GÖZ, KULAK VE BURUNA YABANCI CİSİM KAÇMASINDA İLK YARDIM

Sunum Planı

• Göze yabancı cisim kaçması
• Kulağa yabancı cisim kaçması
• Buruna yabancı cisim kaçması
• Yutulan yabancı cisimler
• Özet

Göze Yabancı Cisim Kaçması

• Toz, kömür, böcek ve böcek parçacıkları, torna tezgahlarından sıçrayan metal parçacıklar ve kopan kirpikler göze kaçan yabancı cisimlerdendir.
• Demir parçacıkları ve ahşap parçaları korneaya (gözün renkli kısmına) saplanarak ciddi sorunlara neden olabilir.
• Göze kaçan yabancı cisimlerin görme kaybına yol açma ihtimali olabileceğinden erken dönemde ilk yardım uygulanmalıdır.

Göze Yabancı Cisim Kaçması�Belirti Ve Bulgular

• Ağrı veya rahatsızlık hissi
• Kızarıklık
• Sulanma
• Bulanık görme
• Gözü açamama
• Göz kapaklarında ve gözde kaşınma hissi

​

Göze Yabancı Cisim Kaçması�İlk Yardım

• Ellerinizin temiz olduğundan emin olun (göze dokunmadan önce ellerinizi yıkayın).
• Hasta/yaralıyı oturtun.
• Gözlerini ovalamaması için uyarın.
• Gözün içini kontrol etmek için parmaklarla göz kapaklarını açın (alt kapağı aşağı doğru nazikçe çekin).

Göze Yabancı Cisim Kaçması�İlk Yardım

• Gözün her bölümünü dikkatlice inceleyin.
• Gözü oda sıcaklığında temiz su ile burun tarafından başlayarak dışa doğru yıkayın.
• Omuzların ıslanmaması için havlu kullanabilirsiniz.
• Diğer göze yıkama suyunun kaçmamasına özen gösterin.

​

Göze Yabancı Cisim Kaçması�İlk Yardım

• Yabancı cisim görünmüyorsa ve semptomlar devam ediyorsa yabancı cisim üst göz kapağının altında olabilir. Hasta/yaralıdan gözünün üst kirpiklerini tutmasını ve üst göz kapağını alt kapağın üzerine çekmesini isteyin. Alt kirpikler parçacığı temizleyebilir.

Göze Yabancı Cisim Kaçması�İlk Yardım

• Diğer bir yöntem olarak, bir fincan ya da leğen içine temiz su koyarak gözünü içinde kapatıp açmasını isteyin.

• Yabancı cisim (toz zerresi) görülebiliyorsa temiz ve yumuşak peçete ile gözün renkli kısmına değmeden zıt istikamette almaya çalışın.

​

Göze Yabancı Cisim Kaçması�İlk Yardım

DİKKAT !!!

• Göz asla ovalanmaz ve kaşınmaz.
• Göze batmış bir yabancı cisme dokunulmaz ve çıkarılmaya çalışılmaz.

​

• Göze, göz küresine veya göz bebeğine bir şey yapışmış veya batmış ise çıkarmaya çalışmayın.
• Gözü ince bir gazlı bez veya kağıt bardak ile kapatın.
• Hasta/yaralıyı en yakın sağlık kuruluşuna yönlendirin.
• Hasta/yaralıya yönelik müdahaleniz bittikten sonra ellerinizi sabun ve su ile yıkayın.

Kulağa Yabancı Cisim Kaçması

• Kulağa yabancı cisim kaçması genellikle çocuklarda sık görülmekle birlikte ileri yaşlarda da görülebilir.
• Özellikle çocuklar bunu boncuk, oyuncak ve bakliyat gibi farklı nesneleri kulaklarına itmek sureti yaparlar.
• Bunların dışından kulak temizleme çubuğunun pamuğu ve böceklerde kulağa kaçabilir.
• Yabancı cisimler genellikle kulakta sıkışır.

