AC 436
Information Systems Security and Control
@
ETHICS AND INFORMATION SECURITY
อาจารย์ปัทมาภรณ์ พิมพ์หานาม
คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
pattamaporn.p@bu.ac.th
1
CHAPTER OVERVIEW
2
INFORMATION ETHICS
3
Ethic & Law
4
ตัวอย่าง IT ที่ผิดจริยธรรมและละเมิดกฎหมาย
สังคมเกมส์ออนไลน์ผิดจริยธรรมทำให้พฤติกรรมเยาวชนไทยเปลี่ยนไปติดเกมส์
และเกิดการละเมิดกฎหมายลิขสิทธิ์กันอย่างมากมาย
5
จรรยาบรรณอินเทอร์เน็ต Netiquette
ทั้งหมด 10 ข้อ โดย Arlene H.Rinaldi แห่งมหาวิทยาลัย ฟอร์ริดาแอตแลนติก
6
จรรยาบรรณอินเทอร์เน็ต Netiquette
7
Information System Impact
8
INFORMATION ETHICS
9
INFORMATION ETHICS
10
ETHICS
11
INFORMATION ETHICS
12
ETHICS
13
ลิขสิทธิ์ (Copyright)
14
ลิขสิทธิ์ (Copyright)
15
ลิขสิทธิ์ (Copyright)
1. งานวรรณกรรม ( หนังสือ จุลสาร สิ่งพิมพ์ คำปราศรัย โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ฯลฯ )
2. งานนาฎกรรม ( ท่ารำ ท่าเต้น ฯลฯ )
3. งานศิลปกรรม ( จิตรกรรม ประติมากรรม ภาพพิมพ์ ภาพถ่าย ศิลปประยุกต์ ฯลฯ )
4. งานดนตรีกรรม ( ทำนอง ทำนองและเนื้อร้อง ฯลฯ )
5. งานสิ่งบันทึกเสียง ( เทป ซีดี )
ที่มา http://www.ipthailand.go.th/
16
ลิขสิทธิ์ (Copyright)
6. งานโสตทัศนวัสดุ ( วีซีดี ดีวีดี ที่มีภาพหรือมีทั้งภาพและเสียง )
7. งานภาพยนตร์
8. งานแพร่เสียงแพร่ภาพ
9. งานอื่นใดในแผนกวรรณคดี วิทยาศาสตร์ หรือศิลปะ
17
สิทธิบัตร (patent)
18
สิทธิบัตร (patent)
19
สิทธิบัตร (patent)
การที่จะได้มาซึ่งสิทธิเหล่านี้ ผู้ยื่นจดสิทธิบัตรจำเป็นต้องเปิดเผยรายละเอียดและสาระสำคัญของงานต่อสำนักสิทธิบัตรในประเทศที่ต้องการได้รับการคุ้มครอง หากงานประดิษฐ์หรืองานออกแบบใดไม่ได้รับการคุ้มครองด้วยสิทธิบัตรแล้ว จะเป็นเรื่องยากที่ผู้ประดิษฐ์หรือผู้ออกแบบจะสามารถนำเอาไอเดียนั้นมาพัฒนาต่อยอด และนำไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การเริ่มธุรกิจที่เน้นการพัฒนานวัตกรรม หรือการให้ผู้อื่นเช่าสิทธิ (license-out) เพื่อที่ผู้อื่นสามารถนำไปผลิต ขาย หรือพัฒนาต่อยอดได้
20
สิทธิบัตร (patent)
1. สิทธิบัตรการประดิษฐ์
21
สิทธิบัตร (patent)
2. อนุสิทธิบัตร
22
สิทธิบัตร (patent)
3. สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์
รายละเอียดการจดสิทธิบัตร
http://www.ipthailand.go.th/index.php?option=com_content&view=article&id=456&Itemid=246
23
Fair Use
การใช้โดยชอบธรรม (Fair use) เป็นข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์ที่สำคัญประการหนึ่ง ที่กฎหมายกำหนดให้บุคคลทั่วไปมีสิทธิพิเศษที่จะใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของลิขสิทธิ์ หากการใช้นั้นเป็นการใช้ที่เป็นธรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างดุลยภาพระหว่างการปกป้องผลประโยชน์อันชอบธรรมของเจ้าของลิขสิทธิ์ และการรักษาประโยชน์ของสาธารณชนในอันที่จะใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ ซึ่งหลักการว่าด้วยดุลยภาพนี้เป็นหลักการพื้นฐานของกฎหมายลิขสิทธิ์ของทุกประเทศ โดยมีความมุ่งหมายที่จะส่งเสริมให้เกิดการสร้างงานที่มีคุณค่าและเป็นประโยชน์ต่อสังคม และให้สังคมสามารถใช้งานนั้นได้โดยไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของผู้สร้างสรรค์งาน
24
Fair Use
การจะเข้าข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์ และเข้าข่ายการใช้โดยเป็นธรรม (Fair use) ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ 3 ประการ คือ
1. เป็นการกระทำเพื่อการวิจัยหรือศึกษางานนั้น
2. การกระทำนั้นมิได้เป็นการกระทำเพื่อหากำไร
