2 of 8

Ορισμός της Λοβοτομής

Η λοβοτομή είναι μια ψυχοχειρουργική επέμβαση που αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1930 και διαδόθηκε ευρέως έως τις αρχές της δεκαετίας του 1950.
Σκοπός της ήταν η θεραπεία σοβαρών ψυχικών διαταραχών. Παρ’όλα αυτά η μέθοδος αυτή είχες καταστροφικές συνέπειες για τους ασθενείς.

3 of 8

Η ανακάλυψη και εξέλιξη της λοβοτομής

Η μέθοδος της λοβοτομής αναπτύχθηκε από τον πορτογάλο νευρολόγο Egas Moniz το 1935, ο οποίος βραβεύτηκε και με Νόμπελ Ιατρικής το 1949 για την ανακάλυψή του.
Η διαδικασία περιελάμβανε την αποκοπή συνδέσεων μεταξύ του προμετωπιαίου λοβού και των υπολοίπων περιοχών του εγκεφάλου ή την καταστροφή ιστού του εγκεφάλου. Στόχος ήταν να «ηρεμήσουν» οι ασθενείς που έπασχαν από σχιζοφρένεια, κατάθλιψη, άγχος και αντικοινωνική συμπεριφορά, καθιστώντας τους πιο συνεργάσιμους για τα υπερπληθή ψυχιατρικά άσυλα της εποχής.

Γιατί οι άνθρωποι εφάρμοσαν την λοβοτομή;

Οι ψυχίατροι του 20ο αιώνα είχαν περιορισμένες επιλογές. Τα φάρμακα που ήταν διαθέσιμα δεν ήταν αποτελεσματικά και συχνά προκαλούσαν έντονες παρενέργειες.
Τότε, το 1920-1930, προέκυψε μια σειρά θεραπειών, όπως θεραπεία ελονοσίας, θεραπεία σοκ ινσουλίνης και παρόλο που όλες αυτές οι μέθοδοι μπορεί να ήταν επικίνδυνες και οδήγησαν πολλούς ανθρώπους σε θάνατο, θεωρούνταν ως η αιχμή του δόρατος της ιατρικής τεχνολογίας και ήταν αποδέκτες, λόγω της πρωτοπορίας τους.

Ο Walter Freeman και η μέθοδος “ice pick”

Ο Αμερικανός νευροχειρουργός εκλαΐκευσε μια "τυφλή" μέθοδο , στην οποία εισήγαγε ένα εργαλείο που έμοιαζε με παγοκόφτη (leucotome) μέσω του οφθαλμικού κόγχου , το οποίο στη συνέχεια κινούσε αριστερά και δεξιά με σκοπό την καταστροφή του εγκεφαλικού ιστού.
Ακόμη η μέθοδος αυτή εφαρμοζόταν χωρίς αναισθησία και ο νευροχειρουργός περιόδευε στις ΗΠΑ με ένα βαν πραγματοποιώντας τέτοιες επεμβάσεις χωρίς τις κατάλληλες συνθήκες.

Oι καταστροφικές συνέπειες της λοβοτομής για τους ασθενείς

Ενώ αρχικά παρουσιάστηκε ως θαυματουργή θεραπεία, η λοβοτομή άφησε χιλιάδες ασθενείς με μόνιμη εγκεφαλική βλάβη, αλλαγές στην προσωπικότητα, άνοια, επιληψία, ή επιδείνωσε την κατάστασή τους, οδηγώντας σε θάνατο. Οι ασθενείς συχνά κατέληγαν σε κατάσταση «φυτού» ή με σημαντική απώλεια συναισθημάτων και πρωτοβουλίας.

Δυστυχώς η μέθοδος αυτή καταχράστηκε από πολλούς ανθρώπους. Χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα (περίπου 50.000 περιπτώσεις στις ΗΠΑ) όχι μόνο για σοβαρές περιπτώσεις, αλλά και για τη διαχείριση ατόμων που θεωρούνταν "δύσκολα" ή ενοχλητικά, σε άσυλα που ήταν υπερπλήρη.

Το τέλος μια εποχής

Το κεφάλαιο της λοβοτομής κλείνει με την εμφάνιση των αντιψυχωσικών φαρμάκων (χλωροπρομαζίνη) στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και μας υπενθυμίζει την ανάγκη για αυστηρά ηθικά πρότυπα στην ιατρική, διότι η δίψα για καινοτομία προκάλεσε μόνιμες βλάβες σε πολυάριθμους ασθενείς καταπατώντας τα δικαιώματά τους.