Κεφάλαιο 2^ο – Εισαγωγή στον αυτισμό

Ενότητα 2^η: Υποβοηθητικά συστήματα και διαδικασίες

Μέρος 1^ο: Ψυχολογική και παιδαγωγική υποστήριξη

​

A holistic approach to person-centered planning for people with autism

Erasmus+ KA2: Strategic partnership for innovation for adult education

​

Agr. No: 2018-1-EL01-KA204-047788

AUTISM_PCP Masterclass of facilitators

AUTISM_PCP

Ψυχολογική υποστήριξη

• Μορφές ψυχολογικής υποστήριξης

​

• Συμμετοχή μέσα από αξιολόγηση, παρέμβαση και μη θεραπευτικές υπηρεσίες
• Συμμετοχή στη διαγνωστική διαδικασία
• Αξιολόγηση για την ανάδειξη των δυνατών και των αδύναμων σημείων
• Θεραπευτικές παρεμβάσεις

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Ψυχολογική υποστήριξη

Βασισμένες σε Ενδείξεις Πρακτικές (ΒΕΠ)

​

• Συμπεριφορικές παρεμβάσεις

​

• Αναπτυξιακές παρεμβάσεις

​

• Φυσικές ή ανεπιτήδευτες παρεμβάσεις

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Ψυχολογική υποστήριξη

• Η Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς (ABA) βελτιώνει τις επικοινωνιακές, κοινωνικές και επαγγελματικές δεξιότητες. Οι παρεμβάσεις που χαρακτηρίζονται από αναπτυξιακή προσέγγιση δίνουν έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων μέσα από έρευνα δράσης και ανάπτυξη θετικών σχέσεων.

​

• Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό , οι γονείς και οι θεραπευτές ακολουθούν τις οδηγίες του παιδιού παίζοντας μαζί του και ταυτόχρονα καθοδηγώντας το σε ολοένα και πιο σύνθετες ενασχολήσεις που περιλαμβάνουν αλληλεπίδραση. Το Πρόγραμμα Εντατικής Αλληλεπίδρασης (Intensive Interaction) αποτελεί ένα παράδειγμα παρέμβασης στα πλαίσια της αναπτυξιακής προσέγγισης.

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Ψυχολογική υποστήριξη

​

Η πιο συνηθισμένη μορφή παρέμβασης είναι η μέθοδοςTEACCH.

η μέθοδος TEACCH επικεντρώνεται σε:

1. Κοινή Προσοχή (Joint attention)
2. Χειρονομίες
3. Δραστηριότητες
4. Ευελιξία
5. Αυτάρκεια
6. Αυτοαποτελεσματικότητα (Self-efficacy) μέσα από στρατηγικές

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Ψυχολογική υποστήριξη

​

• Υπάρχουσες γνωστικές-συμπεριφορικές παρεμβάσεις που δρουν αποτελεσματικά στην ελάττωση του άγχους, των εμμονικών – ψυχαναγκαστικών συμπτωμάτων και της κατάθλιψης στα παιδιά με νευροτυπική ανάπτυξη.

​

• Οι γνωστικές-συμπεριφορικές παρεμβάσεις μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμες μιας και παρέχουν στρατηγικές αντιμετώπισης, τεχνικές χαλάρωσης, λύσεις σε ζητήματα ανθρωπίνων σχέσεων καθώς και θεραπείες διαχείρισης των προβλημάτων ύπνου και διατροφής που συναντάμε συχνά στο φάσμα του αυτισμού.

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Ψυχολογική υποστήριξη

Οι ψυχολόγοι προτείνουν ορισμένες απλές μεθόδους για την καλύτερη προσέγγιση των ανθρώπων με αυτισμό:

​

• Υπομονή.
• Εκδήλωση του συναισθήματος του θυμού χωρίς επιθετικότητα.
• Θετικότητα.
• Αλληλεπίδραση μέσα από σωματική δραστηριότητα.
• Στοργή και σεβασμός.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Παιδαγωγική Υποστήριξη

​

• Αναγνώριση των ικανοτήτων και των δυνατών σημείων του μαθητή
• Σαφής διδασκαλία και εργασίες χωρισμένες σε μικρά, διαχειρίσιμα βήματα.
• Μέριμνα για τις μαθησιακές ανάγκες
• Προσαρμογή περιεχομένου με όρους γνωστικού επιπέδου ή εμπειρίας.