3. การกระทำนั้นไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์ตามปกติของเจ้าของลิขสิทธิ์ และไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิอันชอบด้วยกฎหมายของเจ้าของลิขสิทธิ์เกินสมควร
25
Pirated Software
ซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์ (Pirated Software) หรือการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์เป็นสิ่งผิดกฎหมาย โดยมีการดาวน์โหลด แจกจ่าย คัดลอก สำเนา สำรอง ผลิตภัณฑ์ไปใช้ในเชิงพาณิชย์ ซึ่งไม่ได้รับการอนุญาตหรือเสียค่าใช้จ่ายในการกระทำดังกล่าวอย่างถูกต้อง ไม่เพียงแต่เฉพาะฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ หรือโปรแกรมเท่านั้น เพลง ภาพยนตร์ งานสร้างสรรค์ต่างๆ ก็ด้วยเช่นกัน
26
Digital rights management
การจัดการสิทธิดิจิตอล (Digital Right Management: DRM) คือเทคโนโลยีที่ใช้โดยเจ้าของลิขสิทธิ์ เพื่อควบคุมการเข้าถึงและการใช้งานข้อมูลดิจิตอล (เช่น ซอฟต์แวร์ เพลง ภาพยนตร์) และฮาร์ดแวร์ ผู้ผลิตเป็นผู้กำหนดขอบเขตการเข้าถึงของ ผู้ใช้
การใช้ DRM กับสื่อดิจิตอลก็พื่อป้องกันรายได้ที่อาจจะสูญเสียไปอันเนื่องมาจากการทำซ้ำ ผลงานลิขสิทธิ์อย่างผิดกฎหมาย
27
เครื่องหมายการค้า (TRADE MARK)
1. เครื่องหมายการค้า (Trade Mark) คือเครื่องหมายที่ใช้เป็นที่หมายเกี่ยวข้องกับสินค้าเพื่อแสดงว่าสินค้าที่ ใช้เครื่องหมายนั้นแตกต่างกับสินค้าที่ใช้เครื่องหมายการค้าของบุคคลอื่น เช่น บรีส มาม่า กระทิงแดง เป็นต้น
28
เครื่องหมายการค้า (TRADE MARK)
2. เครื่องหมายบริการ (Service Mark) คือ เครื่องหมายที่ใช้เป็นที่หมายหรือเกี่ยวข้องกับบริการ เพื่อแสดงว่าบริการที่ใช้เครื่องหมายนั้นแตกต่างกับบริการที่ใช้เครื่องหมาย บริการของบุคคลอื่น เช่น เครื่องหมายของสายการบิน ธนาคาร โรงแรม เป็นต้น
3. เครื่องหมายรับรอง (Certification Mark) คือ เครื่องหมายที่เจ้าของเครื่องหมายรับรองใช้เป็นที่หมายหรือเกี่ยวข้องกับ สินค้าและบริการของบุคคลอื่น เพื่อเป็นการรับรองคุณภาพของสินค้า หรือบริการนั้น เช่น เชลล์ชวนชิม แม่ช้อยนางรำ ฮาลาล (Halal) เป็นต้น
29
เครื่องหมายการค้า (TRADEMARK)
4. เครื่องหมายร่วม (Collective Mark) คือ เครื่องหมายการค้าหรือเครื่องหมายบริการที่ใช้โดยบริษัทหรือวิสาหกิจในกลุ่ม เดียวกัน หรือโดยสมาชิกของสมาคม กลุ่มบุคคล หรือองค์กรอื่นใดของรัฐหรือเอกชน เช่น ตราช้างของบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด เป็นต้น
30
ครีเอทีฟคอมมอนส์ CREATIVE COMMONS
ที่มา http://cc.in.th/
31
ครีเอทีฟคอมมอนส์ CREATIVE COMMONS
สัญลักษณ์เงื่อนไขครีเอทีฟคอมมอนส์
คุณยินยอมให้ผู้อื่นคัดลอก แจกจ่าย จัดแสดง และเผยแพร่งานของคุณ (รวมทั้งงานที่ดัดแปลงจากมัน) – แต่สำหรับจุดประสงค์ที่ไม่ใช่เพื่อการค้าเท่านั้น
32
ครีเอทีฟคอมมอนส์
สัญลักษณ์เงื่อนไขครีเอทีฟคอมมอนส์
คุณยินยอมให้ผู้อื่นคัดลอก แจกจ่าย จัดแสดง และเผยแพร่งานของคุณ เฉพาะงานที่เหมือนต้นฉบับทุกประการเท่านั้น ไม่ใช่งานที่ถูกแก้ไขดัดแปลง
คุณยินยอมให้ผู้อื่นแจกจ่ายงานดัดแปลง ด้วยสัญญาอนุญาตที่เหมือนกับที่ใช้กับงานของคุณเท่านั้น
33
ครีเอทีฟคอมมอนส์ CREATIVE COMMONS
เงื่อนไขเหล่านี้ สามารถประกอบใช้ร่วมกันได้ เช่น
34
Six regularly used licenses
35
Ordering of CC licenses
36
ตัวอย่าง
37
ตัวอย่าง
การรวบรวมหรือทำรายชื่อของผลงานลิขสิทธิ์ในบางครั้งถือว่าเป็นงานลิขสิทธิ์ถ้ามีการเรียบเรียงและจัดหมวดหมู่ข้อมูล ในขณะเดียวกันการรวบรวมข้อมูลเรียงตามตัวอักษร เช่น สมุดโทรศัพท์ถือว่าไม่อยู่ภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์ ผลงานของรัฐบาลถือว่าเป็นสาธารณสมบัติและไม่อยู่ภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์
38