mekanizmalarını (büyüme faktörleri, anti-enflamatuar sitokinler) yoğunlaştırarak kullanan tedaviler.
• ACP
• Sanakin

​

6

Otolog Koşullandırılmış Plazma - ACP

• Nedir? ACP, Lökositten Fakir (Leukocyte-Poor / LP-PRP) bir plazma ürünüdür.
• Mekanizma: Trombosit kaynaklı büyüme faktörleri (PDGF, TGF-β, VEGF) aracılığıyla anabolik süreci başlatır. Enjeksiyon, bu onarıcı sinyalleri hasarlı bölgede yoğunlaştırır.
• Biyolojik Fark: Klasik tüp yöntemlerine (LR-PRP) kıyasla nötrofilleri (lökositleri) %99 oranında ekarte eder.
• Sistemsel Fark: Çift şırınga sistemi nedeniyle anti-koagülan(sitrat) içermez, bu da enjeksiyon esnasındaki ağrı/yanmayı azaltır.

7

Otolog Koşullandırılmış Plazma - ACP

• Kullanım :
• Özellikle kronik tendinopatilerde (tenisçi dirseği, aşil tendiniti, patellar tendinopati) kanıtlara sahiptir (Mussell et al. (2023)).
• Diz osteoartritinde Hyaluronan ile kıyaslayan çift kör randomize çalışmada; ağrı ve fonksiyon skorlarında istatistiksel olarak daha faydalı olduğu gösterilmiş (Cole BJ et al. (2017)).
• Akut kas yırtıklarında iyileşmeyi hızlandırmak için kullanımı yaygındır fakat sonuçlar??.
• Zamanlama (Akut/Kronik):
• Genellikle kronik veya iyileşmenin duraksadığı subakut durumlarda tercih edilir.

8

Otolog Sitokin Zengin Serum - Sanakin

• Nedir? Alınan kanın belirli sıcaklık ve cihazlarda inkübasyonu sonucu elde edilen bir serumdur.
• Mekanizma: Kanın özel cam boncuklar içeren tüplerde 37°C'de inkübe edilmesiyle IL-1Ra (Interleukin-1 Reseptör Antagonisti) sentezinin artırılması prensibine dayanır.
• Etki: Hem onarıcı (GF içerir) hem de çok güçlü bir anti-enflamatuar etki hedefler. Enjekte edildiği anda IL-1 reseptörlerine bağlanarak akut yangıyı, ödemi ve ağrıyı kaynağında bloke eder. Kortizon kadar hızlıdır ama biyolojiktir.

​

​

9

Otolog Sitokin Zengin Serum - Sanakin

• Kullanım
• Akut tendinit ve bursit gibi durumlarda kullanılabilir¹.
• Osteoartrit gibi eklem içi kronik enflamasyonun baskın olduğu durumlarda da çok etkilidir².
• Zamanlama (Akut/Kronik):
• Hem akut enflamasyonu hızla baskılamak hem de kronik durumlardaki alevlenmeleri yönetmek için idealdir.

​

​

10

1. Wehling, P. et al. (2007). Autologous conditioned serum in sports medicine.
2. Jeyaraman, M. et al. (2024). Autologous Conditioned Serum in Knee Osteoarthritis: A Systematic Review.

Biyoregülatör & Homeopatik Ajanlar

• Genellikle bitkisel ve mineral bazlı, düşük dozlu bileşenler içerirler. Enflamasyonu tamamen yok etmek (NSAİİ gibi) yerine, pro-enflamatuar ve anti-enflamatuar dengesini kurarak iyileşmeyi tamamlamayı hedefler.

​

• Traumeel
• Zeel

​

11

Traumeel

• Nedir? Birden fazla homeopatik bileşenin (Arnica, Calendula, Hamamelis vb.) kombinasyonudur. Arnica, "ezilme ve morarmaların" klasik ilacıdır.

​

• Mekanizma: Enflamatuar süreci NSAİİ'ler gibi tamamen bloke etmek yerine, birden çok noktadan regüle etmeyi (modüle etmeyi) amaçlar. Ödem çözücü ve ağrı kesici etkisi ön plandadır.

​

​

12

Traumeel

• Kullanım :
• Akut kas strainleri, kontüzyonlar ve bağ sprainleri¹.
• Ödem ve hematom tedavisinde de çok etkilidir.