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Παιδαγωγική Υποστήριξη- Προκλήσεις

​

• Οδηγίες- γλωσσικό επίπεδο μαθητή

• Ανάγκη απλοποίησης εργασιών- χωρίς ευφυές, γλαφυρό και συναρπαστικό περιεχόμενο

​

• Εναλλακτικοί τρόποι καταγραφής πληροφοριών – φωτογραφίες, γραπτές ετικέτες, πρόσβαση σε υπολογιστή, υπαγόρευση απαντήσεων από τον μαθητή προς τον εκπαιδευτικό - γραφέα (scribing), μαγνητικοί πίνακες και φωτοτυπικό, κ.τ.λ.

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Παιδαγωγική Υποστήριξη

• Κινητοποίηση –η πρόκληση έγκειται στην ανακάλυψη τρόπων χρήσης των ενδιαφερόντων του μαθητή και των ιδιαίτερων εμμονών του, ώστε να διοχετευθούν προς τις εργασίες που οι ενήλικες επιθυμούν να επιχειρήσει.

​

• Τα συστήματα επιβράβευσης πρέπει να αναθεωρούνται τακτικά μιας και τα ενδιαφέροντα μεταβάλλονται και μπορεί να παρουσιάσουν διακυμάνσεις καθώς οι μαθητές αναπτύσσονται.

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Παιδαγωγική Υποστήριξη

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Παιδαγωγική Υποστήριξη

• Οργανωτική Υποστήριξη: διαμόρφωση χώρου, σαφή οπτικά όρια και ετικέτες, πρόγραμμα δραστηριοτήτων και πρόγραμμα που περιλαμβάνει διαφορετικές θέσεις, ή άλλες τροποποιήσεις στο περιβάλλον προκειμένου να περιοριστούν οι περισπασμοί και οι αισθητηριακές ευαισθησίες.
• Κοινωνική Υποστήριξη: η προσαρμογή και/ή η αποσαφήνιση του κοινωνικού περιβάλλοντος μπορεί να περιλαμβάνει κοινωνικά σενάρια, κοινωνικές αφηγήσεις και οπτικοακουστικά πρότυπα
• Επικοινωνιακή Υποστήριξη: οπτικοποιημένη υποστήριξη, πίνακες επικοινωνίας, τετράδια επικοινωνίας/διαλόγου και άλλα συστήματα Εναλλακτικής και Επαυξητικής επικοινωνίας.
• Συμπεριφορική Υποστήριξη: Σύστημα επιβράβευσης- καταγραφή και επιβράβευση θετικών συμπεριφορών

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Παιδαγωγική Υποστήριξη

​

​

• Κάνετε χρήση της ρουτίνας που έχουν ήδη διαμορφώσει ή που έχετε συνδιαμορφώσει
• Βεβαιωθείτε πως τους έχετε προετοιμάσει για οποιαδήποτε αλλαγή στη ρουτίνα τους.
• Χρησιμοποιήστε οπτικοποιημένη υποστήριξη για να τους βοηθήσετε να κατανοήσουν καλύτερα τη ρουτίνα και τη σχολική ημέρα τους (μπορεί να χρειαστεί ένα βοήθημα τύπου χρονομέτρου/κλεψύδρας)
• Απλοποιήστε την επικοινωνία και δώστε τους χρόνο να επεξεργαστούν τις πληροφορίες πριν απαντήσουν
• Δοκιμάστε τη χρήση κοινωνικών ιστοριών, σεναρίων ή αφηγήσεων προκειμένου να αναπτυχθεί η κοινωνική τους αντίληψη
• Λάβετε υπόψη σας την επίδραση του περιβάλλοντος και σκεφτείτε πώς μπορείτε να το κάνετε πιο άνετο.
• Αντιμετωπίστε φαινόμενα σχολικού εκφοβισμού εγκαίρως
• Εξασφαλίστε καλή επικοινωνία με γονείς/φροντιστές