Kulağa Yabancı Cisim Kaçması�Belirti Ve Bulgular

• Kulakta ağrı ve kaşıntı
• İşitme azlığı veya kaybı
• Kulaktan kan gelmesi
• Sürekli rahatsız edici şekilde ses işitme
• Baş dönmesi
• Bulantı ve kusma hissi

Kulağa Yabancı Cisim Kaçması�İlk Yardım

• Kişinin sakinleşmesini sağlayın.
• Yabancı cisim tamamen dışarda görünüyorsa ve alabileceğinizden eminseniz içe ilerletmeden almaya çalışın.
• Kulakta böcek varsa etkilenen kulağı üst kısımda tutarak kulağa ılık su dökün. Bu durumda böcek dışarı çıkabilir.
• Kulaktaki yabancı cisim çıkartılamıyorsa ya da böcek çıkmıyorsa hastayı bir sağlık kuruluşuna yönlendirin.

DİKKAT !!!

• Dış kulak yolunda olan yabancı cismi nasıl çıkaracağınızı bilmiyorsanız ve çıkaracağınızdan emin değilseniz çıkarmaya çalışmayın.

Buruna Yabancı Cisim Kaçması

• Küçük çocukların cisimleri burunlarına itmeleri sonucu ortaya çıkar.
• Genellikle tek taraflıdır.
• Yabancı cisim burunda tıkanıklığa, çıkarılmadığı takdirde ilerleyen süreçte enfeksiyona veya cismin özelliğine göre burun içerisinde ek yaralanmaya neden olabilir (piller yanıklara, keskin cisimler kesiklere gibi).

Buruna Yabancı Cisim Kaçması�Belirti Ve Bulgular

• Burunda ağrı
• Burun akıntısı
• Burunda kötü koku
• Şekil bozukluğu ve şişlik
• Burun kanaması
• Gözlerde yaşarma
• Zor ve gürültülü solunum

Buruna Yabancı Cisim Kaçması�İlk Yardım

• Hasta/yaralıyı sakinleştirin
• Solunum sıkıntısı varsa ağızdan sakin nefes almasını söyleyin.
• Bir sağlık kuruluşuna yönlendirin.

DİKKAT !!!

• Yabancı cismi asla çıkarmaya çalışmayın.
• Cımbız, şiş ve tığ gibi aletler cismin daha ileriye gitmesine yol açabileceğinden bunları burun içerisine sokmayın.

Yutulan Yabancı Cisimler

• Çocuklar oyun oynarken ağızlarına farklı cisimler (oyuncak, pil, metal para gibi) koyup yutabilirler.
• Yetişkinler yemek esnasında kemik yutabilir.
• Yutulan yabancı cisimlerin çoğu sindirim sisteminden geçer.
• Yabancı cisimler sindirim sisteminde yırtılmaya veya tıkanmaya sebep olarak hayatı tehdit de edebilir.
• Yutulan cisim boğulmaya sebep olabilir.

Yutulan Yabancı Cisimler�İlk Yardım

• Hasta/yaralıya güven vererek sakinleştirin.
• Ne yuttuğunu öğrenmeye çalışın.
• Kusmasına izin vermeyin.
• Piller, sigara koçanları, kozmetikler, ilaçlar, zehirli bitkiler, zehirli meyveler, keskin nesneleri yutması durumunda veya kişi; mide ağrısı, ağrılı veya kanlı dışkılamadan şikâyet ediyorsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmasını sağlayın.

Özet

• Göze kaçan yabancı cisimlerde görme kaybına yol açma ihtimali olabileceğinden erken dönemde ilk yardım uygulanmalıdır.

​

• Göze, göz küresine veya göz bebeğine bir şey yapışmış veya batmış ise çıkarmaya çalışılmamalıdır.

Özet

• Dış kulak yolunda olan yabancı cismin nasıl çıkarılacağı bilinmiyor veya çıkarılacağından emin olunamıyorsa çıkarılmaya çalışılmamalıdır. Daha derine ilerleterek kulak zarında ek yaralanmaya neden olabilir.

​

• Buruna yabancı cisim kaçması genellikle küçük çocukların cisimleri burunlarına itmeleri ile ortaya çıkan bir durumdur. Yabancı cisim asla çıkarılmaya çalışılmamalıdır.

2021