​

• Zamanlama:
• Neredeyse tamamen akut fazda kullanılır.

​

​

13

1. Gonzalez de Vega, C. et al. (2013). "Traumeel vs. Diclofenac for acute ankle sprains." Int J Clin Pract.

Zeel

• Nedir? Traumeel'e benzer şekilde çok bileşenli bir biyoregülatör ajandır.

​

• Mekanizma: İçeriği, özellikle kıkırdak ve bağ doku metabolizmasını hedefleyecek şekilde formüle edilmiştir. Dejeneratif süreçleri yavaşlatmayı ve kronik ağrıyı yönetmeyi amaçlar.

​

14

Zeel

• Kullanım:
• Dejeneratif eklem hastalıkları (osteoartrit), kronik eklem ağrıları ve sertliği¹.
• Bazen akut alevlenmelerde Traumeel ile kombine edilir.

​

• Zamanlama (Akut/Kronik):
• Genellikle kronik ve dejeneratif durumlarda kullanılır.

15

1. Lozada, C. et al. (2014). "A multi-center RCT... Traumeel and Zeel in Knee OA (MOZArT Study)."

Diğer Biyolojik Ajanlar

• Farklı bir metabolik mekanizma üzerinden iyileşmeyi destekleyen tedaviler.
• Actovegin

​

16

Actovegin

• Nedir? Dana kanından elde edilen, proteinleri arındırılmış (deproteinize) bir hemodiyalizattır.

​

• Mekanizma:
• Hücresel Metabolizma: Dokuların oksijen kullanımını ve glikoz alımını artırdığı öne sürülmekte.

​

• Onarım: Hücresel enerji (ATP) üretimini destekleyerek hasarlı dokunun daha hızlı onarılmasına yardımcı olduğu düşünülüyor. Antioksidan özellikleri de vurgulanıyor.

​

17

Actovegin

• Kullanım (Kas/Tendon):

​

• Özellikle akut kas yaralanmalarında iyileşmeyi hızlandırmak ve sahalara dönüş süresini kısaltmak için kullanıldığına dair çalışmalar mevcuttur^1,2.

​

• Zamanlama (Akut/Kronik):

​

• Genellikle akut yaralanma sonrası onarım sürecini (ilk 7-10 gün) desteklemek için kullanılır.

​

18

1. Brock, James et al. (2020) “Update on the Role of Actovegin in Musculoskeletal Medicine: A Review of the Past 10 Years.”

2. Hotfiel, T et al. (2016) «Current conservative treatment strategies for muscle injuries in elite sports: results of a survey among German Bundesliga club doctors»

Özet

19

Sonuç

​

• Kanıt Düzeyi: Otolog kan ürünleri (ACP, Sanakin) daha güçlü bilimsel kanıtlara sahipken, biyoregülatör ajanlar ve Actovegin daha çok tamamlayıcı ve destekleyici olarak kullanılmaktadır.

​

• Klinik Tecrübeler: Kanıta dayalı sonuçların yetersizliğine rağmen Bundesliga 1 ve 2 hekimlerinin %66’sı kas yaralanmalarında rutin olarak enjeksiyon uygulamaları yapmakta. En çok kullanılan maddeler ise Actovegin, Traumeel ve lokal anestezikler¹.

​

20

1. Hotfiel, T. et al. (2016) Current conservative treatment strategies for muscle injuries in elite sports: results of a survey among German Bundesliga club doctors

Eve Gidecek Mesaj

• Altın standart değişmedi: Kas-iskelet sistemi yaralanmalarında en güçlü kanıt düzeyi (Level 1) hala "Kişiselleştirilmiş Rehabilitasyon ve Progresif Yükleme" protokollerindedir. Hiçbir enjeksiyon, doğru planlanmış bir egzersiz programının yerini tutamaz. Sunulan tedavilerin hiçbiri "sihirli değnek" değildir.

​

• Enjeksiyonların Rolü: Hastanın rehabilitasyona daha erken ve daha ağrısız başlamasını sağlayacak fırsat penceresini açmaktır.

​

• Literatür boşluğu: Akademik camianın, saha pratiğinde sıkça kullanılan bu ajanlar için daha fazla sayıda, yüksek kaliteli Randomize Kontrollü Çalışmaya (RCT) ihtiyacı vardır.

​

21

22

Teşekkürler..

23