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Καλή επικοινωνία με τα εμπλεκόμενα μέρη�

• Η επικοινωνία αποτελεί τη βάση του Προσωποκεντρικού Σχεδιασμούs (PCP)

​

• Η ταυτοποίηση των αναγκών, επιθυμιών, ενδιαφερόντων του ατόμου-προσώπου μέσα από την επικοινωνία

​

• Επικοινωνιακό στυλ, ενδεχόμενες ανάγκες προσαρμογής ή αλλαγής του περιβάλλοντος καθώς και πληροφορίες πρέπει να παρουσιάζονται με διαφορετικό τρόπο στο αυτιστικό άτομο

​

• Επικοινωνιακές δυσκολίες – βασικό χαρακτηριστικό για την κατανόηση του αυτιστικού φάσματος. Οι προκλήσεις που αφορούν στην εδραίωση τυπικής επικοινωνίας με το περιβάλλον αντανακλώνται στη γενικότερη συμπεριφορά των παιδιών.

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Καλή επικοινωνία με τα εμπλεκόμενα μέρη

• Μια ποικιλία θετικών και αρνητικών συμπεριφορών χρησιμοποιείται για την έκφραση των αναγκών και των συναισθημάτων τους..

​

• Η ικανότητα ομιλίας διαφέρει από την ικανότητα για επικοινωνία. Τα παιδιά με αυτισμό, ασχέτως του επιπέδου λεκτικής ανάπτυξης, δυσκολεύονται να μάθουν τρόπους επικοινωνίας με τους άλλους ανθρώπους.

​

• Η συμπεριφορά, τόσο η θετική όσο και η αρνητική, είναι επικοινωνία.

​

• Επικοινωνία = γέλιο, εκρήξεις θυμού, γέλιο, φυγή, επανάληψη των ίδιων λέξεων, διατύπωση της ίδιας ερώτησης ξανά και ξανά

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Καλή επικοινωνία με τα εμπλεκόμενα μέρη

• Μερικά άτομα με αυτισμό μπορεί να εμφανίζουν ηχολαλία. Άλλα άτομα μπορεί να δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν το λόγο για να εκφράσουν με αποτελεσματικό τρόπο τα συναισθήματα ή τις επιθυμίες τους.

​

• Άτομα που βρίσκονται σε πιο λειτουργική θέση στο φάσμα μπορεί να έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια λόγου και πλούσιο λεξιλόγιο. Ταυτόχρονα μπορεί να δυσκολεύονται να ερμηνεύσουν τη μη λεκτική επικοινωνία, όπως τις εκφράσεις του προσώπου, τον τόνο της φωνής και της γλώσσας του σώματος.

​

• Μπορεί να έχουν κυριολεκτική κατανόηση και ερμηνεία της γλώσσας και να μπερδεύονται με τις μεταφορές και το σαρκασμό. Είναι πολύ σημαντικό για όσους εμπλέκονται στον Προσωποκεντρικό σχεδιασμό να αναλογιστούν με προσοχή πώς θα μπορέσουν να επικοινωνήσουν πιο αποτελεσματικά με το κυρίως πρόσωπο.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Καλή επικοινωνία με τα εμπλεκόμενα μέρη

Σημαντικά σημεία για να λάβουμε υπόψη:

• Ένα άτομο με αυτισμό ενδέχεται να σας κατανοήσει σε συνθήκες ρουτίνας αλλά όχι στα πλαίσια καινούριων καταστάσεων.
• Ένα άτομο με αυτισμό κατανοεί περισσότερο τις συγκεκριμένες πληροφορίες παρά τις αφηρημένες.
• Ένα άτομο με αυτισμό χρησιμοποιεί συχνά την ηχολαλία σαν τρόπο εκμάθησης της γλώσσας και αλληλεπίδρασης με άλλους ανθρώπους.
• Ένα άτομο με αυτισμό συχνά ακολουθεί τελετουργικές εκφράσεις στην ομιλία του για διάφορους λόγους, συμπεριλαμβανόμενης και της ύπαρξης άγχους.
• Μην υποθέτετε πως το αυτιστικό άτομο που εκφράζεται λεκτικά μπορεί σίγουρα να αντιληφθεί τι λέτε.
• Θυμηθείτε τη διαφορά μεταξύ εκφραστικής ικανότητας/ομιλίας και επικοινωνίας
• Εστιάστε στο συναίσθημα και στο γενικό πλαίσιο, όχι μόνο στις λέξεις, για να αντιληφθείτε τι σκέφτεται το άτομο π. χ. τι θέλει να πει.

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Πώς να αντιμετωπίσουμε τον εκφοβισμό/διατύπωση κρίσεων

Τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός και τι μπορεί να περιλαμβάνει;

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Πώς να αντιμετωπίσουμε τον εκφοβισμό/διατύπωση κρίσεων

​

Στρατηγικές υποστήριξης των ατόμων με αυτισμό:

​

• Συμβουλές κατά του σχολικού εκφοβισμού
• Εξατομικευμένη στήριξη
• Συζήτηση ακόμη και των πιο ακραίων προβλημάτων
• Μπορεί να χρειάζεται μετάφραση της γλώσσας που χρησιμοποιούν τα παιδιά στο δρόμο ή στην παιδική χαρά, μιας και οι μαθητές με αυτισμό έχουν τυπική και κυριολεκτική αντίληψη της γλώσσας
• Στρατηγικές απομάκρυνσης ή απαγκίστρωσης από δύσκολες καταστάσεις

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

Πώς να αντιμετωπίσουμε τον εκφοβισμό/διατύπωση κρίσεων

Η μέθοδος CALM περιγράφει με απλό και ξεκάθαρο τρόπο πώς να απαντήσει ένας μαθητής σε όποιον τον εκφοβίζει:

​

1. (Cool down)Ηρέμισε. Βαθιές αναπνοές και δηλώσεις αυτοενίσχυσης.
2. (Assert yourself) Ύψωσε το ανάστημα σου. Μέρος του προγράμματος σπουδών κοινωνικών δεξιοτήτων για μαθητές στο φάσμα του αυτισμού θα έπρεπε να περιλαμβάνει τη διδασκαλία αποφασιστικής στάσης σώματος.

​

• (Look them in the eye) Αντίκρισε τους κατάματα. Η οπτικοποιημένη υποστήριξη ή ένα κοινωνική σενάριο μπορεί να αποδειχθεί ευεργετικό για την εκμάθηση της βλεμματικής επαφής σε περίπτωση ή απόπειρα εκφοβισμού.
• (Mean it) Να το εννοείς. Οι μαθητές θα μπορούσαν να μάθουν ένα μη συγκρουσιακό σενάριο όπως «σταμάτα το», «άσε με ήσυχο/η», «τώρα γίνεσαι εκφοβιστικός» ή «φύγε τώρα μακριά μου».

​

​

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

A holistic approach to person-centered planning for people with autism

Erasmus+ KA2: Strategic partnership for innovation for adult education

​

Agr. No: 2018-1-EL01-KA204-047788

AUTISM_PCP

This project is funded by the European Commission through the Erasmus+ Programme (KA204 - Strategic Partnerships for adult education).

The European Commission support for the production of this publication does not constitute an endorsement of the contents which reflects the views only of the authors, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.

Supervised by IKY (State Scolarships Foundation) Erasmus+ National Agency Greece

This work is created under the Erasmus+ project and is licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike – 3.0 License