1 of 15

www.chemistry.ge/school

კლასი: 11

გაკვეთილი: 9

ხსნარების თვისებები

www.chemistry.ge/school

2 of 15

დღეს განვიხილავთ:

  • ორთქლის წნევის შემცირება (რაულის კანონი)
  • გაყინვის ტემპერატურის შემცირება
  • დუღილის ტემპერატურის გაზრდა
  • დიფუზია და ოსმოსი

www.chemistry.ge/school

2

3 of 15

ორთქლის წნევის შემცირება:

  • თუ წყალს მოვათავსებთ დახშულ ჭურჭელში სითხის ნაწილი აორთქლდება, როდესაც აორთქლებული ნაწილაკები ეჯახებიან ჭურჭლის კედლებს სითხის ზედაპირზე იქმნება ორთქლის წნევა.
  • ხსნად ნივთიერებას, როდესაც ვხსნით გამხსნელში მიღებული ხსნარის ორთქლის წნევა მცირდება სუფთა გამხსნელთან შედარებით, რადგან გამხსნელის ზედაპირზე გახსნილი ნივთიერების ნაწილაკების არსებობა აფერხებს გამხსნელის მოლეკულების გადასვლას აირად მდგომარეობაში.

​

​

www.chemistry.ge/school

3

4 of 15

რატომ ყრიან მარილს თოვლზე?

  • მარილის წყალხსნარი უფრო დაბალ ტემპერატურაზე იყინება ვიდრე სუფთა წყალი. მარილის გახსნისას ყინული ლღვება და იმავე ტემპერატურაზე უკვე აღარ იყინება.

​

​

www.chemistry.ge/school

4

  • ავტომანქანის ძრავში ანტიფრიზის ხსნარს ამატებენ, რომ ზამთარში არ გაიყინოს, ანტიფრიზი შეიცავს ნივთიერებას, რომელიც გაყინვის ტემპერატურას მნიშვნელოვნად ამცირებს.

5 of 15

გაყინვის ტემპერატურის შემცირება

  •  

www.chemistry.ge/school

5

 

6 of 15

  •  

www.chemistry.ge/school

6

7 of 15

ამოცანა

  •  

www.chemistry.ge/school

7

8 of 15

დუღილის ტემპერატურის გაზრდა

  •  

www.chemistry.ge/school

8

9 of 15

ამოცანა

  •  

www.chemistry.ge/school

9

10 of 15

დიფუზია

  • სითბური მოძრაობის შედეგად ცალკეული ნივთიერების შემადგენელი ნაწილაკები, თავისთავად გადაადგილდებიან მაღალი კონცენტრაციის არედან დაბალი კონცენტრაციის არისკენ და ეს მოძრაობა გრძელდება იქამდე სანამ ისინი თანაბრად არ განაწილდებიან მოცემულ გარემოში, ამას დიფუზია ეწოდება.

www.chemistry.ge/school

10

11 of 15

ოსმოსი

  • განვიხილოთ ისეთი შემთხვევა, როცა გამხსნელ ნივთიერებასა და გახსნილ ნივთიერებას შორის მოთავსებულია ნახევრად შეღწევადი მემბრანა, რომელშიც თავისუფლად გადის მხოლოდ გამხსნელის მოლეკულები.

www.chemistry.ge/school

11

მოვლენას რომლის დროსაც, გამხსნელი დიფუნდირდება დაბალი კონცენტრაციიდან მაღლისკენ ოსმოსი ეწოდება.

12 of 15

ოსმოსური წნევა

www.chemistry.ge/school

12

ოსმოსური წნევა ეს არის წნევა, რომლითაც შეგვიძლია ვიმოქმედოთ ჰიპერტონულ ხსნარზე და შევაჩეროთ ჰიპოტონური ხსნარიდან ნახევრად შეღწევადი მემბრანით წყლის დიფუზია.

13 of 15

დიფუზიის და ოსმოსის მნიშვნელობა:

www.chemistry.ge/school

13

რომ არა დიფუზია, ჩვენს ჩასუნთქვას აზრი არ ექნებოდა, ვინაიდან არ განხორციელდებოდა აირთა ცვლა. ჟანგბადის ათვისება და CO2-ის გამოყოფა.

რომ არა ოსმოსი თირკმელი თავის სამუშაოს ვერ შეასრულებდა.

14 of 15

ამოცანები დამოუკიდებელი მუშაობისათვის:

  • რა მასის ნატრიუმის ქლორიდი უნდა გავხსნათ 3 კგ წყალში, რომ მივიღოთ ხსნარი რომლის გაყინვის ტემპერატურა იქნება -10 °C.

​

​

​

​

  • გამოვთვალოთ ხსნარის დუღილის ტემპერატურა, რომელიც მიიღება 2 მოლი გლუკოზის გახსნით 1 კგ წყალში.

www.chemistry.ge/school

14

15 of 15

www.chemistry.ge/school

15

გაქვთ კითხვები?

გმადლობთ ყურადღებისათვის!